Οικονομία

Παπασταύρου: Ο Κάθετος Διάδρομος αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη


Τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ευρώπης, με επίκεντρο τη μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, ανέδειξε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου από τη Βαρσοβία, όπου πραγματοποιείται η 7η Υπουργική Σύνοδος της Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργεια (P-TEC).

Στην παρέμβασή του, ο Έλληνας υπουργός παρουσίασε την Ελλάδα ως μία από τις τρεις βασικές στρατηγικές πύλες εισόδου αμερικανικού LNG στην ευρωπαϊκή αγορά, μαζί με την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής. Όπως υπογράμμισε, η ανάπτυξη αυτών των ενεργειακών διαδρομών δημιουργεί έναν νέο χάρτη εφοδιασμού για την Ευρώπη, με βασικούς στόχους τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, την ενίσχυση των διασυνδέσεων και τον περιορισμό της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Ο Κάθετος Διάδρομος βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής, καθώς επιτρέπει τη διοχέτευση φυσικού αερίου που εισέρχεται από την Ελλάδα προς τις αγορές του Βορρά, φτάνοντας έως την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία. Η Αθήνα επιδιώκει να αξιοποιήσει τη γεωγραφική θέση και τις υφιστάμενες ενεργειακές υποδομές της χώρας, ώστε να εξελιχθεί σε βασικό κόμβο εισόδου και διαμετακόμισης φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή.

«Η διατλαντική ενεργειακή συνεργασία δεν αφορά μόνο το εμπόριο. Αφορά την ασφάλεια, την εθνική κυριαρχία και την κοινή ευημερία», ανέφερε ο κ. Παπασταύρου, σημειώνοντας ότι το μήνυμα που είχε σταλεί πριν από έναν χρόνο στην Αθήνα έχει πλέον αρχίσει να μετατρέπεται σε συγκεκριμένες ενεργειακές συνεργασίες και υποδομές.

Εννέα χώρες και 11 διαχειριστές στον Κάθετο Διάδρομο

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός στη συμμετοχή των χωρών και των διαχειριστών δικτύων που εμπλέκονται στην ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου. Όπως ανέφερε, εννέα χώρες και έντεκα διαχειριστές συνεργάζονται για τη δημιουργία ενός πλήρως λειτουργικού ενεργειακού άξονα από τον Νότο προς τον Βορρά.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η εξασφάλιση επαρκούς μεταφορικής δυναμικότητας, ανταγωνιστικών χρεώσεων και μακροπρόθεσμων εμπορικών δεσμεύσεων. Πρόκειται για τρεις προϋποθέσεις που θα καθορίσουν εάν ο Διάδρομος μπορεί να περάσει από το επίπεδο των πολιτικών συμφωνιών και της τεχνικής συνεργασίας σε μια σταθερή και εμπορικά βιώσιμη ενεργειακή διαδρομή.

Το ζήτημα των χρεώσεων έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ανταγωνιστικότητα του αμερικανικού LNG δεν εξαρτάται μόνο από την τιμή αγοράς του, αλλά και από το συνολικό κόστος μεταφοράς και διαμετακόμισης μέσα από τα διαφορετικά εθνικά δίκτυα. Η εναρμόνιση των όρων χρήσης των υποδομών και η εξασφάλιση διαθέσιμης δυναμικότητας αποτελούν, συνεπώς, βασικές προϋποθέσεις για την προσέλκυση μακροχρόνιων εμπορικών συμφωνιών.

Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο έργο με ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση, επισημαίνοντας ότι δεν αποτελεί απλώς μια διαδρομή μεταφοράς φυσικού αερίου, αλλά ένα εγχείρημα που μπορεί να αλλάξει τις ενεργειακές ισορροπίες στην περιοχή.

Όπως σημείωσε, στόχος είναι η δημιουργία μιας περισσότερο διασυνδεδεμένης Ευρώπης, στην οποία η ενέργεια δεν θα μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο πολιτικής πίεσης ή εκβιασμού. Η μεγαλύτερη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και η ανάπτυξη υποδομών που επιτρέπουν τη μεταφορά ενέργειας μεταξύ των χωρών μπορούν να ενισχύσουν την ασφάλεια και να δημιουργήσουν προϋποθέσεις για ανταγωνιστικότερες τιμές σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Το γεωπολιτικό αποτύπωμα και η αμερικανική στήριξη

Η παρουσία της Ελλάδας στη σύνοδο της Βαρσοβίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία και λόγω της συμμετοχής υψηλόβαθμων Αμερικανών αξιωματούχων, με επικεφαλής τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ.

Η αμερικανική πλευρά αντιμετωπίζει την ενεργειακή συνεργασία με την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη ως βασικό πεδίο ενίσχυσης των διατλαντικών οικονομικών και στρατηγικών σχέσεων. Η διεύρυνση των εξαγωγών αμερικανικού LNG και η ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών συνδέονται με την προσπάθεια περιορισμού της ρωσικής ενεργειακής επιρροής, αλλά και με την ενίσχυση της ενεργειακής επάρκειας της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Ο Κρις Ράιτ, στην τοποθέτησή του, έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στον ρόλο των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, υποστηρίζοντας ότι το οικονομικό και ενεργειακό μέλλον της Ευρώπης θα διαμορφωθεί σε σημαντικό βαθμό από πόλεις όπως η Βαρσοβία, η Πράγα, η Μπρατισλάβα, η Σόφια, το Βουκουρέστι και η Αθήνα.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό, η ανάπτυξη αξιόπιστων ενεργειακών συστημάτων συνδέεται άμεσα με την επιχειρηματικότητα, τις επενδύσεις, την αύξηση των εισοδημάτων και τις οικονομικές προοπτικές των χωρών. Η εξασφάλιση περισσότερης αξιόπιστης ενέργειας, όπως υποστήριξε, αποτελεί προϋπόθεση για την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας.

Από την πλευρά του, ο ειδικός απεσταλμένος του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας για την ενεργειακή ενοποίηση, Τζόσουα Βολτς, αναφέρθηκε στην πρόοδο που έχει σημειωθεί μέσα σε έναν χρόνο, από την προηγούμενη σύνοδο της Αθήνας. Όπως επισήμανε, έχουν προχωρήσει οι προσπάθειες διασύνδεσης ενεργειακών υποδομών σε περιοχές όπου μέχρι πρότινος υπήρχαν αμφιβολίες για την εμπορική και πολιτική δυνατότητα υλοποίησης τέτοιων έργων.

Μάλιστα, αναγνώρισε τη συμβολή του Σταύρου Παπασταύρου στην προώθηση του εγχειρήματος, σημειώνοντας ότι η πρόκληση που είχε τεθεί στην Αθήνα, πως ο Κάθετος Διάδρομος είναι ταυτόχρονα εφικτός και αναγκαίος, αρχίζει να επιβεβαιώνεται στην πράξη.

Από την Αθήνα στη Βαρσοβία: Το επόμενο στάδιο του ενεργειακού σχεδιασμού

Ο Έλληνας υπουργός συνέδεσε ευθέως την προηγούμενη σύνοδο της P-TEC στην Αθήνα με τις εξελίξεις στη Βαρσοβία, υποστηρίζοντας ότι η πρώτη δημιούργησε την απαραίτητη δυναμική, ενώ ακολούθησαν ενεργειακές συμφωνίες και τα πρώτα σημαντικά αποτελέσματα.

«Η Αθήνα δημιούργησε τη δυναμική, προχώρησε στην υλοποίηση με τις ενεργειακές συμφωνίες και πέτυχε τα πρώτα σημαντικά αποτελέσματα. Η Βαρσοβία μάς οδηγεί στο επόμενο στάδιο, της καθιέρωσης και της επέκτασης της συνεργασίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η σύνοδος πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή στρατηγική της Ευρώπης επηρεάζεται από σύνθετες γεωπολιτικές εξελίξεις, τις σχέσεις ΗΠΑ και Ρωσίας, αλλά και τις συζητήσεις για το μέλλον των ενεργειακών προμηθειών της ηπείρου. Η προοπτική επαναπροσέγγισης Ουάσιγκτον και Μόσχας δημιουργεί πρόσθετες αβεβαιότητες για τις μελλοντικές ισορροπίες στην αγορά φυσικού αερίου, καθώς η Ευρώπη καλείται να διασφαλίσει την επάρκεια και την ανταγωνιστικότητα του εφοδιασμού της.

Σε αυτό το περιβάλλον, ο Κάθετος Διάδρομος αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια εναλλακτική διαδρομή προμήθειας και μεταφοράς φυσικού αερίου, αξιοποιώντας τις υποδομές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ωστόσο, η γεωπολιτική σημασία του έργου θα πρέπει να συνοδευτεί από εμπορικούς όρους που θα το καθιστούν ανταγωνιστικό και ελκυστικό για τους προμηθευτές και τους αγοραστές.

Οι εργασίες της 7ης Υπουργικής Συνόδου P-TEC συνεχίζονται με τη συμμετοχή κυβερνητικών αξιωματούχων και εκπροσώπων του ενεργειακού κλάδου, με αντικείμενο τη διατλαντική συνεργασία, την ασφάλεια εφοδιασμού και τις επενδύσεις σε στρατηγικές υποδομές. Στην ατζέντα βρίσκονται επίσης η πυρηνική ενέργεια, η επέκταση του εμπορίου LNG και η προστασία των κρίσιμων ενεργειακών δικτύων.

Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση και τις υφιστάμενες υποδομές σε διαρκές οικονομικό και γεωπολιτικό πλεονέκτημα. Και αυτό θα κριθεί όχι μόνο από τις πολιτικές διακηρύξεις, αλλά κυρίως από τις πραγματικές ροές φυσικού αερίου, τις εμπορικές συμφωνίες και την ανταγωνιστικότητα του Κάθετου Διαδρόμου.

 

Διαβαστε επισης