Οι χρηματικές δωρεές ανακαλούνται αλλά οι φόροι δεν επιστρέφονται

Οι χρηματικές δωρεές και οι γονικές παροχές μπορούν να ανακληθούν και να επιστραφούν τα ποσά που δωρίσθηκαν, αλλά αν καταβλήθηκε φόρος, αυτός δεν επιστρέφεται.

Το μήνυμα αυτό στέλνει η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ, με αφορμή περιπτώσεις στις οποίες δεν τηρήθηκε η διαδικασία της δωρεάς ή πραγματικά οι δωρητές και οι δωρεοδόχοι το μετάνιωσαν. Είτε έτσι είτε αλλιώς, ο φόρος που βεβαιώθηκε δεν επιστρέφεται, σύμφωνα με τη νομοθεσία. 

Με βάση τις αποφάσεις της ΔΕΔ, τα κυριότερα προβλήματα εντοπίζονται συνήθως:

• Σε δωρεές από γονείς σε τέκνο ή από παππού σε εγγόνι και το αντίστροφο, αλλά λόγω λάθους στη διαδικασία (π.χ. δεν έγινε τραπεζική μεταφορά χρημάτων) χάθηκε το αφορολόγητο όριο και επιβλήθηκε φόρος 10% ή και πρόστιμο 50% επί του φόρου.
• Έγινε χρηματική δωρεά μεταξύ αδελφών, αλλά στη συνέχεια επιχείρησαν να την ανακαλέσουν επειδή ο προβλεπόμενος φόρος είναι 20% επί των ποσού που δωρίζεται.
• Σε «τριγωνικές συναλλαγές», κατά τις οποίες επιχειρείται να μεταφερθεί ένα ποσό από αδελφό σε αδελφό με ενδιάμεσο έναν γονέα. Δηλαδή δωρίζεται το ποσό από τον αδελφό στον πατέρα και στη συνέχεια ο πατέρας το μεταφέρει στο άλλο τέκνο που είναι αφορολόγητες και οι δύο συναλλαγές. Αν όμως, οι δύο συναλλαγές γίνουν σε διάστημα λιγότερο των έξι μηνών τότε η Εφορία τη θεωρεί τριγωνική συναλλαγή που έγινε για να αποφύγουν τον φόρο 20% και επιβάλει τον φόρο και το πρόστιμο.
• Σε περιπτώσεις που δωρίζει ένα ποσό π.χ. η μητέρα προς το τέκνο, αλλά ή ίδια δεν έχει εισοδήματα που να δικαιολογούν τη δωρεά.
• Η δωρεά από γαμπρό σε πεθερό/ά ή από νύφη σε πεθερό/ά και το αντίστροφο, που υπάρχει η εντύπωση πως είναι αφορολόγητη μέχρι 800.000 ευρώ, αλλά, φορολογείται με 20%, καθώς πρόκειται κατηγορία συγγένειας Β΄.

Μετά την απομάκρυνση από το ταμείο…

Με τη γνωστοποίηση του φόρου και του  προστίμου, οι συναλλασσόμενοι επιχειρούν να ανακαλέσουν τη δωρεά, πλην όμως οι φόροι που βεβαιώθηκαν δεν σβήνονται.

Η  Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, μέσα από αρκετές αποφάσεις της διευκρινίζει πως, οι δωρεές εν ζωή και γονικές παροχές κατά πλήρη κυριότητα, οι οποίες ανακαλούνται με συμφωνία των μερών αντιμετωπίζονται ως εξής:

1. Μέσα σε μία πενταετία από τη σύσταση τους, φορολογούνται για τη σύσταση τους, όχι όμως και για την ανάκληση ως δωρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δωρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμενα των δωρεών ή γονικών παροχών.
2. Μετά πάροδο πενταετίας, φορολογούνται τόσο για τη σύσταση τους όσο και για την ανάκληση, ως δωρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δωρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμενα των δωρεών ή γονικών παροχών». 
3. Σε περίπτωση ανάκλησης δωρεάς με συμφωνία των συμβαλλομένων μερών, υπόκειται σε φόρο η σύσταση της δωρεάς, η οποία εξακολουθεί να επάγει όλα τα έννομα αποτελέσματα που απορρέουν από αυτή και συγκεκριμένα η υποχρέωση καταβολής του οικείου φόρου.
4. Σε περίπτωση υποβολής τροποποιητικής δήλωσης, με την οποία «ανακαλείται» η αρχική δήλωση άτυπης γονικής παροχής/δωρεάς από τους δηλούντες, οι οποίοι επικαλούνται πλάνη τους, όπως π.χ. η υποβολή της δήλωσης έγινε πριν τη σύσταση της δωρεάς, η οποία όμως δεν πραγματοποιήθηκε, ή ότι η χρηματική δωρεά πραγματοποιήθηκε για την αγορά ακινήτου από τον δωρεοδόχο, η οποία αγορά όμως δεν πραγματοποιήθηκε), δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
5. Εν πάση περιπτώσει,  για τις δωρεές που ανακαλούνται, ο φόρος που βεβαιώθηκε κατά τη σύνταξη της πράξης, δεν διαγράφεται εάν έχει βεβαιωθεί και δεν επιστρέφεται αν έχει καταβληθεί.