Σε μια γνώριμη από το παρελθόν αδυναμία της επιστρέφει η ελληνική οικονομία: οι επενδύσεις στα ακίνητα κυριαρχούν σταθερά από το 2024 στο επενδυτικό μείγμα, έχοντας μεγαλύτερα μερίδια από τις επενδύσεις σε παραγωγικό εξοπλισμό, οι οποίες ενισχύουν την παραγωγικότητα της οικονομίας.
Η ανατομία των εθνικών λογαριασμών για το πρώτο εξάμηνο του 2026 από το ΚΕΠΕ αποκαλύπτει μια δομική στρέβλωση στο ποιοτικό μείγμα του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου, επαναφέροντας μνήμες από το στρεβλό αναπτυξιακό μοντέλο του παρελθόντος. Παρά το γεγονός ότι οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αποτέλεσαν την κύρια κινητήρια δύναμη της εγχώριας ζήτησης καταγράφοντας ισχυρή αύξηση 9,1% το πρώτο εξάμηνο, η ανάλυση των στοιχείων δείχνει μια σαφή και διαρκή μετατόπιση κεφαλαίων προς την αγορά ακινήτων, εις βάρος του παραγωγικού εξοπλισμού.
Η υποχώρηση του παραγωγικού εξοπλισμού
Τα στατιστικά δεδομένα αναδεικνύουν μια ανησυχητική ποιοτική επιδείνωση. Το μερίδιο των κατασκευών στο σύνολο του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε από 43,02% κατά μέσο όρο το 2025 σε 43,87% το πρώτο εξάμηνο του 2026. Στον αντίποδα, ο μηχανολογικός και μεταφορικός εξοπλισμός ακολούθησε πτωτική πορεία, με το μερίδιό του να συρρικνώνεται από 40,23% το 2025 σε 39,81%. Οι μεταβολές μπορεί να φαίνονται μικρές, όμως επιβεβαιώνουν μια τάση που εδραιώνεται σταθερά από το τελευταίο τρίμηνο του 2024, με τις κατασκευές να έχουν σαφές προβάδισμα στις επενδύσεις.
Παράλληλα, η συνολική συμμετοχή των ακαθάριστων επενδύσεων (παγίου κεφαλαίου και μεταβολής αποθεμάτων) ως ποσοστό του ΑΕΠ υποχώρησε στο 16,24% το πρώτο εξάμηνο του 2026, έναντι 17,10% το 2025.
Το φάντασμα της προ κρίσης δεκαετίας και η παραγωγικότητα
Η συγκεκριμένη κατανομή επενδύσεων αναπαράγει τις παθογένειες της δεκαετίας που προηγήθηκε της μεγάλης οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, όταν οι επενδύσεις κατευθύνονταν δυσανάλογα στα ακίνητα αντί για τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας. Οι υπέρογκες επενδύσεις σε... τούβλα αδυνατούν να ενισχύσουν τη διαρθρωτική παραγωγικότητα της οικονομίας. Η αγορά ακινήτων δεν ενσωματώνει στον ίδιο βαθμό νέες τεχνολογίες, δεν αυτοματοποιεί την παραγωγική διαδικασία και δεν βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές με τον τρόπο που το επιτυγχάνουν οι επενδύσεις σε καινοτομία, βιομηχανία και σύγχρονο μηχανολογικό εξοπλισμό.
Οι κίνδυνοι για τη μακροοικονομική σταθερότητα
Στο προσεχές μέλλον, οι επενδύσεις στις κατασκευές φαίνεται ότι θα διατηρήσουν σαφές προβάδισμα. Οι επιχειρηματικές προσδοκίες στον τομέα των κατασκευών παραμένουν εξαιρετικά αισιόδοξες, με τον σχετικό δείκτη να εκτοξεύεται από το 15,56 (μέση τιμή 2025) στο 27,78 για το πρώτο οκτάμηνο του 2026.
Ωστόσο, το ΚΕΠΕ προειδοποιεί ότι η ολοένα και μεγαλύτερη εξάρτηση της πορείας της οικονομίας από την αγορά ακινήτων αποτελεί ισχυρή πηγή προβληματισμού. Η δυνητική ευπάθεια της αγοράς ακινήτων απέναντι σε μελλοντικές αναταράξεις και κρίσεις απειλεί να ακυρώσει ή να μετριάσει σημαντικά τον σταθεροποιητικό ρόλο που διαδραματίζει σήμερα η καταναλωτική και επενδυτική ζήτηση.