Οικονομία

Πού θα επενδύσει το κράτος 13,5 δισ. ως το 2030: Οι μεγαλύτερες δράσεις


Τα τεχνικά έργα θα έχουν την τιμητική τους και στο νέο, πολυετές επενδυτικό πρόγραμμα του κράτους (Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης - ΕΠΑ), καθώς θα απορροφήσουν σχεδόν το ένα πέμπτο των πόρων που θα διατεθούν. Παράλληλα, μεγάλο μερίδιο θα έχει η Τοπική Αυτοδιοίκηση μέσα από το πρόγραμμα του υπουργείου Εσωτερικών.

Με συνολικό προϋπολογισμό που αγγίζει τα 13,5 δισ. ευρώ (και με δυνατότητα να ξεπεράσει τα 17 δισ. ευρώ μέσω υπερδεσμεύσεων), το ΕΠΑ 2026-2030 θα αποτελέσει τον βασικό πυλώνα εθνικής χρηματοδότησης έργων τα επόμενα χρόνια, στον απόηχο των τεράστιων προγραμμάτων που «έτρεξαν» με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.

Όπως προκύπτει από την εξειδίκευση των Τομεακών Προγραμμάτων Ανάπτυξης (ΤΠΑ), που περιλαμβάνονται στο ΕΠΑ, από τα προγράμματα που θα διαχειρισθούν τα υπουργεία τα μεγαλύτερα κονδύλια κατευθύνονται σε δημόσια έργα, πράσινη ανάπτυξη για τους δήμους και στήριξη της επιχειρηματικότητας, ενώ ισχυρή είναι η έμφαση στη συντήρηση των υφιστάμενων υποδομών και στην κοινωνική συνοχή.

Προγράμματα - γίγαντες για Υποδομές και Τοπική Αυτοδιοίκηση

Τη μερίδα του λέοντος από τον προϋπολογισμό των υπουργείων λαμβάνει το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Με κονδύλια ύψους 2,57 δισ. ευρώ (τα οποία μπορούν να φτάσουν τα 3,35 δισ. ευρώ με υπερδέσμευση), διαχειρίζεται το μεγαλύτερο Τομεακό Πρόγραμμα. Το 65,7% του ποσού αυτού προορίζεται για την ανάπτυξη υποδομών και μεταφορών, με κεντρική στρατηγική επιλογή την απομάκρυνση από την αποκλειστική εστίαση σε νέα έργα και τη μετατόπιση προς τη συντήρηση, την αναβάθμιση και τη θωράκιση των υφιστάμενων δικτύων. Σημαντικό μερίδιο 21,7% προορίζεται και για την Πολιτική Προστασία έναντι της κλιματικής αλλαγής.

Ακολουθεί το Υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο διαθέτει προϋπολογισμό 1,21 δισ. ευρώ, υποστηρίζοντας την Τοπική Αυτοδιοίκηση μέσα από τα γνωστά προγράμματα «Αντώνης Τρίτσης» και «ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ Ι». Το 51,35% των πόρων αυτών θα κατευθυνθεί στην Πράσινη Ανάπτυξη. Τα έργα θα αφορούν κατεξοχήν την ύδρευση, την αποχέτευση, τη διαχείριση αποβλήτων και τις αστικές αναπλάσεις, τα οποία αποτελούν πάγιες προτεραιότητες των δήμων.

Οικονομία, Επιχειρηματικότητα και Κοινωνική Συνοχή

Το Υπουργείο Ανάπτυξης εμφανίζεται προσηλωμένο στην Καινοτομία και Ανταγωνιστικότητα, διοχετεύοντας το 95,98% του προϋπολογισμού του (συνολικά 987 εκατ. ευρώ) σε προγράμματα στήριξης της βιομηχανίας, της επιχειρηματικότητας και της έρευνας. Αντίστοιχα, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διαθέτει 454 εκατ. ευρώ λειτουργώντας οριζόντια, με κύρια έμφαση στην Κοινωνική Συνοχή (26,43%) και τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό (19,82%).

Εκπλήξεις κρύβουν προγράμματα όπως του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, το οποίο, διαθέτοντας 840,5 εκατ. ευρώ, εστιάζει κατά 82,62% στην Κοινωνική Συνοχή. Η στρατηγική εδώ έχει ως πυρήνα την άμβλυνση του νησιωτικού κόστους, εξασφαλίζοντας ισότιμη πρόσβαση για τους νησιώτες μέσω της βελτίωσης της ακτοπλοϊκής συνδεσιμότητας (ιδίως στις άγονες γραμμές) και των λιμενικών υποδομών.

Υγεία, Παιδεία και Κοινωνική Προστασία

Στον τομέα του κοινωνικού κράτους, το Υπουργείο Παιδείας με 687 εκατ. ευρώ επενδύει σε κτιριακές αναβαθμίσεις σχολείων, πανεπιστημίων και αθλητικών εγκαταστάσεων. Στο ίδιο μήκος κύματος, το Υπουργείο Υγείας διαθέτει το 75,10% των 247 εκατ. ευρώ του για την αναβάθμιση νοσοκομειακών υποδομών και ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, ενώ σημαντικό μέρος πηγαίνει στον Ψηφιακό Μετασχηματισμό (18,22%), όπου περιλαμβάνονται ο ηλεκτρονικός φάκελος ασθενούς και η τηλεϊατρική.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πρόγραμμα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, το οποίο θα διαχειρισθεί 148 εκατ. ευρώ και θα επενδύσει το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων (81,10%) στην Κοινωνική Συνοχή. Ο κύριος στόχος είναι η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων μέσω του Οικιστικού Προγράμματος.

Ψηφιακός Μετασχηματισμός, Περιβάλλον και Πολιτική Προστασία

Η εξέλιξη της ψηφιακής εποχής βρίσκεται στα χέρια του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (398,7 εκατ. ευρώ), όπου το 71% αφιερώνεται στην ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του κράτους και στην ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ). Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΤΝ αναδεικνύεται πλέον σε αυτόνομο στρατηγικό στόχο για το ελληνικό κράτος. Παράλληλα, το Υπουργείο Δικαιοσύνης με 79 εκατ. ευρώ ρίχνει το βάρος στην ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης (e-Justice) για την επιτάχυνση των διαδικασιών.

Αντιμέτωπο με τις δραματικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας θα αξιοποιήσει 374 εκατ. ευρώ, σχεδόν εξ ολοκλήρου (99,87%), για τον πυλώνα της πολιτικής προστασίας (πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ), λειτουργώντας ως η κεντρική δεξαμενή εθνικών πόρων για πρόληψη και διαχείριση κινδύνων. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (197 εκατ. ευρώ) θα στοχεύσει κατά 90,30% σε έργα ύδρευσης, διαχείρισης αποβλήτων και κυκλικής οικονομίας.

Τέλος, υπουργεία όπως του Τουρισμού, της Εργασίας, του Πολιτισμού και της Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας εστιάζουν, μέσω μικρότερων προϋπολογισμών (μεταξύ 49 και 371 εκατ. ευρώ), στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, τη δημιουργία δομών φροντίδας και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.