Ηλεκτρονική, γρήγορη και άμεση έχει γίνει πλέον από την 1η Σεπτεμβρίου η διαδικασία κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών (κατάσχεση εις χείρας τρίτου) από το Δημόσιο, τις τράπεζες και τους servicers, καθώς και κάθε άλλον ιδιώτη πιστωτή.
Μια νέα, πλήρως ψηφιοποιημένη πραγματικότητα διαμορφώνεται στον τομέα της αναγκαστικής εκτέλεσης, αλλάζοντας ριζικά το τοπίο για τους οφειλέτες, τους δανειστές και τα πιστωτικά ιδρύματα. Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, που τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Σεπτεμβρίου, έφερε σαρωτικές αλλαγές στη διαδικασία κατάσχεσης εις χείρας τρίτου.
Σημειώνεται ότι η κατάσχεση εις χείρας τρίτου αποτελεί το συνηθέστερο μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης, μέσω του οποίου δεσμεύονται χρήματα ενός οφειλέτη που βρίσκονται στα χέρια κάποιου άλλου, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τους τραπεζικούς λογαριασμούς. Σκοπός της ψηφιοποίησης είναι η αποφόρτιση των γραμματειών των δικαστηρίων, η απλοποίηση και ενοποίηση της διαδικασίας, η διαφάνεια ως προς το κόστος και η ενίσχυση της ασφάλειας των δεδομένων.
Η νέα ψηφιακή διαδικασία στο portal.odee.gr
Από την 1η Σεπτεμβρίου, η παραδοσιακή γραφειοκρατία δίνει τη θέση της σε μια κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα. Ειδικότερα, η διαδικασία διεξάγεται πλέον μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδας (portal.odee.gr). Ο δικαστικός επιμελητής εισέρχεται στο σύστημα και εξάγει έναν Μοναδικό Κωδικό Δήλωσης (ΜΚΔ). Για την έκδοση του κωδικού, συμπληρώνεται ο αριθμός της κατασχετήριας έκθεσης και το αρμόδιο πρωτοδικείο. Οι τράπεζες υποβάλλουν τη δήλωσή τους, σχετικά με το αν υπάρχουν καταθέσεις του οφειλέτη, αποκλειστικά ψηφιακά σε μορφή αρχείου PDF.
Η ψηφιακή υποβολή απαιτεί εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή (ή ψηφιακή βεβαίωση μέσω gov.gr για συμβολαιογράφους). Με την επιτυχή υποβολή, το σύστημα βάζει αυτόματα εγκεκριμένη ηλεκτρονική χρονοσφραγίδα (χρονοσήμανση), η οποία αποδεικνύει την ακριβή ημέρα και ώρα υποβολής.
Προθεσμίες, διαφάνεια και ελεγχόμενη πρόσβαση
Το ψηφιακό σύστημα φέρνει απόλυτη ακρίβεια. Η προθεσμία για την υποβολή της δήλωσης από την τράπεζα λήγει πλέον αυστηρά στις 19:00 της όγδοης ή της τριακοστής ημέρας από την επομένη της επίδοσης του αντιγράφου της κατασχετήριας έκθεσης στον τρίτο (την τράπεζα). Σε περίπτωση που η ημέρα αυτή συμπίπτει με εξαιρετέα (μη εργάσιμη) ημέρα, η προθεσμία μεταφέρεται και λήγει την αντίστοιχη ώρα της αμέσως επόμενης εργάσιμης ημέρας. της. Σε περίπτωση τεχνικού σφάλματος του συστήματος την τελευταία ημέρα, επιτρέπεται η φυσική επίδοση της δήλωσης στον δικαστικό επιμελητή και οι προθεσμίες παρατείνονται αυτοδίκαια κατά μία ημέρα.
Παράλληλα, δημιουργείται ένα διαφανές περιβάλλον. Πρόσβαση στις δηλώσεις που αντιστοιχούν σε κάθε ΜΚΔ έχουν συγκεκριμένα πρόσωπα: ο δικαστικός επιμελητής, ο πληρεξούσιος του τρίτου, καθώς και οι εξουσιοδοτημένοι δικηγόροι του οφειλέτη και του κατασχόντος. Έτσι, όλα τα μέρη μπορούν να ελέγχουν άμεσα τις απαντήσεις των τραπεζών.
Το νέο κόστος της διαδικασίας
Η Υπουργική Απόφαση ξεκαθαρίζει και τις αμοιβές των δικαστικών επιμελητών: Για ποσά έως 8.000,00 ευρώ, η αμοιβή καθορίζεται στα 150,00 ευρώ. Για ποσά από 8.000,01 ευρώ και άνω, διαμορφώνεται στα 300,00 ευρώ. Προβλέπεται τέλος χρήσης της πλατφόρμας ίσο με το 3% της αμοιβής του επιμελητή, το οποίο βαρύνει αποκλειστικά τον ίδιο και όχι τον οφειλέτη ή τον δανειστή.
ΑΑΔΕ: Ψηφιακή άρση κατασχέσεων
Ενώ η επιβολή των κατασχέσεων ψηφιοποιείται για ταχύτερα αποτελέσματα, αντίστοιχη «ανάσα» προσφέρεται και στους οφειλέτες για το ξεμπλοκάρισμα των λογαριασμών τους. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με απόφαση του Διοικητή, Γιώργου Πιτσιλή, εξειδίκευσε το νέο νομοθετικό πλαίσιο (άρθρο 18 του ν. 5313/2026), επιτρέποντας την άμεση, ψηφιακή άρση των κατασχέσεων.
Στόχος είναι η ανακούφιση πολιτών και επιχειρήσεων ώστε να επιστρέψουν στην οικονομική τους δραστηριότητα, προστατεύοντας παράλληλα τα δημόσια έσοδα και καταργώντας τη γραφειοκρατία. Για να αποδεσμευτεί ένας λογαριασμός, πρέπει να τηρούνται ταυτόχρονα τρεις αυστηρές προϋποθέσεις:
- Να έχει πληρωθεί το 25% της οφειλής της κατάσχεσης (μαζί με τόκους και προσαυξήσεις).
- Το υπόλοιπο της οφειλής να έχει ρυθμιστεί σε δόσεις ή να τελεί υπό αναστολή πληρωμής.
- Όλες οι υπόλοιπες ληξιπρόθεσμες οφειλές (ατομικές ή από αλληλέγγυα ευθύνη) να είναι τακτοποιημένες ή εξοφλημένες.
Η απόφαση άρσης εκδίδεται άπαξ ανά οφειλέτη και η διαδικασία γίνεται άμεσα. Οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν την αίτηση μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE, στην πλατφόρμα «Τα Αιτήματά μου», στην ειδική ενότητα για χορήγηση άρσης κατάσχεσης λογαριασμών.
Τα νέα, αυξημένα ακατάσχετα όρια
Τέλος, υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα αυξήθηκε το ακατάσχετο όριο. Ειδικότερα, το ακατάσχετο για οφειλές προς το Δημόσιο αυξήθηκε από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ τον μήνα ανά φυσικό πρόσωπο, για ένα δηλωμένο λογαριασμό ανά τραπεζικό ίδρυμα. Η αύξηση αυτή μεταφράζεται σε πρόσθετη προστασία 350 ευρώ τον μήνα (4.200 ευρώ τον χρόνο).
Αντίστοιχα, και για χρέη προς τράπεζες ή λοιπούς ιδιώτες πιστωτές, το ακατάσχετο σε ατομικό λογαριασμό ανέβηκε από τα 1.500 στα 1.600 ευρώ, αφήνοντας στους οφειλέτες ένα επιπλέον όφελος 100 ευρώ μηνιαίως (1.200 ευρώ ετησίως).