Κατόπιν πιέσεων της Κομισιόν, η κυβέρνηση προχωρεί στη σύσταση νέας επιτροπής που θα ελέγχει την τήρηση της νομιμότητας στη διαδικασία αναθέσεων των δημοσίων συμβάσεων.
Πρόκειται για ένα μελανό σημείο της δημοσιονομικής διαχείρισης από το κράτος και τους φορείς Γενικής Κυβέρνησης, καθώς διαπιστώνεται ότι το 80% του συνόλου των συμβάσεων κάθε χρόνο διεκπεραιώνονται με την προσφιλή μέθοδο των απευθείας αναθέσεων.
Η διαδικασία αυτή έχει προκαλέσει τις αντιδράσεις της κομισιόν και καυτηριάζεται στις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς εκτρέφει και συντηρεί το πελατειακό σύστημα.
Για τα… μάτια της Κομισιόν το υπουργείο Ανάπτυξης συγκροτεί μια νέα επιτροπή, που θα ελέγχει τα σχέδια αποφάσεων των αναθετουσών αρχών σχετικά με την επάρκεια ή μη των μέτρων που λαμβάνουν για τον έλεγχο της φερεγγυότητας των υποψήφιων αναδόχων που συμμετέχουν σε δημόσιες συμβάσεις.
Με απόφαση του γενικού γραμματέα Εμπορίου Ναπολέοντα Μαραβέγια, η επιτροπή αποτελείται από τρία μέλη και συγκεκριμένα έναν υπάλληλο της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) που προεδρεύει και δύο υπαλλήλους της αρμόδιας διεύθυνσης του υπουργείου, με τριετή θητεία.
Αρμοδιότητα της επιτροπής είναι να εξετάζει και να επικυρώνει ή να απορρίπτει τις προτάσεις που καταθέτουν οι αναθέτουσες αρχές σχετικά με την συμμόρφωση και την επανένταξη των αποκλεισμένων οικονομικών οντοτήτων από τις δημόσιες συμβάσεις.
Ποιοι (πρέπει) να αποκλείονται
Σημειώνεται ότι με βάση το νομοθετικό πλαίσιο, θα πρέπει να αποκλείονται οι υποψήφιοι ανάδοχοι εάν εμπίπτουν σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:
- Έχουν αμετάκλητη ποινική καταδίκη, για σοβαρά αδικήματα, όπως συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, δωροδοκία, απάτη (ιδίως εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε.), τρομοκρατικά εγκλήματα, νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (ξέπλυμα χρήματος), παιδική εργασία ή εμπορία ανθρώπων.
- Έχουν ληξιπρόθεσμα και αρρύθμιστα χρέη προς την εφορία και τον ΕΦΚΑ.
- Έχουν υποπέσει σε σοβαρές παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας, αν π.χ. τους έχουν επιβληθεί εντός 2 ετών είτε 3 πράξεις επιβολής προστίμου για «υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας παραβάσεις, είτε 2 πράξεις για αδήλωτη εργασία.
- Δεν έχουν ονομαστικοποιήσει τις μετοχές, όταν η δημόσια σύμβαση που διεκδικούν έχει εκτιμώμενη αξία άνω του 1.000.000 ευρώ.
- Αποκλείονται πρόσωπα και εταιρείες με ρωσική υπηκοότητα, έδρα, ιδιοκτησία άνω του 50% ή υπεργολάβους με ποσοστό άνω του 10% (για συμβάσεις άνω των κοινοτικών ορίων).
- Τελούν υπό πτώχευση, ειδική εκκαθάριση, αναγκαστική διαχείριση, εξυγίανση ή αναστολή επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
- Οι φορείς που επέδειξαν σοβαρή ή επαναλαμβανόμενη πλημμέλεια κατά την εκτέλεση προηγούμενης δημόσιας σύμβασης, η οποία οδήγησε σε πρόωρη καταγγελία της, αποζημιώσεις ή άλλες παρόμοιες κυρώσεις.
- Έχει κριθεί ένοχος σοβαρών ψευδών δηλώσεων κατά την παροχή πληροφοριών ή απέκρυψε πληροφορίες που απαιτούνταν για την επαλήθευση των λόγων αποκλεισμού.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο
Το Ελεγκτικό Συνέδριο μέσα από τις εκθέσεις του καυτηριάζει συχνά τον θεσμό των απευθείας και μη αναθέσεων, καθώς από τις έρευνες που διενεργεί διαπιστώνει σοβαρές και ύποπτες παραλείψεις.
Όπως αναφέρει στις εκθέσεις του, οι δημόσιοι φορείς δεν προγραμματίζουν εγκαίρως και ορθολογικά την κάλυψη των αναγκών τους και προσαρμόζουν τις ανάγκες τους στο όριο των απευθείας αναθέσεων καλύπτοντας αυτές αποσπασματικά και προβαίνοντας σε κατατμήσεις.
Τονίζει επίσης πως δεν αιτιολογείται επαρκώς ο απρόβλεπτος και επείγων χαρακτήρας των αναγκών που καλύπτονται με προσφυγή στη διαδικασία με διαπραγμάτευση, καθώς οι αναθέτοντες φορείς ταυτίζουν το «απρόβλεπτο» με το «επείγον» και το υψηλότερο ποσοστό απευθείας αναθέσεων παρατηρείται στα νοσοκομεία.