Ο υψηλός ΦΠΑ και οι πολλαπλοί φόροι στην ιδιοκτησία (ακίνητα) αποτελούν βασικά γνωρίσματα του ελληνικού φορολογικού συστήματος και ταυτόχρονα σημαντικές αδυναμίες του σε σύγκριση με άλλες χώρες. Αυτό αποφαίνεται ο ΟΟΣΑ σε νέα έκθεσή του την οποία δημοσιεύει το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών, σε συνεργασία με το Tax Foundation.
Εν μέσω της παρατεταμένης ακρίβειας και των «φωνών» για μείωση του ΦΠΑ σε βασικά προϊόντα και αγαθά -προκειμένου να περιοριστούν οι ανατιμήσεις- η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει έναν από τους υψηλότερους συντελεστές στον ΟΟΣΑ, στο 24%. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο υψηλός ΦΠΑ έχει περιορισμένη φορολογική βάση, καθώς καλύπτει μόλις το 44% της τελικής κατανάλωσης.
Οι συντάκτες της μελέτης καταγράφουν ως αρνητικό στοιχείο τις πολλές εξαιρέσεις, μειώσεις και απαλλαγές από τον υψηλό ΦΠΑ.
Ένα ακόμη «μελανό» σημείο του εγχώριου φορολογικού συστήματος που αποτελεί βραχνά για τα νοικοκυριά, είναι οι πολλοί φόροι στην ιδιοκτησία και τα ακίνητα. Η Ελλάδα, σύμφωνα με την μελέτη, επιβάλλει σωρεία φόρων στις μεταβιβάσεις ιδιοκτησίας και στις κληρονομιές, ενώ σημαντική είναι και η φορο-επιβάρυνση και στις συναλλαγές. Σ’ αυτό τον τομέα καταγράφονται φόροι στις αυξήσεις κεφαλαίου, στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές, όπως και η εισφορά στις τράπεζες.
Ο τρίτος άξονας των αδυναμιών που εμφανίζει το φορολογικό σύστημα της χώρας, αφορά τις εταιρείες και το γεγονός ότι αντιμετωπίζουν αυστηρούς περιορισμούς ως προς τα ποσά των καθαρών ζημιών χρήσης με τα οποία μπορούν να αντισταθμίσουν μελλοντικά κέρδη. Επίσης, σημειώνεται, ότι δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν ζημιές για να μειώσουν προηγούμενο φορολογητέο εισόδημα.
Η Ελλάδα κατατάσσεται 23η μεταξύ 38 κρατών του ΟΟΣΑ, παρά τη βελτίωση στη συνολική βαθμολογία της, με τη φορολόγηση φυσικών προσώπων να αποτελεί το ισχυρότερο σημείο της, καθώς η Ελλάδα κατατάσσεται 5η στη φορολόγηση φυσικών προσώπων.
Η Ελλάδα κατατάσσεται 5η στη φορολόγηση φυσικών προσώπων, 22η στην εταιρική φορολόγηση, 29η στη φορολόγηση της κατανάλωσης, 30η στους φόρους επί της ιδιοκτησίας και 19η στους κανόνες διασυνοριακής φορολόγησης.
Τα θετικά στοιχεία του ελληνικού φορολογικού συστήματος
Το σχετικό πλεονέκτημα του ελληνικού συστήματος εντοπίζεται στη φορολόγηση φυσικών προσώπων.
Οι συντάκτες της μελέτης, ξεχωρίζουν ως ορισμένα από τα πιο ισχυρά σημεία του φορολογικού συστήματος της Ελλάδας, τα εξής:
- Ο καθαρός φορολογικός συντελεστής φυσικών προσώπων επί μερισμάτων, στο 5%, είναι σημαντικά χαμηλότερος από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (24,7%) και τα κεφαλαιακά κέρδη από εισηγμένες μετοχές χωρίς ουσιαστική συμμετοχή στην ιδιοκτησία απαλλάσσονται από τη φορολογία.
- Ο συντελεστής φορολόγησης εταιρικού εισοδήματος στο 22% είναι χαμηλότερος από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (24,2%).
- Οι κανονισμοί Ελεγχόμενων Αλλοδαπών Εταιρειών στην Ελλάδα είναι μετριοπαθείς και εφαρμόζονται μόνο στο παθητικό εισόδημα.