Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με με πιέσεις από δύο πλευρές: Ακριβότερη ενέργεια και υψηλότερο κόστος δανεισμού. Η ΕΚΤ αυξάνει τα επιτόκια προκειμένου να ανακόψει την επέλαση του πληθωρισμού, αλλά οι αναλυτές διαφωνούν ως προς τις επιπτώσεις. Κανείς δεν μπορεί να πεί με σιγουριά πόσο θα ανέβουν τα επιτόκια και πόσο θα πληγεί η ανάπτυξη
Μία από τις βασικές πηγές αβεβαιότητας είναι η πορεία των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η τιμή του brent επέστρεψε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι - τώρα βρίσκεται στο 107-108 δολάρια, καθώς η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν συνεχίζει να διαταράσσει τη μεταφορά φορτίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Η πίεση είναι ίσως εντονότερη στο φυσικό αέριο: Ο δείκτης TTF, σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά, έχει ενισχυθεί κατά 190% από την αρχή του έτους.
Πάνω από τον στόχο
Ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ επιταχύνθηκε σε 3,3% τον Αύγουστο από 2,9% τον Ιούλιο, με τις τιμές της ενέργειας να αυξάνονται κατά 14,3% σε ετήσια βάση, έναντι 10,3% έναν μήνα νωρίτερα.
Αυτό φέρνει στο προσκήνιο το ερώτημα: Τι μπορούν και τι δεν μπορούν να πετύχουν τα υψηλότερα επιτόκια.
Τα επιτόκια δεν παράγουν βαρέλια πετρελαίου ούτε κυβικά μέτρα φυσικού αερίου. Τι ακριβώς λοιπόν επιδιώκει ένα υψηλότερο επιτόκιο καταθέσεων;
Στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου η Κριστίν Λαγκάρντ ανέφερε ότι "η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις και ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει σαφώς πάνω από τον στόχο για παρατεταμένο χρονικό διάστημα".
Μια κεντρική τράπεζα δεν μπορεί να ανοίξει ξανά μια θαλάσσια οδό. Δεν μπορεί να γεμίσει μια αποθήκη φυσικού αερίου πριν από τον χειμώνα.
Αυτό που μπορεί να κάνει είναι να περιορίσει τη ζήτηση στο εσωτερικό, ώστε το εισαγόμενο σοκ τιμών να μην μετατραπεί σε εγχώριο. Μέχρι στιγμής, τα στοιχεία δείχνουν ότι το σοκ δεν έχει ακόμη κάνει αυτό το βήμα.
Ο δομικός πληθωρισμός, από τον οποίο εξαιρούνται η ενέργεια, τα τρόφιμα, το αλκοόλ και ο καπνός, υποχώρησε οριακά τον Αύγουστο σε 2,4% από 2,5%.
Ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες, ο δείκτης που παρακολουθεί στενότερα η ΕΚΤ για σημάδια υπερθέρμανσης της ευρωπαϊκής οικονομίας, υποχώρησε στο 3% από 3,3%.
- Η ΕΚΤ δεν αντιδρά σε αυτό που έχει ήδη συμβεί. Αντιδρά σε αυτό που φοβάται ότι θα ακολουθήσει.
Αν και η περισσότερο περιοριστική νομισματική πολιτική δεν συνιστά αποτελεσματική απάντηση σε βραχυπρόθεσμα πληθωριστικά σοκ, η ΕΚΤ κινείται προς αυτή την κατεύθυνση για να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό που αποκτά πιο δομικά χαρακτηριστικά.
Αυτό που ξεκίνησε την άνοιξη ως "πολεμικό ασφάλιστρο" στο πετρέλαιο έχει πλέον διαρκέσει αρκετά ώστε να ενσωματωθεί σε συμβόλαια, μεταφορικά κόστη, ασφάλιστρα και προσδοκίες των νοικοκυριών.
Ο συνολικός πληθωρισμός αναμένεται ακόμη στο 3,0% φέτος, αλλά οι προβλέψεις για το 2027 και το 2028 αναθεωρήθηκαν προς τα πάνω, σε 2,5% και 2,1% αντίστοιχα.
Ούτε ο συνολικός ούτε ο δομικός πληθωρισμός επιστρέφουν καθαρά στο 2% μέχρι το τέλος του ορίζοντα προβλέψεων.
"Το ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να ενταθεί περαιτέρω και η επίδρασή του σε άλλες τιμές και στους μισθούς θα μπορούσε να αποδειχθεί ισχυρότερη από ό,τι αναμένεται σήμερα", είπε η Λαγκάρντ.
Στόχος οι προσδοκίες
Ο δείκτης μισθών της ΕΚΤ δείχνει ότι η συμφωνημένη μισθολογική αύξηση θα φτάσει το 2,7% στο πρώτο εξάμηνο του 2027.
Αυτός είναι ο μηχανισμός που προσπαθεί να διακόψει η Τράπεζα. Αν οι εργαζόμενοι περιμένουν ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται και οι εργοδότες θεωρούν ότι μπορούν να μετακυλίσουν το κόστος, το σοκ στο πετρέλαιο μετατρέπεται σε καθεστώς πληθωρισμού.
Το σημαντικότερο στη χθεσινή συνέντευξη της Λαγκάρντ ήταν όσα... δεν είπε: Απέφυγε να αμφισβητήσει τις εκτιμήσεις των αγορών για περαιτέρω σύσφιξη, σημειώνοντας απλώς ότι το συμβούλιο δεν συζήτησε την επόμενη πορεία και ότι οι αγορές κάνουν "τη δουλειά τους" ενώ η ΕΚΤ κάνει τη δική της. Οι αναλυτές ερμηνεύουν αυτή τη στάση ως έμμεση προειδοποίηση για μία ακόμη αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο..
ΠΗΓΗ: Euronews