Σε εξειδίκευση των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής ΔΕΘ προχωρά η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αποσαφηνίζοντας τους δικαιούχους, τα ποσά και τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστούν οι παρεμβάσεις του συνολικού ύψους 2,2 δισ. ευρώ.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσιάζει μαζί με τους υφυπουργούς Θάνο Πετραλιά και Δημήτρη Μαρκόπουλο τις λεπτομέρειες των μέτρων, τα οποία καλύπτουν ένα ιδιαίτερα μεγάλο φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας: από τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες έως τους συνταξιούχους, τις οικογένειες με παιδιά, τους δημοσίους υπαλλήλους, τους ιδιοκτήτες ακινήτων και τους δανειολήπτες.
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, συνολικά περισσότερα από 2,2 εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις αναμένεται να ωφεληθούν από τις παρεμβάσεις, ενώ το οικονομικό σχέδιο συνδέεται με έναν ευρύτερο οδικό χάρτη έως το 2030.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος, η ενίσχυση των επενδύσεων, η διεύρυνση της κοινωνικής πολιτικής και η ενεργειακή αυτονομία. Παράλληλα, η κυβέρνηση θέτει ως στόχο ο μέσος μισθός να φτάσει τα 1.800 ευρώ έως το 2030, με την ανάπτυξη να διατηρείται πάνω από το 2% ετησίως.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Κατάργηση του τεκμαρτού πάνω από τον κατώτατο
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες και τη φορολόγησή τους.
Όπως ανακοινώθηκε, καταργείται το τεκμαρτό εισόδημα πάνω από το ύψος του κατώτατου μισθού και των τριετιών, με το μέτρο να αφορά πάνω από 9 στους 10 συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες.
Η αλλαγή επιχειρεί να μεταβάλει ουσιαστικά το φορολογικό πλαίσιο για τους αυτοαπασχολούμενους, καθώς η φορολογική επιβάρυνση θα συνδέεται περισσότερο με τα πραγματικά εισοδήματα που δηλώνονται και όχι με υψηλότερα τεκμαρτά ποσά.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι επαγγελματίες ταξί, για τους οποίους προβλέπεται αντίστοιχη προσαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος, με ειδικές ρυθμίσεις που λαμβάνουν υπόψη και το ποσοστό ιδιοκτησίας ή εκμετάλλευσης της άδειας.
Παράλληλα, για τους συνεπείς επαγγελματίες μειώνεται η προκαταβολή φόρου από 55% σε 50%, γεγονός που περιορίζει την άμεση φορολογική επιβάρυνση για όσους εμφανίζουν κέρδη και καταβάλλουν φόρους, με δημοσιονομικό κόστος 82 εκατ. ευρώ.
παραδείγματα
Ειδικότερα, από τις 755.000 ατομικές επιχειρήσεις, υπόκεινται σε φορολογία λόγω δήλωσης εισοδημάτων χαμηλότερων του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος οι 427.000. Από αυτές οι 271.000 φορολογούνται μόνο με βάση τον κατώτατο μισθό πλέον τριετίες (με ετήσιο φόρο που κυμαίνεται από 1.476 ευρώ χωρίς τριετίες έως 2.249 με τρεις τριετίες για ελεύθερο επαγγελματία άνω των 30 χωρίς τέκνα και χαμηλότερα ή και μηδενικά ποσά για ελεύθερους επαγγελματίες με τέκνα ή κάτω των 30 ετών).
Οι 156.000 επιχειρήσεις, ωστόσο, επιβαρύνονται με επιπλέον προσαυξήσεις λόγω κύκλου εργασιών ή μισθοδοσίας εργαζομένων που αυξάνουν σημαντικά τον υπολογιζόμενο φόρο (για 24.000 από αυτές η προσαύξηση είναι άνω των 2.000 ευρώ, ενώ για 3.000 από αυτές η προσαύξηση είναι άνω των 10.000 ευρώ).
Παράδειγμα 1: Ατομική επιχείρηση εστίασης (καφέ) που λειτουργεί 15 έτη, με 5 εργαζομένους και ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ. Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 16.744 ευρώ (κατώτατος συν τριετίες) πλέον 10.500 ευρώ (10% της μισθοδοσίας του προσωπικού), σύνολο 27.244 ευρώ. Ο αναλογούν φόρος ανέρχεται σε 4.783 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 16.744 με αναλογούν φόρο 2.249 ευρώ, δηλαδή όφελος 2.534 ευρώ.
Παράδειγμα 2: Ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου υποδημάτων που λειτουργεί 4 έτη, με 2 εργαζόμενους, ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 21.000 ευρώ και κύκλο εργασιών 120.000 ευρώ (μέσος όρος ΚΑΔ 48.564 ευρώ). Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 12.880 ευρώ, πλέον 2.100 (10% της μισθοδοσίας του προσωπικού), πλέον 3.572 (5% της διαφοράς του κύκλου εργασιών με τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ), σύνολο 18.552 ευρώ. Ο αναλογούν φόρος ανέρχεται σε 2.610 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 12.880 με αναλογούν φόρο 1.476 ευρώ, δηλαδή όφελος 1.134 ευρώ.
Παράδειγμα 3: Λογιστής που έχει ατομική επιχείρηση 20 έτη χωρίς εργαζόμενους και κύκλο εργασιών 90.000 ευρώ (μέσος όρος ΚΑΔ 28.479 ευρώ). Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 16.744 ευρώ (κατώτατος συν τριετίες) πλέον 3.076 ευρώ (5% της διαφοράς του κύκλου εργασιών με τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ), σύνολο 19.820 ευρώ. Ο αναλογούν φόρος ανέρχεται σε 2.864 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 16.744 με αναλογούν φόρο 2.249 ευρώ, δηλαδή όφελος 615 ευρώ.
Αγρότες: Μηδενικός φόρος έως 20.000 ευρώ
Σημαντική είναι και η παρέμβαση για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες.
Προβλέπεται μηδενικός φόρος εισοδήματος για εισόδημα έως 20.000 ευρώ, μέτρο που αφορά περίπου 47.000 αγρότες. Με βάση τα παραδείγματα που παρουσιάστηκαν, ένας αγρότης με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ θα έχει όφελος περίπου 1.540 ευρώ τον χρόνο.
Η φορολογική ελάφρυνση επεκτείνεται ουσιαστικά και στα υψηλότερα εισοδήματα, μέσω της αλλαγής της φορολογικής κλίμακας. Έτσι, αγρότης με εισόδημα 30.000 ευρώ αναμένεται να έχει σημαντική μείωση της φορολογικής του επιβάρυνσης.
Παράλληλα, από την 1η Νοεμβρίου 2026 προβλέπεται επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα στην αντλία για τους επαγγελματίες αγρότες, παρέμβαση που έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό βάρος για τον πρωτογενή τομέα.
Τρίτεκνοι: Νέα φορολογική ελάφρυνση
Ξεχωριστή παρέμβαση αφορά τις οικογένειες με τρία παιδιά. Το μέτρο αφορά περίπου 87.000 τρίτεκνους, με το όφελος να διαφοροποιείται ανάλογα με το εισόδημα.
Για τρίτεκνο με μεικτό εισόδημα 20.000 ευρώ, το ετήσιο όφελος υπολογίζεται περίπου στα 620 ευρώ, ενώ για εισόδημα 30.000 ευρώ μπορεί να φτάσει τα 1.800 ευρώ.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της κυβέρνησης να ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα των οικογενειών και να δημιουργήσει μεγαλύτερα φορολογικά κίνητρα για τα νοικοκυριά με παιδιά.
Συνταξιούχοι: Στα 400 ευρώ η ετήσια ενίσχυση
Σημαντική αλλαγή προβλέπεται και για τους συνταξιούχους, καθώς η ετήσια ενίσχυση του Νοεμβρίου αυξάνεται στα 400 ευρώ.
Το μέτρο επεκτείνεται και σε περίπου 270.000 επιπλέον συνταξιούχους άνω των 65 ετών, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν λάμβαναν την αντίστοιχη ενίσχυση. Παράλληλα, περίπου 2 εκατομμύρια συνταξιούχοι, ευάλωτοι και άτομα με αναπηρία που ήδη λάμβαναν την ετήσια ενίσχυση των 250 ευρώ θα δουν το ποσό να αυξάνεται στα 400 ευρώ.
Η ενίσχυση θα καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο, με την πρώτη καταβολή να πραγματοποιείται τον Νοέμβριο του 2026. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι για τη συντριπτική πλειονότητα των δικαιούχων το ποσό θα καταβάλλεται καθαρό, αυξάνοντας ουσιαστικά το διαθέσιμο εισόδημα των συνταξιούχων.
Δημόσιοι υπάλληλοι: Επίδομα 500 ευρώ
Στο πακέτο περιλαμβάνεται και παρέμβαση για τους δημοσίους υπαλλήλους.
Περίπου 720.000 δημόσιοι υπάλληλοι αναμένεται να επωφεληθούν από την αύξηση του κατώτατου μισθού, μέσω της σύνδεσης των μισθολογικών κλιμακίων, ενώ από τον Δεκέμβριο του 2027 προβλέπεται και ετήσιο επίδομα 500 ευρώ.
Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιχειρεί να ενισχύσει σταδιακά το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων στο Δημόσιο, ενώ παράλληλα συνδέει τις μισθολογικές εξελίξεις με την πορεία της οικονομίας και την αύξηση του κατώτατου μισθού.
ΕΝΦΙΑ και ακίνητα
Παρεμβάσεις προβλέπονται και στον ΕΝΦΙΑ, με την πλήρη απαλλαγή από τον φόρο για πρώτες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, η απαλλαγή αφορά ακίνητα σε 131 οικισμούς, διευρύνοντας τον αριθμό των ιδιοκτητών που θα απαλλαγούν από τον ΕΝΦΙΑ.
Το μέτρο αποτελεί μέρος της προσπάθειας να μειωθεί το φορολογικό κόστος της κατοχής ακινήτων σε μικρότερους οικισμούς και παράλληλα να δοθούν κίνητρα για τη διατήρηση και αξιοποίηση κατοικιών στην περιφέρεια.
Στήριξη των επενδύσεων και των μικρομεσαίων
Το πακέτο της ΔΕΘ δεν περιορίζεται στις φορολογικές ελαφρύνσεις. Περιλαμβάνει και χρηματοδοτικά εργαλεία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με στόχο να αυξηθούν οι επενδύσεις και η πρόσβαση των επιχειρήσεων σε φθηνότερη χρηματοδότηση.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι ΜμΕ θα έχουν πρόσβαση σε νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και δάνεια, ενώ συνολικά προβλέπονται παρεμβάσεις που μπορούν να κινητοποιήσουν σημαντικούς πρόσθετους πόρους για επενδύσεις.
Η κυβέρνηση συνδέει το συγκεκριμένο σκέλος με τον στόχο για σημαντική αύξηση των επενδύσεων έως το 2030, αλλά και με την ενίσχυση της παραγωγικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων.
Το μεγάλο στοίχημα: Ανάπτυξη χωρίς δημοσιονομικό εκτροχιασμό
Το βασικό επιχείρημα του οικονομικού επιτελείου είναι ότι οι παρεμβάσεις δεν αποτελούν μια προσωρινή παροχή, αλλά εντάσσονται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για την επόμενη τετραετία.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η βελτίωση των δημοσιονομικών επιδόσεων και η αύξηση των φορολογικών εσόδων δημιουργούν τον απαιτούμενο δημοσιονομικό χώρο για μόνιμες ελαφρύνσεις και ενισχύσεις, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
Στόχος είναι η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος να λειτουργήσει παράλληλα με την αύξηση των επενδύσεων και της παραγωγικότητας. Το οικονομικό σχέδιο προβλέπει ανάπτυξη άνω του 2% ετησίως, αύξηση των επενδύσεων και σταδιακή άνοδο του μέσου μισθού προς τα 1.800 ευρώ έως το 2030.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι η εφαρμογή των μέτρων και κυρίως η πραγματική επίδρασή τους στο διαθέσιμο εισόδημα. Για εκατομμύρια νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις, η εξειδίκευση των παρεμβάσεων είναι αυτή που θα καθορίσει τελικά το ύψος της οικονομικής ανάσας που θα προκύψει από το πακέτο των 2,2 δισ. ευρώ.
