Νέα κεφάλαια και ισχυρά ονόματα του διεθνούς χρηματοοικονομικού κλάδου κοιτούν πλέον προς την Αθήνα, με τη φορολογία να αποτελεί ένα από τα βασικά όπλα της Ελλάδας στον ανταγωνισμό για την προσέλκυση hedge funds και εύπορων επενδυτών.
Η Ελλάδα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη μεταβαλλόμενη εικόνα στο Λονδίνο, σύμφωνα με το Bloomberg και να διεκδικήσει μεγαλύτερο μερίδιο από την παγκόσμια αγορά των hedge funds, καθώς ολοένα και περισσότεροι επενδυτές αναζητούν εναλλακτικές ευρωπαϊκές βάσεις με ευνοϊκότερο φορολογικό καθεστώς.
Η Αθήνα βρίσκεται πλέον στο ραντάρ μεγάλων επενδυτικών ομίλων, ενώ η μεταφορά της φορολογικής κατοικίας του δισεκατομμυριούχου hedge fund manager Κρις Ρόκος στην Ελλάδα και η προετοιμασία της Millennium Management για το πρώτο της γραφείο στην Αθήνα αποτελούν δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς το Λονδίνο, που επί δεκαετίες αποτέλεσε έναν από τους κορυφαίους παγκόσμιους προορισμούς για το διεθνές χρήμα, βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξανόμενο ανταγωνισμό από ευρωπαϊκές πόλεις όπως το Μιλάνο, η Γενεύη, το Μονακό και πλέον η Αθήνα. Οι αλλαγές στο φορολογικό καθεστώς της Βρετανίας έχουν ενισχύσει τη συζήτηση γύρω από το κατά πόσο η βρετανική πρωτεύουσα εξακολουθεί να αποτελεί την αυτονόητη επιλογή για τους υπερπλούσιους.
Στην ελληνική περίπτωση, το φορολογικό πλαίσιο αποτελεί βασικό μέρος της προσπάθειας προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων. Από το 2019 έχει θεσπιστεί ειδικό καθεστώς για εύπορα φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα. Με την καταβολή ετήσιου κατ’ αποκοπήν φόρου 100.000 ευρώ, τα εισοδήματα που αποκτώνται στο εξωτερικό απαλλάσσονται από την ελληνική φορολογία. Το ποσό είναι αισθητά χαμηλότερο από το αντίστοιχο ιταλικό καθεστώς, όπου ο ετήσιος κατ’ αποκοπήν φόρος ανέρχεται σε 300.000 ευρώ.
Παράλληλα, το ελληνικό πλαίσιο περιλαμβάνει πρόσθετα κίνητρα για τα στελέχη διεθνών funds. Οι αμοιβές που συνδέονται με την απόδοση ενός fund μπορούν να φορολογούνται με προνομιακό συντελεστή 5%, αντί του συνήθους 15%, για διάστημα έως επτά έτη. Το μέτρο έχει σχεδιαστεί ώστε η Ελλάδα να γίνει πιο ανταγωνιστική στην προσέλκυση στελεχών από διεθνείς επενδυτικούς ομίλους.
Υπάρχει, ωστόσο, συγκεκριμένη προϋπόθεση για την αξιοποίηση του πλαισίου από τα funds. Η ελληνική εταιρική οντότητα μέσω της οποίας δραστηριοποιείται ένα hedge fund ή private equity fund πρέπει να πραγματοποιεί τουλάχιστον 3 εκατ. ευρώ λειτουργικές δαπάνες ετησίως στην Ελλάδα. Η απαίτηση αυτή λειτουργεί ως δικλίδα ώστε η παρουσία των funds να μην περιορίζεται σε μια τυπική εταιρική εγκατάσταση, αλλά να δημιουργεί πραγματική οικονομική δραστηριότητα στη χώρα.
Στην πράξη, η Αθήνα έχει ήδη αρχίσει να προσελκύει μεγάλα ονόματα. Ο Κρις Ρόκος, με προσωπική περιουσία που αναφέρεται στα 4 δισ. ευρώ, αποφάσισε να μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Ελλάδα, ενώ η Millennium Management του Ίζι Ίνγκλαντερ βρίσκεται σε συζητήσεις με τις ελληνικές αρχές για το άνοιγμα του πρώτου γραφείου της στην Αθήνα και τη στελέχωσή του.
Η Millennium δεν αποτελεί έναν μικρό ή περιφερειακό παίκτη. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες εναλλακτικών επενδύσεων διεθνώς και η δημιουργία γραφείου στην Αθήνα αποτελεί ένδειξη ότι η ελληνική πρωτεύουσα αρχίζει να αποκτά θέση στον χάρτη των διεθνών χρηματοοικονομικών κέντρων. Η ελληνική προσπάθεια, μάλιστα, δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες περιπτώσεις, καθώς το οικονομικό επιτελείο συνεχίζει τις επαφές με στελέχη της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το επόμενο ταξίδι του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη στο Λονδίνο, όπου αναμένεται να έχει επαφές με χρηματιστές και επενδυτές, μεταξύ άλλων και για πιθανές μετακινήσεις προς την Ελλάδα. Η Αθήνα επιχειρεί έτσι να εκμεταλλευτεί το momentum που δημιουργείται από τις αλλαγές στο βρετανικό φορολογικό καθεστώς και να παρουσιάσει τη χώρα ως ανταγωνιστική βάση για διεθνή επενδυτική δραστηριότητα.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι το ειδικό καθεστώς για τους εύπορους αλλοδαπούς που επιλέγουν να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα. Το πλαίσιο περιλαμβάνει απαλλαγές από την ελληνική φορολογία για εισοδήματα από το εξωτερικό, ενώ προβλέπεται επίσης απαλλαγή από τον ελληνικό φόρο κληρονομιάς για περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται εκτός Ελλάδας, ενισχύοντας το κίνητρο για άτομα με σημαντική διεθνή περιουσία.
Η μάχη, πάντως, δεν περιορίζεται στην Ελλάδα και το Λονδίνο. Η Ιταλία, η Ισπανία, η Ελβετία και το Μονακό έχουν ήδη αναπτύξει διαφορετικά φορολογικά μοντέλα για την προσέλκυση εύπορων ιδιωτών και επενδυτικών στελεχών. Το μεγάλο στοίχημα για την Αθήνα είναι να μετατρέψει τα φορολογικά κίνητρα σε μόνιμη παρουσία διεθνών funds, επενδύσεις, θέσεις εργασίας και πραγματική οικονομική δραστηριότητα.
Η αλλαγή κατεύθυνσης είναι πάντως εμφανής: η Ελλάδα, η οποία στο παρελθόν έβλεπε μέρος της οικονομικής της ελίτ να μετακινείται προς το Λονδίνο, επιχειρεί τώρα να αντιστρέψει τη ροή. Και αυτή τη φορά δεν διεκδικεί απλώς επισκέπτες ή εύπορους κατοίκους, αλλά ένα κομμάτι από το διεθνές οικοσύστημα των hedge funds και των εναλλακτικών επενδύσεων.