Η Ευρώπη χρειάζεται περίπου 800 δισ. ευρώ πρόσθετων επενδύσεων κάθε χρόνο για να ενισχύσει την ανάπτυξη, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητά της, τόνισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στις Βρυξέλλες σε εκδήλωση της BusinessEurope και της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ομοσπονδίας (EBF).
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η ανάγκη για έναν πιο ενοποιημένο, αποτελεσματικό και ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό τραπεζικό τομέα, με τον κ. Πιερρακάκη να υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη διαθέτει τις απαραίτητες αποταμιεύσεις, αλλά δεν έχει ακόμη δημιουργήσει το χρηματοπιστωτικό σύστημα που θα τις διοχετεύσει αποτελεσματικά σε παραγωγικές επενδύσεις.
«Δεν μας λείπουν τα χρήματα, αλλά η διοχέτευσή τους»
«Η Ευρώπη δεν αναπτύσσεται αρκετά γρήγορα», σημείωσε ο κ. Πιερρακάκης, επισημαίνοντας ότι η γήρανση του πληθυσμού καθιστά αναγκαία την αύξηση της παραγωγικότητας μέσω επενδύσεων στην τεχνολογία, την ενέργεια, την καινοτομία, τις δεξιότητες και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Όπως ανέφερε, οι δημόσιοι προϋπολογισμοί και οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν επαρκούν για να χρηματοδοτήσουν μόνοι τους τον μετασχηματισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας.
«Δεν μας λείπουν τα χρήματα. Έχουμε τις αποταμιεύσεις. Αυτό που δεν έχουμε ακόμη δημιουργήσει είναι ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα ικανό να διοχετεύσει αρκετές από αυτές τις αποταμιεύσεις στην ίδια μας την οικονομία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο πρόεδρος του Eurogroup υποστήριξε ότι η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων μπορεί να συνδέσει τις ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις με τις επενδυτικές ανάγκες των επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία βρίσκονται.
Η Τραπεζική Ένωση στο επίκεντρο
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια έχουν οι τράπεζες, καθώς, όπως σημείωσε, εξακολουθούν να παρέχουν περίπου το 70% της χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας, με ιδιαίτερη σημασία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Για τον κ. Πιερρακάκη, η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων δεν μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης.
«Δεν μπορούμε να έχουμε μια πλήρως επιτυχημένη Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων χωρίς να ολοκληρώσουμε πλήρως την Τραπεζική Ένωση», τόνισε.
Παρά την ανθεκτικότητα και την κεφαλαιακή επάρκεια των ευρωπαϊκών τραπεζών, ο τραπεζικός τομέας εξακολουθεί να είναι σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένος σε εθνικό επίπεδο.
Ενδεικτικά, μόλις περίπου 16% του εταιρικού δανεισμού στη ζώνη του ευρώ είναι διασυνοριακός, γεγονός που, σύμφωνα με τον υπουργό, περιορίζει τη δυνατότητα αποτελεσματικής κατανομής κεφαλαίων.
«Ο κατακερματισμός είναι στρατηγικός φόρος»
Ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε τον κατακερματισμό της ευρωπαϊκής χρηματοπιστωτικής αγοράς έναν «στρατηγικό φόρο» για την Ευρώπη.
«Έναν φόρο στην κλίμακα. Έναν φόρο στις επενδύσεις. Έναν φόρο στην καινοτομία. Και, τελικά, έναν φόρο στην ευρωπαϊκή ανάπτυξη», είπε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ευρώπη χρειάζεται τρεις βασικές προτεραιότητες: ολοκλήρωση, εμπιστοσύνη και ανταγωνιστικότητα.
Η πρώτη αφορά την άρση των εμποδίων στη διασυνοριακή δραστηριότητα και την ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων και ρευστότητας. Η δεύτερη συνδέεται με κοινές ευρωπαϊκές δικλίδες ασφαλείας, αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων και πρόοδο στην ασφάλιση καταθέσεων. Η τρίτη προϋποθέτει λιγότερη περιττή πολυπλοκότητα και μεγαλύτερη αναλογικότητα στη ρύθμιση και την εποπτεία.
«Καλύτερη ρύθμιση, όχι λιγότερη ρύθμιση», ήταν το μήνυμα του υπουργού.
Η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει στην τεχνολογία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην τεχνολογική υστέρηση του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος. Όπως ανέφερε, οι μεγαλύτερες αμερικανικές τράπεζες επενδύουν στην πληροφορική, σε σχέση με το ενεργητικό τους, περισσότερο από δυόμισι φορές όσο οι ευρωπαϊκές τράπεζες.
Η διαφορά αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Τεχνητή Νοημοσύνη, οι ψηφιακές πληρωμές, η κυβερνοασφάλεια και οι υποδομές δεδομένων μετασχηματίζουν τον χρηματοπιστωτικό κλάδο.
«Η τεχνολογική καινοτομία επιταχύνεται. Αυτή τη στιγμή η εκθετική καμπύλη γίνεται πολύ, πολύ πιο απότομη», ανέφερε, προειδοποιώντας ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και το ρυθμιστικό πλαίσιο πρέπει να προσαρμόζονται με μεγαλύτερη ταχύτητα.
«Η ανθεκτικότητα δεν είναι στρατηγική»
Ο κ. Πιερρακάκης τάχθηκε υπέρ της προσέγγισης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τραπεζικού τομέα, υπογραμμίζοντας ότι η ανθεκτικότητα του συστήματος αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση, αλλά όχι τελικό στόχο.
«Η ανθεκτικότητα δεν είναι στρατηγική. Η ανθεκτικότητα είναι αναγκαία προϋπόθεση για μια στρατηγική», είπε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, το ζητούμενο είναι να βρεθεί η σωστή ισορροπία ανάμεσα στην προστασία από τους κινδύνους και στην απελευθέρωση του αναπτυξιακού δυναμικού της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Το πρόβλημα είναι πλέον πολιτικό
Στη συζήτηση με την Ευρωπαία επίτροπο Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, Maria Luís Albuquerque, ο πρόεδρος του Eurogroup αναγνώρισε ότι τα βασικά εμπόδια για την περαιτέρω ενοποίηση δεν είναι πλέον μόνο τεχνικά.
«Το ζήτημα είναι πολιτικό. Η πολιτική βρίσκεται στον πυρήνα ολόκληρης της συζήτησης», σημείωσε.
Παρά τις διαφορετικές προτεραιότητες και τις εθνικές ευαισθησίες των κρατών-μελών, εκτίμησε ότι υπάρχει πλέον μεγαλύτερη κατανόηση του κόστους που συνεπάγεται η μη ενοποίηση των ευρωπαϊκών αγορών.
«Όλες οι ατζέντες είτε θα προχωρήσουν μαζί είτε δεν θα προχωρήσει καμία», υπογράμμισε, αναφέροντας ότι οι εκθέσεις Draghi και Letta έχουν ήδη καταγράψει σε μεγάλο βαθμό τις βασικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται.
«Η συζήτηση δεν αφορά τη στρατηγική. Αφορά την υλοποίηση», είπε.
Ψηφιακό ευρώ και AI
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στο ψηφιακό ευρώ, στον κανονισμό MiCA και στην ανάγκη να αξιοποιηθούν τα οφέλη της ψηφιοποίησης χωρίς να υπονομευθεί η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Όπως σημείωσε, η Ευρώπη θα πρέπει να προσαρμόζει διαρκώς τους θεσμούς και το ρυθμιστικό της πλαίσιο, καθώς η τεχνολογική εξέλιξη κινείται πολύ ταχύτερα από τον παραδοσιακό ρυθμό λήψης πολιτικών αποφάσεων.
Το βασικό στοίχημα, σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, είναι η Ευρώπη να αξιοποιήσει τις αποταμιεύσεις, το ανθρώπινο δυναμικό, τις επιχειρήσεις και την κλίμακα της ενιαίας αγοράς, ώστε να μετατρέψει τα πλεονεκτήματά της σε επενδύσεις, ανάπτυξη και μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα.
