Οι πληθωριστικές πιέσεις επιστρέφουν με τις τιμές παραγωγού καταγράφουν άλμα έως και 10% σε μηνιαία βάση και πάνω από 8% ετησίως, η ενέργεια «τρέχει» με αυξήσεις που ξεπερνούν το 50%, ενώ σε επίπεδο εμπορευμάτων οι διεθνείς οργανισμοί βλέπουν άνοδο έως 16% μέσα στο 2026. Το μείγμα αυτό συνθέτει ένα εκρηκτικό σκηνικό για το κόστος παραγωγής, προμηνύοντας νέο κύμα ανατιμήσεων που μεταφέρεται ήδη στην πραγματική οικονομία.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από τον Αύγουστο του 2022, κυρίως λόγω της εκτίναξης κατά 11,1% στις τιμές ενέργειας εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν - η ισχυρότερη άνοδος από τον Ιανουάριο του 2022.
Οι πληθωριστικές πιέσεις επανέρχονται δυναμικά στην ευρωπαϊκή οικονομία, με τις τιμές παραγωγού να καταγράφουν τη μεγαλύτερη άνοδο των τελευταίων ετών, σηματοδοτώντας ένα νέο κύμα ανατιμήσεων που ενδέχεται να μετακυλιστεί σύντομα στον τελικό καταναλωτή.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, ο δείκτης τιμών παραγωγού στη βιομηχανία κατέγραψε ισχυρή ετήσια αύξηση 8,3% τον Μάρτιο, έναντι μόλις 2,1% ένα χρόνο πριν, επιβεβαιώνοντας την απότομη επιδείνωση του κόστους στην παραγωγική αλυσίδα. Σε μηνιαία βάση, η άνοδος έφτασε το 10%, αποτυπώνοντας την ένταση των πιέσεων σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Η εκτίναξη αυτή αποδίδεται κυρίως στην ενέργεια και τα παράγωγα πετρελαίου, με τον σχετικό κλάδο να καταγράφει αυξήσεις άνω του 50%, ενώ σημαντικές ανατιμήσεις εμφανίζονται και σε πρώτες ύλες, μέταλλα και χημικά προϊόντα. Παράλληλα, οι τιμές για εξαγωγικές αγορές αυξήθηκαν κατά 20,8%, γεγονός που καταδεικνύει τη διεθνή διάσταση του φαινομένου.
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Σε επίπεδο Ευρωζώνης, το κόστος παραγωγής εμφανίζει αυξήσεις έως και 12%, ενώ το μεταφορικό κόστος έχει εκτοξευθεί έως 15%, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις επιχειρήσεις και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ένα νέο κύμα ακρίβειας μέσα στο καλοκαίρι.
Στον πυρήνα των εξελίξεων βρίσκεται η ενεργειακή κρίση και οι γεωπολιτικές εντάσεις, με τις τιμές των εμπορευμάτων να κινούνται σε υψηλά τετραετίας. Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι οι τιμές εμπορευμάτων θα αυξηθούν κατά περίπου 16% το 2026 – η πρώτη σημαντική άνοδος μετά το σοκ του 2022 – με την ενέργεια να πρωταγωνιστεί.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου, ιδιαίτερα στα Στενά του Ορμούζ, έχουν περιορίσει την προσφορά και έχουν ωθήσει τις τιμές του Brent σε υψηλά επίπεδα, επιβαρύνοντας ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να έχουν άμεσο αντίκτυπο και στη νομισματική πολιτική. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εμφανίζεται ήδη έτοιμη να επανέλθει σε αυξήσεις επιτοκίων εντός του 2026, καθώς η αναζωπύρωση του πληθωρισμού καθιστά δυσκολότερη τη διατήρηση χαλαρών συνθηκών χρηματοδότησης.
Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι η ταχύτητα με την οποία οι αυξήσεις στο κόστος παραγωγής θα περάσουν στις τελικές τιμές. Οι ενδείξεις συγκλίνουν στο ότι η μετάδοση είναι ήδη σε εξέλιξη, με τις επιχειρήσεις να απορροφούν προσωρινά μέρος των πιέσεων, αλλά να προετοιμάζονται για ανατιμήσεις το επόμενο διάστημα.
Σε αυτό το περιβάλλον, η οικονομία εισέρχεται σε μια νέα φάση «δευτερογενούς πληθωρισμού», όπου το σοκ από την ενέργεια και τις πρώτες ύλες μεταφέρεται σταδιακά σε όλο το φάσμα των αγαθών και υπηρεσιών, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για παρατεταμένη ακρίβεια.
