Στα 25,7 δισ. ευρώ διαμορφώθηκε το 2025 η ετήσια δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών για είδη παντοπωλείου, με τις αγορές τροφίμων να αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία και τις καταναλωτικές συνήθειες να μεταβάλλονται σταδιακά. Η ανάλυση του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), με βάση τα στοιχεία της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ για την περίοδο 2008-2025, αποτυπώνει τις αλλαγές στη σύνθεση του οικογενειακού προϋπολογισμού και στο διατροφικό καλάθι.
Από τη συνολική δαπάνη για είδη παντοπωλείου, περίπου 18,1 δισ. ευρώ αφορούν είδη διατροφής, 1 δισ. ευρώ μη αλκοολούχα ποτά και 1,6 δισ. ευρώ αλκοολούχα ποτά. Σημαντικό μερίδιο κατέχουν και τα μη τρόφιμα: περίπου 1,7 δισ. ευρώ δαπανώνται για είδη οικιακής φροντίδας και 2,3 δισ. ευρώ για είδη προσωπικής φροντίδας.
Η εκτίμηση των 25,7 δισ. ευρώ αφορά αποκλειστικά τις αγορές των ελληνικών νοικοκυριών από τα σημεία πώλησης και δεν περιλαμβάνει τη δαπάνη των περίπου 40 εκατ. ξένων επισκεπτών που επισκέπτονται τη χώρα. Σύμφωνα με μια αρχική εκτίμηση, η πρόσθετη αυτή δαπάνη ξεπερνά το 1,5 δισ. ευρώ, διευρύνοντας περαιτέρω το συνολικό μέγεθος της αγοράς.
Αυξήθηκε η κατά κεφαλήν δαπάνη
Η συνολική ετήσια καταναλωτική δαπάνη ανά κάτοικο ανήλθε το 2025 σε 9.216 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 5,5% σε σύγκριση με το 2024. Η δαπάνη για είδη παντοπωλείου διαμορφώθηκε σε 2.433 ευρώ ανά κάτοικο, αυξημένη κατά 3,9%, δηλαδή με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με το σύνολο των καταναλωτικών δαπανών.
Στις επιμέρους κατηγορίες, η δαπάνη για είδη διατροφής αυξήθηκε κατά 4,1%, για μη αλκοολούχα ποτά κατά 3,6% και για αλκοολούχα ποτά κατά 8,1%. Στα προϊόντα εκτός τροφίμων, τα είδη οικιακής φροντίδας κατέγραψαν αύξηση 8,7%, ενώ η δαπάνη για είδη προσωπικής φροντίδας υποχώρησε κατά 2,9%. Η εικόνα δείχνει ότι οι μεταβολές δεν είναι ομοιόμορφες: ορισμένες κατηγορίες κερδίζουν μερίδιο στον οικογενειακό προϋπολογισμό, ενώ άλλες εμφανίζουν συγκράτηση.
Η αύξηση της δαπάνης για είδη παντοπωλείου ήταν χαμηλότερη και από την άνοδο των καθαρών αποδοχών στα δύο ενδεικτικά νοικοκυριά που εξετάζει η ανάλυση. Για έναν άγαμο χωρίς παιδιά, με αποδοχές ίσες με το 100% των μέσων αποδοχών, οι καθαρές αποδοχές αυξήθηκαν κατά 7,3% το 2025. Για ένα ζευγάρι με δύο εργαζόμενους και δύο παιδιά, με αποδοχές και των δύο ίσες με το 100% των μέσων αποδοχών, η αύξηση έφτασε το 9,4%.
Πιέσεις από στέγαση και εστίαση
Την ίδια στιγμή, μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν σε άλλες βασικές κατηγορίες του οικογενειακού προϋπολογισμού. Η συνολική δαπάνη για στέγαση αυξήθηκε κατά 8,3%, το ενοίκιο κατά 14,4% και η εστίαση κατά 6,1%. Τα στοιχεία αναδεικνύουν ότι, πέρα από τις αγορές στο οργανωμένο και ευρύτερο λιανεμπόριο ειδών παντοπωλείου, οι στεγαστικές δαπάνες αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες πίεσης στα οικονομικά των νοικοκυριών.
Η ανάλυση του ΙΕΛΚΑ, με αφορμή την Ημέρα Διατροφής στις 16 Οκτωβρίου, καταγράφει έτσι μια σταδιακή αναδιάρθρωση του οικογενειακού προϋπολογισμού και αλλαγές στις καταναλωτικές επιλογές. Η αύξηση της συνολικής δαπάνης δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη άνοδο σε όλες τις κατηγορίες, καθώς τα νοικοκυριά κατανέμουν διαφορετικά τους διαθέσιμους πόρους τους ανάλογα με τις ανάγκες και τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν.
