Με τον χρόνο να πιέζει ασφυκτικά, καθώς το καλοκαίρι (31η Αυγούστου), λήγει η ανελαστική προθεσμία της Κομισιόν για την ολοκλήρωση των προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης, οι ανακοινώσεις του οικονομικού επιτελείου δεν είναι ενθαρρυντικές για την υλοποίηση των στόχων.
Το 53% των οροσήμων, δηλαδή, ένας στους δύο στόχους έχει επιτευχθεί έως τώρα, και απομένουν μερικοί μήνες προκειμένου η χώρα μας να αποφύγει το κακό σενάριο, που δεν είναι άλλο από το να μείνουν στον αέρα αρκετά έργα -σημαντικά και κοστοβόρα- που θα υλοποιούνταν από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Μετά την 31η Αυγούστου τα προγράμματα αυτά θα αντιμετωπίσουν τον λεγόμενο «ξαφνικό θάνατο», δηλαδή την άμεση διακοπή χρηματοδότησης έργων που δεν θα έχουν ολοκληρωθεί.
Σύμφωνα με τα όσα είπε σήμερα σε συνέντευξη Τύπου ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, μέχρι στιγμής έχουν επιτευχθεί 204 ορόσημα, δηλαδή σχεδόν τα μισά απ’ όσα προβλέπει ο στρατηγικός σχεδιασμός της κυβέρνησης.
Είναι πρόδηλο ότι το αμέσως επόμενο διάστημα η κυβέρνηση θα αναζητήσει ένα μικρό θαύμα για την ολοκλήρωση της πλειοψηφίας των έργων, διότι σε αντίθετη περίπτωση θα βρεθεί προ δυσάρεστων εκπλήξεων. Αυτό σημαίνει ότι όσα έργα βρεθούν χωρίς τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης μετά τον Αύγουστο 2026, θα προκαλέσουν ένα πολύ σοβαρό δημοσιονομικό πρόβλημα, αφού η ολοκλήρωσή τους θα μπορεί να προέλθει μόνο με πόρους από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Τόσο οι πόροι που έχουν εκταμιευθεί όσο και αυτοί που θα διεκδικηθούν τους επόμενους μήνες – εκκρεμούν το 8ο και 9ο αίτημα πληρωμής- συνδέονται με αυστηρά χρονοδιαγράμματα ως προς την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας.
Τι είπε ο Νίκος Παπαθανάσης
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση, στο Εθνικό Πρόγραμμα «Ελλάδα 2.0», που χρηματοδοτείται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το 2025 υποβλήθηκαν δύο αιτήματα πληρωμής ύψους 3,27 δισ. ευρώ, ενώ οι εκταμιεύσεις προς την Ελλάδα έφτασαν τα 5,2 δισ. ευρώ. Η Ελλάδα παραμένει στις πρώτες θέσεις στην Ε.Ε ως προς την αξιοποίηση πόρων. Έχουν ήδη εκταμιευθεί 23,4 δισ. ευρώ (65% του συνολικού προϋπολογισμού), ενώ με το πρόσφατο διπλό αίτημα οι εκταμιεύσεις θα ανέλθουν σε 24,57 δισ. ευρώ, δηλαδή άνω του 68% του προγράμματος. Έχει επιτευχθεί το 53% των οροσήμων (204 ορόσημα) και προετοιμάζεται το επόμενο 8ο αίτημα πληρωμής.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη στήριξη των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, μέσω επιχορηγήσεων ύψους 1,61 δισ. ευρώ και δανείων συνολικού προϋπολογισμού 3,59 δισ. ευρώ. Στις ενεργές δράσεις του ΤΑΑ, σημειώθηκε η εξέλιξη του Εθνικού Προγράμματος Προληπτικών Εξετάσεων «Προλαμβάνω», τα δανειακά προγράμματα για τη στέγαση, όπως το «Σπίτι μου ΙΙ», το Smart Readiness, αλλά και η Ψηφιακή Εκπαίδευση και Ενδυνάμωση των Ηλικιωμένων και των ΑμεΑ.
Πρόβλημα στην… εκτέλεση
Το πρόβλημα στην Ελλάδα έγκειται στην εκτέλεση και όχι στην είσπραξη των κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης, όπως έχει διαφανεί από σχετικές εκθέσεις, ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίζει αυτή της Κομισιόν (Οκτώβριος 2025). Σχεδόν τα μισά ευρωπαϊκά κεφάλαια δεν έχουν φτάσει στην οικονομία, ενώ αυτά που έχουν διοχετευτεί αφορούν σε μεγάλο ποσοστό μεγάλες επιχειρήσεις και όχι μικρομεσαίες και μικρές εταιρείες. Και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες παρατηρούνται σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων, ωστόσο στην Ελλάδα που έχει λάβει τα περισσότερα χρήματα, η εικόνα δεν είναι ενθαρρυντική.