Στη διασφάλιση της ολοκλήρωσης του «Εξοικονομώ 2025» με δημόσια χρηματοδότηση 425,8 εκατ. ευρώ μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027 προχωρά η κυβέρνηση, μεταφέροντας το χρηματοδοτικό βάρος του προγράμματος από το Ταμείο Ανάκαμψης σε νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο. Η απόφαση αφορά την ολοκλήρωση των ενεργειακών αναβαθμίσεων κατοικιών που έχουν ήδη ενταχθεί στη δράση και αποσκοπεί στη διασφάλιση των απαραίτητων πόρων για την υλοποίηση των παρεμβάσεων.
Ειδικότερα, με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, σε συνεργασία με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, εντάχθηκε στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» του ΕΣΠΑ 2021-2027 η Πράξη «Δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών – Προγράμματα ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2025».
Η συνολική δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 425.827.568,36 ευρώ και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Πρόκειται για τη δεύτερη φάση χρηματοδότησης του προγράμματος, καθώς η αρχική του υλοποίηση είχε στηριχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η μεταφορά στο ΕΣΠΑ εντάσσεται στην προσπάθεια αξιοποίησης εναλλακτικών ευρωπαϊκών πόρων, μετά την πλήρη απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, προκειμένου να μην υπάρξει χρηματοδοτικό κενό στην ολοκλήρωση των ενεργειακών παρεμβάσεων.
Ποιους αφορά το Εξοικονομώ 2025
Το πρόγραμμα αφορά νόμιμα υφιστάμενα κτίρια που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία, με τους ιδιοκτήτες να πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια. Οι δικαιούχοι διαχωρίζονται σε δύο εισοδηματικές κατηγορίες, ενώ το ποσοστό επιχορήγησης καθορίζεται ανάλογα με την οικονομική τους κατάσταση και την ένταξή τους σε ειδικές κατηγορίες.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για πληγέντες από φυσικές καταστροφές στις περιοχές της Θεσσαλίας, της Στερεάς Ελλάδας και της Κεντρικής Μακεδονίας, για οικογένειες με μέλη με αναπηρία, καθώς και για οικογένειες με τρία εξαρτώμενα τέκνα.
Παράλληλα, παρέχεται δυνατότητα χορήγησης δανείου με επιδότηση επιτοκίου, ώστε να διευκολυνθεί η κάλυψη της ιδιωτικής συμμετοχής και η πραγματοποίηση των εργασιών ενεργειακής αναβάθμισης.
Οι παρεμβάσεις αφορούν μονοκατοικίες και μεμονωμένα διαμερίσματα. Στις περιπτώσεις ριζικής ανακαίνισης προβλέπεται ότι το κτίριο ή η αυτοτελής κτιριακή μονάδα θα πρέπει να κατατάσσεται τουλάχιστον στην ενεργειακή κατηγορία Β, σύμφωνα με τον Κανονισμό Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων, στον βαθμό που αυτό είναι τεχνικά και λειτουργικά εφικτό.
Αναβάθμιση κατά τρεις ενεργειακές κατηγορίες
Βασική προϋπόθεση του προγράμματος είναι κάθε κατοικία να αναβαθμιστεί κατά τουλάχιστον τρεις ενεργειακές κατηγορίες σε σχέση με την αρχική της κατάταξη. Ο στόχος είναι η εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας να ξεπερνά το 30%.
Η επίτευξη του ενεργειακού στόχου πιστοποιείται μέσω δύο ενεργειακών επιθεωρήσεων: της αρχικής, πριν από την έναρξη των παρεμβάσεων, και της τελικής, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, με την έκδοση του αντίστοιχου Α' και Β' Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να διασφαλιστεί ότι η δημόσια χρηματοδότηση οδηγεί σε μετρήσιμη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και όχι απλώς σε αποσπασματικές εργασίες ανακαίνισης.
Ποιες περιοχές καλύπτονται από τη χρηματοδότηση
Η συγκεκριμένη πράξη του ΕΣΠΑ αφορά ωφελούμενους σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, με εξαίρεση τη Δυτική Μακεδονία, το Βόρειο και το Νότιο Αιγαίο, καθώς και την Κρήτη.
Οι συγκεκριμένες περιοχές θα καλυφθούν από πόρους του προγράμματος «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση», ώστε να διασφαλιστεί η χρηματοδότηση των ενεργειακών παρεμβάσεων και σε αυτές.
Δικαιούχος της πράξης είναι το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, εταίρος η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, ενώ κύριος της πράξης είναι η Ειδική Υπηρεσία Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.