Σε ένα από τα σημαντικότερα ραντεβού της φετινής χρονιάς με τις αγορές και τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης βρίσκεται σήμερα η ελληνική οικονομία, καθώς Moody’s και Scope Ratings επανεξετάζουν ταυτόχρονα το ελληνικό αξιόχρεο, με το ενδιαφέρον να έχει πλέον μετατοπιστεί από την κατάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας στη διατήρησή της και, κυρίως, στη δυνατότητα της χώρας να κινηθεί σε υψηλότερες βαθμίδες.
Η Ελλάδα προσέρχεται στη διπλή αξιολόγηση έχοντας στη φαρέτρα της ισχυρά δημοσιονομικά μεγέθη, συνεχή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και σημαντικές πρόωρες αποπληρωμές χρέους. Την ίδια στιγμή, όμως, το διεθνές περιβάλλον έχει γίνει αισθητά δυσκολότερο, με την ενεργειακή κρίση, τις γεωπολιτικές εντάσεις και την άνοδο του κόστους ενέργειας να δημιουργούν νέες αβεβαιότητες για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.
Σύμφωνα με τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, η Moody’s αξιολογεί σήμερα την Ελλάδα στη βαθμίδα Baa3 με σταθερό outlook, δηλαδή στο χαμηλότερο σκαλοπάτι της επενδυτικής βαθμίδας για τη συγκεκριμένη κλίμακα. Η Scope βρίσκεται μία βαθμίδα υψηλότερα, στο BBB, με θετικές προοπτικές, έχοντας αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αναβάθμισης.
Moody’s: Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης βαθμίδας
Η Moody’s αποτελεί τον οίκο με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στη σημερινή αξιολόγηση, ακριβώς επειδή εξακολουθεί να διατηρεί την Ελλάδα στο Baa3, ενώ οι περισσότεροι από τους υπόλοιπους μεγάλους οίκους έχουν ήδη κινηθεί σε υψηλότερα επίπεδα. Τον Μάρτιο του 2026 η Moody’s διατήρησε αμετάβλητη την αξιολόγηση στο Baa3 με σταθερό outlook, αναγνωρίζοντας τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, την ενίσχυση των θεσμών και της διακυβέρνησης, τις επενδύσεις και την εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος.
Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα ο οίκος έχει γίνει πιο συγκρατημένος στις προβλέψεις του για την ανάπτυξη. Η Moody’s αναθεώρησε προς τα κάτω την εκτίμησή της για την αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ στο 1,7% τόσο για το 2026 όσο και για το 2027, από 2,1% προηγουμένως. Παρά τη μείωση των προβλέψεων, εξακολουθεί να θεωρεί θετικούς παράγοντες την απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων, τις επενδύσεις, τις μεταρρυθμίσεις, τη δημοσιονομική επίδοση και τον τραπεζικό τομέα.
Στην άλλη πλευρά της εξίσωσης βρίσκονται το ακόμη πολύ υψηλό δημόσιο χρέος, οι διαρθρωτικές αδυναμίες, το δημογραφικό και οι κίνδυνοι από τις διεθνείς εξελίξεις.
Η σημερινή απόφαση της Moody’s, επομένως, θα αποτελέσει σημαντικό σήμα για το εάν η Ελλάδα πλησιάζει στο επόμενο σκαλοπάτι ή εάν ο οίκος θεωρεί ότι χρειάζονται περισσότερες αποδείξεις πριν προχωρήσει σε νέα κίνηση.
Scope: Το θετικό outlook ανοίγει την πόρτα
Η Scope ξεκινά από διαφορετική αφετηρία. Η χώρα βρίσκεται ήδη στο BBB με θετικές προοπτικές, γεγονός που σημαίνει ότι ο οίκος έχει εντοπίσει περισσότερους παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας μέσα στους επόμενους 12-18 μήνες.
Η αξιολόγηση της Scope στηρίζεται ιδιαίτερα στη δημοσιονομική επίδοση, στα πρωτογενή πλεονάσματα, στην ταχεία αποκλιμάκωση του χρέους, στη δομή του ελληνικού χρέους και στο σημαντικό ταμειακό απόθεμα.
Στην τελευταία αναλυτική αξιολόγησή της, η Scope εκτιμούσε ότι το δημόσιο χρέος, από περίπου 145% του ΑΕΠ το 2025, θα μπορούσε να υποχωρήσει περίπου στο 127% έως το 2030 και στο 122% έως το 2035, υπό την προϋπόθεση διατήρησης της ανάπτυξης και της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Αυτό ακριβώς είναι και το βασικό «όπλο» της Ελλάδας απέναντι στους οίκους: η ταχύτητα με την οποία μειώνεται το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, σε συνδυασμό με τη μεγάλη μέση διάρκεια των υποχρεώσεων και το υψηλό ποσοστό χρέους προς επίσημους πιστωτές.
Η Scope, ωστόσο, έχει επισημάνει και τις αδυναμίες που μπορούν να περιορίσουν την περαιτέρω βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας: υψηλό απόθεμα χρέους, περιορισμούς στη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη, χαμηλή παραγωγικότητα, δημογραφικές πιέσεις και εξωτερικές ανισορροπίες.