Ο ΙΟΒΕ, όπως και άλλοι εγχώριοι και διεθνείς φορείς και θεσμοί (ΤτΕ, ΔΝΤ), εκτιμά ότι ο πόλεμος στο Ιράν γκριζάρει τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Το ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών αναθεωρεί προς τα κάτω -στο 1,8%- την πρόβλεψη για τον ρυθμό ανάπτυξης, ενώ υποστηρίζει ότι οι πρώτες επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην ελληνική οικονομία.
Το οικονομικό κλίμα επιδεινώθηκε τον Μάρτιο, ενώ την κατιούσα πήρε και η καταναλωτική εμπιστοσύνη, με τους Ελληνες να είναι οι πιο απαισιόδοξοι καταναλωτές σ’ όλη την Ευρώπη.
Για το 2026, το ΙΟΒΕ εκτιμά ανάπτυξη στο +1,8%, αναθεωρημένη προς τα κάτω σύμφωνα με το βασικό σενάριο πρόβλεψης. Η συνολική κατανάλωση θα παραμείνει οδηγός της ανάπτυξης, αν και σε ηπιότερο βαθμό (δυσμενές διεθνές περιβάλλον), με την εγχώρια ζήτηση να υποστηρίζεται από παράγοντες όπως η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ ο βραδύτερος ρυθμός αποκλιμάκωσης της ανεργίας, το αρνητικό ποσοστό αποταμίευσης, καθώς και η ενδυνάμωση των πληθωριστικών πιέσεων, θα λειτουργήσουν συσταλτικά.
Αμφότερες η ιδιωτική και η δημόσια κατανάλωση αναμένονται να επιταχυνθούν με ηπιότερους ρυθμούς, +1,7% και +0,9% αντίστοιχα.
Οι πάγιες επενδύσεις θα επιταχυνθούν (βλ. υλοποίηση της τελικής φάσης του ΤΑΑ, το υψηλό επίπεδο του ΠΔΕ, την αυξημένη πίστη προς τον ιδιωτικό τομέα, καθώς και τις αυξημένες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων).
Ωστόσο, μία ενδεχόμενη αυστηροποίηση των χρηματοδοτικών συνθηκών και μία πιθανή χαμηλότερη του αναμενομένου απορρόφηση των πόρων του ΤΑΑ θα περιορίσουν την θετική αυτή τάση.
Οι ιδιωτικές επενδύσεις θα συνεχίσουν να καταγράφουν υψηλές επιδόσεις με ρυθμό αύξησης +14,0%. Το εξωτερικό έλλειμμα εκτιμάται ότι θα διευρυνθεί λόγω της ανόδου των εισαγωγών (ισχυρή εγχώρια ζήτηση), με τον ετήσιο ρυθμό μεταβολής εξαγωγών και εισαγωγών να διαμορφώνεται στο +2,6% και +3,9% αντίστοιχα.
Στο εναλλακτικό σενάριο, το ΙΟΒΕ εκτιμά σημαντική επιβράδυνση της μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας στο +1,4% για το 2026. Η εν λόγω πιθανή εξέλιξη θα προέλθει πρωτίστως από την ηπιότερη επιτάχυνση της συνολικής κατανάλωσης (κάμψη της ιδιωτικής κατανάλωσης στο +1,4%), ωστόσο χωρίς επίδραση στη δημόσια κατανάλωση (διατήρηση της πρόβλεψης για μεγέθυνση +0,9%), και τις πάγιες επενδύσεις (+10,2%).
Μία ενδεχόμενη επιδείνωση του διεθνούς γεωπολιτικού κλίματος θα επιβαρύνει το ήδη αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο μίας μικρής ανοικτής οικονομίας όπως η Ελλάδα, υπονομεύοντας τον ρυθμό αύξησης τόσο των εξαγωγών (+1,5%) όσο και των εισαγωγών της (+3,4%) της.
Πέρα από τα δύο σενάρια, σε ένα θετικό σενάριο, το ΙΟΒΕ εκτιμά μεγέθυνση της ελληνικής οικονομίας το 2026, με ρυθμό ελαφρά υψηλότερο από 2%, εφόσον οι τιμές ενέργειας ακολουθήσουν μεν το βασικό σενάριο, αλλά σε συνδυασμό με στροφή επιπλέον τουριστών προς την Ελλάδα.
Στο 3,5% ο πληθωρισμός το 2026
Σχετικά με την εξέλιξη του πληθωρισμού, το ΙΟΒΕ στο βασικό σενάριο εκτιμά ότι οι τιμές θα κινηθούν σε εντονότερα ανοδική τροχιά, με ρυθμό πληθωρισμού στην περιοχή του 3,5% το 2026, κυρίως λόγω της ενίσχυσης της τιμής των ενεργειακών αγαθών εν μέσω πολεμικών συγκρούσεων στην Μέση Ανατολή. Σε περίπτωση που η ανακοινωθείσα εκεχειρία αποβεί βραχύβια, και οι πολεμικές συγκρούσεις συνεχιστούν με περαιτέρω αποκλεισμό του Στενού και επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, ο ΕνΔΤΚ στο εναλλακτικό/δυσμενές αυτό σενάριο αναμένεται να αυξηθεί με ρυθμό στην περιοχή του 4,5%.
Στο 8,5% η ανεργία
Το ποσοστό ανεργίας, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, αναμένεται να διαμορφωθεί το 2026 στην περιοχή του 8,5% (βασικό σενάριο) και 8,8% (εναλλακτικό σενάριο). Ειδικό πλαίσιο ανάλυσης στο τρέχον τεύχος αποτυπώνει την απόκλιση στο μερίδιο απασχόλησης σε τομείς έντασης γνώσης και τεχνολογίας μεταξύ Ελλάδας και ΕΕ.
Μικρή υποχώρηση του δείκτη οικονομικού κλίματος, με ήπια εξασθένιση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης
Ο δείκτης οικονομικού κλίματος υποχωρεί τον Μάρτιο, καθώς διαμορφώνεται στις 106,8 μονάδες, από 107,6 μονάδες τον Φεβρουάριο. Η υποχώρηση αυτή προέρχεται από την εξασθένιση των προσδοκιών σε όλους τους επιχειρηματικούς τομείς, όπως και στην καταναλωτική εμπιστοσύνη.
- Στις κατασκευές, ως προς τα ιδιωτικά έργα ανακόπτεται η ανοδική πορεία των τελευταίων μηνών, ενώ στο Λιανικό εμπόριο σημειώνεται σημαντική εξασθένιση λόγω κυρίως των απαισιόδοξων εκτιμήσεων της τρέχουσας κατάστασης, αλλά και των προβλέψεων για παραγγελίες το προσεχές διάστημα.
- Στις Υπηρεσίες καταγράφεται έντονη υποχώρηση, λόγω των αρνητικών εκτιμήσεων σε όλους τους επιμέρους παράγοντες.
- Στη Βιομηχανία, που επηρεάζει σε μεγαλύτερο βαθμό τη διαμόρφωση του οικονομικού κλίματος, οι προσδοκίες καταγράφουν ηπιότερη αρνητική μεταβολή.
- Στην πλευρά των νοικοκυριών, οι Έλληνες καταναλωτές, εξακολουθούν να είναι οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, διατυπώνοντας ακόμη πιο αρνητικές προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, αλλά και τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, ενώ εξασθενεί οριακά και η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές.
Οι πρώτες επιπτώσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη κάνει την εμφάνιση τους με τις εξελίξεις το επόμενο διάστημα να χαρακτηρίζονται από αυξημένη αβεβαιότητα. Η άνοδος και έντονη μεταβλητότητα των τιμών στις αγορές ενέργειας και οι πληθωριστικές πιέσεις επηρεάζουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, με την κυβέρνηση να δρομολογεί τα πρώτα μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση του προβλήματος στο κόστος ενέργειας.
Το χρονικό διάστημα που θα διαρκέσει η νέα αυτή κρίση, και ιδίως εάν θα διαφανεί κάποια προοπτική εξομάλυνσης θα είναι ο κρίσιμος παράγοντας για τη διαμόρφωση του οικονομικού κλίματος τους επόμενους μήνες.