Ζημιογόνος παραμένει για τρίτη συνεχόμενη χρονιά η εγχώρια αγορά εμπορίας πετρελαιοειδών, παρά την εντυπωσιακή αύξηση της συνολικής κερδοφορίας των εταιρειών καυσίμων το 2025.
Πίσω από τον σχεδόν τετραπλασιασμό των καθαρών κερδών του κλάδου, που έφτασαν τα 43,3 εκατ. ευρώ από 11,9 εκατ. ευρώ το 2024, κρύβεται μια ιδιαίτερα δυσμενής εικόνα για τη βασική εμπορική δραστηριότητα στην Ελλάδα, η οποία εξακολουθεί να παράγει ζημιές.
Η αντίφαση αποτυπώνεται στην ετήσια έκθεση του ΙΟΒΕ για τον κλάδο εμπορίας πετρελαιοειδών. Η εγχώρια αγορά, η οποία αντιπροσωπεύει το 60% του συνολικού όγκου πωλήσεων και το 76% της αξίας τους, εμφάνισε το 2025 ζημιές 8,8 εκατ. ευρώ προ φόρων και 4,6 εκατ. ευρώ μετά από φόρους.
Αντίθετα, η συνολική κερδοφορία διασώθηκε χάρη στις δραστηριότητες αεροπορικών καυσίμων και διεθνούς εμπορίου (trading), οι οποίες απέφεραν κέρδη 60,6 εκατ. ευρώ προ φόρων και 47,9 εκατ. ευρώ μετά από φόρους. Πρόκειται ουσιαστικά για τις δραστηριότητες που αντισταθμίζουν τις απώλειες της εγχώριας αγοράς και διαμορφώνουν τη θετική τελική εικόνα των οικονομικών αποτελεσμάτων.
Η εγχώρια εμπορία πετρελαιοειδών εμφανίζει ζημιές για τρίτη διαδοχική χρονιά. Το 2024 οι ζημιές προ φόρων είχαν φτάσει τα 52,7 εκατ. ευρώ, ενώ το 2023 είχαν διαμορφωθεί σε 22,4 εκατ. ευρώ. Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η εικόνα σε βάθος δεκαετίας, καθώς η εγχώρια δραστηριότητα κατέγραψε κέρδη άνω των 10 εκατ. ευρώ μόλις σε τρεις χρονιές, το 2018, το 2019 και το 2021.
Πτώση πωλήσεων και συμπιεσμένα περιθώρια
Η προβληματική εικόνα της αγοράς συνοδεύτηκε από υποχώρηση του κύκλου εργασιών. Οι συνολικές πωλήσεις των 12 εταιρειών που εξετάζει το ΙΟΒΕ μειώθηκαν κατά 6,5%, στα 13,9 δισ. ευρώ το 2025, από 14,9 δισ. ευρώ το 2024. Ο όγκος πωλήσεων υποχώρησε επίσης κατά 0,4%, στους 14,1 εκατ. μετρικούς τόνους.
Παρά τη βελτίωση των μικτών κερδών κατά 3,4%, στα 545 εκατ. ευρώ, τα περιθώρια παραμένουν ιδιαίτερα περιορισμένα. Το μικτό περιθώριο κέρδους διαμορφώθηκε στο 3,9%, χαμηλότερα από τον μέσο όρο της δεκαετίας 2016-2025, που ήταν 4,1%, και πολύ μακριά από το περίπου 8% της περιόδου 2000-2009.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το περιθώριο κέρδους προ φόρων, το οποίο περιορίστηκε στο 0,4%. Δηλαδή, για κάθε 100 ευρώ πωλήσεων απομένουν μόλις 40 λεπτά κέρδους πριν από τη φορολογία, αποτυπώνοντας την εξαιρετικά μικρή αντοχή του κλάδου σε αυξήσεις κόστους ή νέες επιβαρύνσεις.
Η αύξηση της συνολικής κερδοφορίας δεν προήλθε άλλωστε αποκλειστικά από την κύρια δραστηριότητα των επιχειρήσεων. Καθοριστική ήταν η συμβολή των άλλων εσόδων εκμετάλλευσης, τα οποία αυξήθηκαν κατά 19%, στα 127,3 εκατ. ευρώ, ενώ οι λειτουργικές δαπάνες κινήθηκαν ανοδικά κατά 5%, στα 565,9 εκατ. ευρώ.
Η εξάρτηση από το διεθνές εμπόριο
Η εξάρτηση της συνολικής κερδοφορίας από τις δραστηριότητες εκτός της εγχώριας αγοράς αποτελεί ένα από τα πλέον ανησυχητικά ευρήματα της έκθεσης. Οι εταιρείες εμφανίζουν θετικά αποτελέσματα σε επίπεδο ομίλου, αλλά η εμπορία καυσίμων στην ελληνική αγορά εξακολουθεί να μην εξασφαλίζει επαρκή περιθώρια κερδοφορίας.
Οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των επιχειρήσεων είναι επίσης σημαντικές. Η Melco Oil κατέγραψε μικτό περιθώριο 26,2% και περιθώριο κέρδους προ φόρων 11,5%, ενώ στην LPC τα αντίστοιχα ποσοστά διαμορφώθηκαν σε 16,4% και 5,1%. Στον αντίποδα, η ΕΚΟ εμφάνισε αρνητικό περιθώριο προ φόρων 0,4% και η ΕΤΕΚΑ 0,7%, ενώ μηδενικό ήταν το αντίστοιχο περιθώριο για την Ελινόιλ, την Avin Oil και την Aegean Oil.
Νέες πιέσεις από το ETS2 και τη μείωση της κατανάλωσης
Το περιβάλλον αναμένεται να γίνει δυσκολότερο τα επόμενα χρόνια. Η εφαρμογή του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2 από το 2028 θα επιβαρύνει περαιτέρω την αγορά καυσίμων, καθώς οι εταιρείες θα πρέπει να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπών CO₂ για τα καύσιμα που διαθέτουν στους καταναλωτές.
Το πρόσθετο κόστος δημιουργεί νέα πίεση σε έναν κλάδο που ήδη λειτουργεί με εξαιρετικά περιορισμένα περιθώρια κέρδους, με τον κίνδυνο μετακύλισής του στις τελικές τιμές να εντείνει τις επιπτώσεις στη ζήτηση.
Παράλληλα, οι εταιρείες εμπορίας έχουν αναλάβει περίπου το 56% της εθνικής υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας, γεγονός που συνεπάγεται πρόσθετες επενδυτικές ανάγκες και τεχνικές παρεμβάσεις.
Ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση αποτελεί η αναμενόμενη συρρίκνωση της αγοράς. Με βάση τον εθνικό σχεδιασμό για την ενέργεια και το κλίμα, η κατανάλωση πετρελαιοειδών προβλέπεται να μειωθεί κατά 21,6% έως το 2030, σε σύγκριση με το 2022, ενώ η πτωτική πορεία αναμένεται να συνεχιστεί και κατά την περίοδο 2031-2050.
Η προοπτική αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα επιχειρήσεων που εξαρτώνται κυρίως από την εγχώρια αγορά βενζίνης και πετρελαίου κίνησης. Οι μικρότερες εταιρείες αναμένεται να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερες δυσκολίες προσαρμογής, καθώς θα χρειαστεί να χρηματοδοτήσουν τον μετασχηματισμό των δραστηριοτήτων τους και επενδύσεις σε νέες υποδομές, μεταξύ άλλων για την ηλεκτροκίνηση.
