Πόσα σκάνδαλα και πόση λαϊκή δυσαρέσκεια μπορεί να αντέξει μία κυβέρνηση πανταχόθεν βαλλόμενη, όχι μόνον για την οικονομική και κοινωνική πολιτική της, αλλά και για διαφθορά και καταπάτηση των θεσμών;
Στη Βουλή μπορεί να διατηρεί την πλειοψηφία, αλλά στο εκλογικό σώμα χάνει συνεχώς ερείσματα, η επιρροή και ο βαθμός αποδοχής της περιορίζονται.
Αυτή είναι συνοπτική η εικόνα που εμφανίζει τώρα η κυβέρνηση Μητσοτάκη, εν μέσω οξυνόμενου πολιτικού κλίματος που δηλητηριάζεται από την οσμή σκανδάλων.
Η εικόνα μάλλον θα επιδεινωθεί περαιτέρω, αν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες για νέο κύκλο αποκαλύψεων σχετικά με το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ, με δικογραφίες όπου εμπλέκονται υπουργός και 5-6 βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος.
Η βόμβα και οι νάρκες
Ομως, η πραγματική βόμβα για την κυβέρνηση μπορεί να είναι τα πορίσματα των ερευνών που φέρεται να διενεργεί η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για τη διαχείριση κονδυλίων του Ταμείο Ανάκαμψης. Εκεί τα ποσά του διακινηθέντος χρήματος και των επιδοτήσεων είναι απείρως μεγαλύτερα από εκείνα του ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ στους εμπλεκόμενους θα περιλαμβάνονται - σύμφωνα με πληροφορίες - κορυφαία ονόματα της οικονομικής ζωής και της επιχειρηματικής ελίτ της χώρας.
Προς το παρόν η κυβερνητική παράταξη εμφανίζει σημάδια κόπωσης, που αποτυπώνεται τόσο στις τελευταίες μετρήσεις της κοινής γνώμης όσο και στο πολιτικό κλίμα των ημερών. Η υποχώρηση δεν φαίνεται να είναι συγκυριακή, αλλά αποκτά χαρακτηριστικά τάσης, δημιουργώντας νέα δεδομένα για την επόμενη περίοδο.
Οι παρεμβάσεις του Μεγάρου Μαξίμου με στόχο την αλλαγή ατζέντας στο δημόσιο διάλογο και την ανάδειξη θετικών οικονομικών πρωτοβουλιών, δεν φαίνεται να αποδίδουν τα αναμενόμενα. Αντίθετα, η πολιτική πίεση διατηρείται, καθώς παραμένουν στο προσκήνιο τα ζητήματα που επιβαρύνουν την εικόνα της κυβέρνηση
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι υποθέσεις που σχετίζονται με τη διαχείριση δημόσιων πόρων - κορυφαία περίπτωση το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ. Αλλες αφορούν τα πεπραγμένα κυβερνητικών αξιωματούχων που ακυρώνουν το αφήγημα περί "αριστείας", ή συνδέονται με την προσπάθεια αμφισβήτησης θεσμών και καταστρατήγησης κανόνων δικαίου.
Η στάση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία - που εκφράστηκε με δηλώσεις του Αδωνι Γεωργιάδη - έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Από ανεξάρτητους σχολιαστές και από τη μεγάλη πλειοψηφία του εκλογικού σώματος ερμηνεύεται ως πρόθεση και προσπάθεια της κυβέρνησης να συγκαλύψει σκάνδαλα, φιμώνοντας, τρομοκρατώντας ή "ακυρώνοντας" την Ευρωπαία Εισαγγελέα Λάουρα Κοβέσι.
Στο μέτωπο αυτό αναμένεται νέα κινητικότητα. Πληροφορίες κάνουν λόγο για επικείμενη δικογραφία που θα διαβιβαστεί στη Βουλή και θα περιλαμβάνει κατηγορίες για εμπλοκή πολιτικών προσώπων. Μεταξύ αυτών φέρεται να συγκαταλέγονται πρώην υπουργός, βουλευτές της συμπολίτευσης αλλά και κυβερνητικοί αξιωματούχοι, γεγονός που εκτιμάται ότι θα εντείνει την πίεση.
Διαβρώνεται η αξιοπιστία
Παράλληλα, μετά την δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου ότι οι υπό κατηγορία βουλευτές θα είναι στα ψηφοδέλτια της ΝΔ στις επόμενες εκλογές, ενισχύεται η αίσθηση στην κοινή γνώμη ότι δεν υπάρχουν πολιτικές συνέπειες για πρόσωπα εμπλεκόμενα σε υποθέσεις διαφθοράς - τα οποία η κυβέρνηση "αθωώνει" πριν ακόμη αποφανθούν τα δικαστήρια.
Είναι μιά εντύπωση που λειτουργεί διαβρωτικά για την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος συνολικά -πρωτίστως για την κυβέρνηση και τη ΝΔ..
Το ενδιαφέρον στρέφεται τώρα πέρα από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Καθοριστικής σημασίας θεωρούνται τα ευρήματα των ερευνών που διεξάγει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία σχετικά με τη διαχείριση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Εφόσον προκύψουν ζητήματα, το πολιτικό αποτύπωμα εκτιμάται ότι θα είναι πολύ ευρύτερο, καθώς θα αγγίζει τον πυρήνα της οικονομικής διακυβέρνησης.
Η καθημερινότητα και η κοινωνική δυσαρέσκεια
Δεν είναι βέβαια οι πολιτικές εξελίξεις το μείζον θέμα για την κοινωνία και για το εκλογικό σώμα. Σημαντικότερο ζήτημα είναι το οικονομικό, που περιλαμβάνει το κόστος ζωής, τα εισοδήματα, την απασχόληση.
Οι οικονομικές συνθήκες, η ακρίβεια και οι ανατιμήσεις εξακολουθούν να επιβαρύνουν τα νοικοκυριά. Οι αυξήσεις σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες διατηρούν την κοινωνική δυσαρέσκεια σε υψηλά επίπεδα, ενισχύοντας το ήδη βεβαρημένο πολιτικό κλίμα.
Σε αυτό προστίθεται και η εικόνα που εκπέμπουν ορισμένα κυβερνητικά στελέχη, με συμπεριφορές που συχνά εκλαμβάνονται ως αποστασιοποιημένες από την καθημερινότητα των πολιτών. Το στοιχείο αυτό φαίνεται να επηρεάζει ιδιαίτερα τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους, που αποτέλεσαν κρίσιμο παράγοντα εκλογικής επικράτησης.
Αντιπολίτευση χωρίς δυναμική
Παρά την πίεση που δέχεται η κυβέρνηση, οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης δεν έχουν καταφέρει να μετατρέψουν τη συγκυρία σε ισχυρό πολιτικό πλεονέκτημα. Οι μεταβολές στα ποσοστά τους παραμένουν περιορισμένες, χωρίς να διαμορφώνεται σαφής εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Η αναμενόμενη συγκρότηση νέου πολιτικού φορέα από τον Αλέξη Τσίπρα, προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας. Ιδιαίτερα στον χώρο της κεντροαριστεράς, όπου οι ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες και το ενδεχόμενο ανακατατάξεων είναι ανοιχτό.
Καθοριστικός παράγοντας για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση αναμένεται να είναι η στάση των πολιτών που επιλέγουν την αποχή. Τα υψηλά ποσοστά μη συμμετοχής στην εκλογική διαδικασία δημιουργούν ένα ρευστό κομμάτι εκλογικού σώματος, του οποίου η ενεργοποίηση μπορεί να ανατρέψει τους συσχετισμούς.
Σε κάθε περίπτωση, το πολιτικό σκηνικό εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, με τη φθορά της κυβέρνησης να συνυπάρχει με την αδυναμία της αντιπολίτευσης να διαμορφώσει καθαρή εναλλακτική. Οι επόμενες εξελίξεις, εντός και εκτός συνόρων, αναμένεται να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας.
Χ. Ν.