Νέο πονοκέφαλο στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προκαλεί το δεύτερο κύμα του ενεργειακού σοκ, καθώς η νέα άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου απειλεί να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό, την ώρα που η επιβάρυνση του ενεργειακού κόστους «χτυπά» την κατανάλωση και την ανάπτυξη της Ευρωζώνης. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, έστειλε μήνυμα για μετρημένη αντίδραση της νομισματικής πολιτικής, επισημαίνοντας ότι το νέο ενεργειακό σοκ δημιουργεί ταυτόχρονα ανοδικούς κινδύνους για τις τιμές και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομία.
Η εξίσωση για τη Φρανκφούρτη γίνεται έτσι ιδιαίτερα δύσκολη. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους μεταφέρεται άμεσα στον πληθωρισμό, ενώ παράλληλα μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και αυξάνει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Αυτό σημαίνει ότι μια πιο επιθετική αύξηση των επιτοκίων θα μπορούσε να περιορίσει μεν τις πληθωριστικές πιέσεις, αλλά ταυτόχρονα να εντείνει την επιβράδυνση της οικονομίας.
Ο Λέιν προειδοποίησε ότι το δεύτερο κύμα του ενεργειακού σοκ δημιουργεί «άμεσους ανοδικούς κινδύνους» για τις προοπτικές του πληθωρισμού, αλλά ταυτόχρονα «καθοδικούς κινδύνους» για την ανάπτυξη. Η διπλή αυτή επίδραση είναι που, σύμφωνα με τον ίδιο, περιορίζει την ανάγκη για μια υπερβολικά επιθετική αντίδραση από την ΕΚΤ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον το κατά πόσο η νέα άνοδος των τιμών ενέργειας θα περιοριστεί σε ένα προσωρινό σοκ ή θα μετατραπεί σε ευρύτερη πληθωριστική πίεση. Η ΕΚΤ καλείται να αποφύγει το λάθος της υπεραντίδρασης, χωρίς όμως να επιτρέψει να παγιωθούν οι αυξήσεις στις τιμές.
Ο Λέιν εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς τον υποκείμενο πληθωρισμό, σημειώνοντας ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις για μια μόνιμη ανοδική μετατόπιση των μεσοπρόθεσμων πληθωριστικών πιέσεων. Το στοιχείο αυτό θεωρείται κρίσιμο για τη νομισματική πολιτική, καθώς η ΕΚΤ παρακολουθεί ιδιαίτερα τις τιμές των υπηρεσιών και τις μισθολογικές πιέσεις, προκειμένου να διαπιστώσει εάν το ενεργειακό σοκ διαχέεται στην ευρύτερη οικονομία.
Παράλληλα, η οικονομία της Ευρωζώνης εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί. Η δημόσια δαπάνη και οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα, αν και ο Λέιν προειδοποίησε ότι η δημοσιονομική ώθηση αναμένεται να εξασθενήσει τα επόμενα χρόνια.
Το βασικό σενάριο της ΕΚΤ προβλέπει ότι η νέα ενεργειακή αναταραχή θα διατηρήσει τον πληθωρισμό σε υψηλότερα επίπεδα για ένα διάστημα, προτού αρχίσει να αποκλιμακώνεται προς τον στόχο του 2% από τα μέσα του 2027. Οι πιέσεις αναμένεται να φανούν αρχικά στην ενέργεια και στα τρόφιμα, ενώ στη συνέχεια μπορεί να περάσουν στα αγαθά και σε άλλες κατηγορίες τιμών.
Το μεγάλο ερώτημα για τη Φρανκφούρτη είναι πλέον εάν θα πρέπει να δώσει μεγαλύτερο βάρος στον πληθωρισμό ή στην ανάπτυξη. Η άνοδος των τιμών ενέργειας πιέζει και τις δύο πλευρές της εξίσωσης, καθώς από τη μία πλευρά αυξάνει τον κίνδυνο για τις τιμές και από την άλλη λειτουργεί σαν φόρος στην οικονομία.
Το μήνυμα του Λέιν είναι επομένως σαφές: η ΕΚΤ δεν μπορεί να αγνοήσει το νέο πληθωριστικό σοκ, αλλά ούτε να απαντήσει σε αυτό μηχανικά με επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων. Η «μετρημένη αντίδραση» προβάλλει ως η πιθανότερη στρατηγική, με τη Φρανκφούρτη να αναζητά τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη σταθερότητα των τιμών και την προστασία της ανάπτυξης.