Μια σημαντική αλλαγή στη φιλοσοφία του συστήματος τεκμαρτής φορολόγησης εξετάζει η κυβέρνηση, με στόχο να περάσει από ένα οριζόντιο μοντέλο ελάχιστου εισοδήματος σε ένα πιο δυναμικό σύστημα, στο οποίο η φορολογική συνέπεια του επαγγελματία θα λειτουργεί ως «αντίβαρο» στο τεκμήριο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο φορολογικό πακέτο που βρίσκεται υπό διαμόρφωση ενόψει της ΔΕΘ, εξετάζεται η θέσπιση ενός μηχανισμού επιβράβευσης των συνεπών φορολογουμένων. Η βασική ιδέα είναι απλή: όσο πιο συνεπής και διαφανής είναι η οικονομική δραστηριότητα ενός ελεύθερου επαγγελματία, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η δυνατότητα περιορισμού του τεκμαρτού εισοδήματος που του προσδιορίζει η Εφορία.
Σήμερα, για τους ασκούντες ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα ισχύει ειδικό ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, το οποίο προσδιορίζεται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια και λειτουργεί ως ελάχιστη φορολογική βάση. Οταν το τεκμαρτό εισόδημα υπερβαίνει το πραγματικό, η διαφορά προστίθεται στο φορολογητέο εισόδημα.
Με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασμό, το ύψος του τεκμαρτού δεν θα αντιμετωπίζεται απαραίτητα ως ένα απολύτως σταθερό και αδιαπραγμάτευτο ποσό. Αντίθετα, θα μπορεί να μειώνεται, ανάλογα με έναν συνδυασμό κριτηρίων που θα αποτυπώνουν τον βαθμό φορολογικής συμμόρφωσης και το ψηφιακό αποτύπωμα της επιχείρησης. Η λογική αυτή έχει ήδη περιγραφεί ως ένα είδος «μπόνους συνέπειας» ή «φορολογικού σκορ», χωρίς ωστόσο να έχουν οριστικοποιηθεί ακόμη οι τελικές παράμετροι.
Πώς θα μπορούσε να λειτουργεί το «μπόνους» - Η αξιοποίηση του ψηφιακού μηχανισμού
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η αξιοποίηση των δεδομένων που διαθέτει πλέον η φορολογική διοίκηση. Η ηλεκτρονική διαβίβαση παραστατικών, οι ηλεκτρονικές πληρωμές, η εικόνα των συναλλαγών και γενικότερα η ψηφιακή αποτύπωση της οικονομικής δραστηριότητας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να δημιουργηθεί ένα προφίλ φορολογικής συνέπειας.
Έτσι, ένας επαγγελματίας που δηλώνει σταθερά τα εισοδήματά του, εκδίδει ηλεκτρονικά τα παραστατικά του, εμφανίζει πλήρη εικόνα των συναλλαγών του και δεν παρουσιάζει φορολογικές παραβάσεις θα μπορούσε να αποκτά σταδιακά δικαίωμα μεγαλύτερης έκπτωσης από το τεκμαρτό.
Αντίθετα, για φορολογούμενους με χαμηλή συμμόρφωση, σημαντικές αποκλίσεις ή ελλιπές ψηφιακό αποτύπωμα, το τεκμαρτό θα συνεχίζει να λειτουργεί ως ισχυρό δίχτυ ασφαλείας για τα δημόσια έσοδα.
Η διάρκεια της συνέπειας θα μετράει
Κρίσιμο ζήτημα αναμένεται να είναι και το χρονικό βάθος της φορολογικής συνέπειας. Η κατεύθυνση που εξετάζεται παραπέμπει περισσότερο σε σταδιακή επιβράβευση παρά σε μια αυτόματη έκπτωση που θα ενεργοποιείται από μία μόνο «καλή» φορολογική δήλωση.
Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα θα μπορούσε να επιβραβεύει τον επαγγελματία που εμφανίζει σταθερά καλή εικόνα για σειρά ετών. Όσο διατηρείται η συνέπεια, τόσο θα αυξάνεται η έκπτωση από το τεκμαρτό, με στόχο σε βάθος χρόνου το τεκμήριο να περιορίζεται σημαντικά για όσους διαθέτουν πλήρες και αξιόπιστο φορολογικό αποτύπωμα. Το ενδεχόμενο ακόμη και ουσιαστικής ή πλήρους απαλλαγής για τις πλέον συνεπείς περιπτώσεις έχει ήδη τεθεί στο δημόσιο διάλογο, χωρίς να αποτελεί μέχρι στιγμής οριστικοποιημένη κυβερνητική απόφαση.