Πέντε αυστηρές προϋποθέσεις, προκειμένου οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι να επωφεληθούν από τη μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος, προβλέπει το τελικό κείμενο του νομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή.
Στόχος, όπως εξηγούν οι επιτελείς του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είναι να μην επιβραβευθούν όσοι δεν είναι τυπικοί απέναντι στην εφορία ή πολύ περισσότερο, έχουν υποπέσει σε παραβάσεις φοροδιαφυγής ή εισφοροδιαφυγής.
Οι 5 προϋποθέσεις
Στο πλαίσιο αυτό, οι διατάξεις του νομοσχεδίου ορίζουν πέντε προϋποθέσεις τις οποίες πρέπει να πληρούν οι αυτοαπασχολούμενοι προκειμένου να τύχουν των μειώσεων του τεκμαρτού εισοδήματος. Συγκεκριμένα τη μείωση εξασφαλίζουν όσοι:
- Έχουν διαβιβάσει όλα τα απαραίτητα στοιχεία στο myDATA για το εκάστοτε φορολογικό έτος.
- Αν έχουν την υποχρέωση διασύνδεσης ταμειακών μηχανών και POS, να έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεσή τους και να παραμένουν συνδεδεμένοι ολόκληρο το εκάστοτε φορολογικό έτος.
- Να έχουν υποβάλει το σύνολο των δηλώσεων ΦΠΑ και εισοδήματος που αφορούν τα τελευταία 5 φορολογικά έτη έως 31/12 του τελευταίου φορολογικού έτους, εφόσον είχαν κατά νόμο υποχρέωση να τις υποβάλουν.
- Να μην έχουν υποπέσει σε φορολογικές παραβάσεις και να μην τους έχει επιβληθεί πρόστιμο από την ΑΑΔΕ κατά τα τελευταία φορολογικά έτη.
- Να μην έχουν υποπέσει σε εργασιακές παραβάσεις και να μην τους έχει επιβληθεί πρόστιμο από την Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας κατά τα τελευταία φορολογικά έτη.
Χιλιάδες οι αποκλεισμένοι
Ειδικά οι δύο τελευταίες παράμετροι αναμένεται να αφήσουν εκτός, χιλιάδες επαγγελματίες, οι οποίοι έχουν «εισπράξει» πρόστιμα από την ΑΑΔΕ και την Επιθεώρηση Εργασίας.
Ο λόγος είναι, πως όπως προκύπτει από τα στοιχεία των φορολογικών ελέγχων, που ανακοινώνει η ΑΑΔΕ η παραβατικότητα κυμαίνεται μεταξύ 30% και 40%, και στους παραβάτες επιβάλλονται πρόστιμα, που σημαίνει, πως όλοι αυτοί χάνουν τη μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος.
Ενδεικτικά, το 2025 διενεργήθηκαν 68.400 επιτόπιοι έλεγχοι σε ολόκληρη τη χώρα και εντοπίστηκαν 430.930 παραβάσεις σε 19.473 επιχειρήσεις ή στο 34,2%.
Επιπροσθέτως, χιλιάδες είναι οι παραβάτες της εργατικής νομοθεσίας, που εντοπίζονται από την Επιθεώρηση Εργασίας και έχουν εντοπιστεί στα τελευταία πέντε χρόνια είτε για φορολογικές είτε εργατικές παραβάσεις.
Τι κερδίζουν οι «νομοταγείς»
Με βάση το ισχύον πλαίσιο για το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, αυτό προσδιορίζεται με βάση τον κατώτατο μισθό στον ιδιωτικό τομέα, που για το 2026 είναι 12.880 ευρώ (920Χ14), ποσό που αυξομειώνεται με βάση τα έτη άσκησης δραστηριότητας, καθώς και:
- Κατά 10% του ετήσιου κόστους που καταβάλλει ο υπόχρεος για τη μισθοδοσία του προσωπικού που απασχολεί.
- Κατά 5% επί του ποσού, κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο όρο του ετήσιου κύκλου εργασιών που αντιστοιχεί στον Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) της επιχείρησής του.
Οι δύο αυτές προσαυξήσεις που αυξάνουν το τεκμαρτό εισόδημα έως πάνω από 10.000 ευρώ, ακυρώνονται για περίπου 156.000 επαγγελματίες με ατομικές επιχειρήσεις, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αλλά εφόσον πληρούν τα 5 «κριτήρια συνέπειας», οι οποίοι τελικά θα είναι πολύ λιγότεροι.
Πόσοι πιάνονται στα τεκμήρια
Σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟΟ, συνολικά από τις 755.000 ατομικές επιχειρήσεις, στην τσιμπίδα των τεκμηρίων πέφτουν οι 427.000, που δηλώνουν χαμηλότερα καθαρά κέρδη από τα τεκμαρτά.
Από αυτές οι 271.000 φορολογούνται μόνο με βάση τον κατώτατο μισθό πλέον τριετίες, ενώ οι 156.000 επιχειρήσεις επιβαρύνονται με επιπλέον προσαυξήσεις λόγω κύκλου εργασιών ή μισθοδοσίας εργαζομένων που αυξάνουν σημαντικά τον υπολογιζόμενο φόρο.