Η σημασία της ανάπτυξης δεξιοτήτων για την είσοδο και εξέλιξη στην αγορά εργασίας, συζητήθηκαν στο πλαίσιο του «11ου Οικονομικού Φόρουμ Δελφών 2026», στο πάνελ υπό τον τίτλο «Το μέλλον των Δεξιοτήτων: Γεφυρώνοντας το κενό μεταξύ Εκπαίδευσης και Σύγχρονης Οικονομίας», στο οποίο συμμετείχαν η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, ο Διευθύνων Σύμβουλος της «Παπαστράτος», Γιώργος Μαργώνης, ο Ειδικός σε Δεξιότητες και Αγορές Εργασίας του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop), Κωνσταντίνος Πουλιάκας και ο Πρύτανης Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, Ιωάννης Χατζηγεωργίου.
Σ. Ζαχαράκη: Η νέα συνθήκη είναι η αλλαγή
Το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται οι πρωτοβουλίες του υπουργείου Παιδείας αναφορικά με την ενίσχυση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, αλλά και της εισαγωγής προγραμμάτων σπουδών που εισάγουν και προωθούν την ανάπτυξη δεξιοτήτων περιέγραψε η υπουργός, Σοφία Ζαχαράκη.
Η υπουργός ανέφερε ότι μέσα από το περιεχόμενο σπουδών, τα νέα βιβλία που θα μπουν στα σχολεία από το 2027, η συνεργασία με ιδρύματα και εταιρείες τεχνολογίας για την επιμόρφωση εκπαιδευτικών σε θέματα ψηφιακού γραμματισμού και Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς επίσης και η βελτίωση υποδομών κινούνται στην κατεύθυνση της προσαρμογής στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται.
Επιπλέον, αναφέρθηκε στο Στρατηγικό Σχέδιο για την Επαγγελματική Εκπαίδευση, Κατάρτιση και τη Δια Βίου Μάθηση 2025-27, τα Περιφερειακά και Κεντρικά Συμβούλια ΕΕΚ και τις καινούριες δομές, των επαγγελματικών ακαδημιών.
«Προχωρούμε σε όλα αυτά, προσπαθώντας να ενσωματώσουμε όλα τα δεδομένα των τάσεων», ανέφερε η κ. Ζαχαράκη, τονίζοντας ότι «η νέα συνθήκη είναι η αλλαγή και η κρίση και όχι αυτό που γνωρίζαμε μέχρι πριν, μία καθεστηκυία κατάσταση» και για αυτό θα πρέπει να προετοιμαστούν τα παιδιά.
«Ναι στην ψηφιοποίηση, ναι στην Τεχνητή Νοημοσύνη, προφανώς θέλουμε να ενδυναμώσουμε τα παιδιά να είναι έτοιμα για όλα αυτά. Αλλά οι δεξιότητες όπως η κριτική σκέψη, η προσαρμοστικότητα, η συνεργασία, η δημιουργικότητα και η επίλυση προβλημάτων έρχεται και μέσα από το σχολείο, μέσα από τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων και τις Δράσεις Ενεργού Πολίτη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Γ. Μαργώνης: Δε γίνεται να είμαστε παθητικοί αποδέκτες ταλέντων
Στο χάσμα δεξιοτήτων που ανέκαθεν υπήρχε μεταξύ εκπαίδευσης και παραγωγής αναφέρθηκε από την πλευρά του ο Γιώργος Μαργώνης, Διευθύνων Σύμβουλος της «Παπαστράτος», σημειώνοντας ότι πλέον το πρόβλημα δεν είναι το χάσμα, αλλά ο ρυθμός με τον οποίο αναπτύσσεται
«Όλοι πρέπει να τρέξουμε. Είτε μία επιχείριση, είτε ένα κράτος, είτε η Ευρωπαϊκή Ένωση», είπε χαρακτηριστικά και, αναφερόμενος ειδικά στην αγορά εργασίας, συμπλήρωσε: «Οι επιχειρήσεις δε γίνεται να είμαστε παθητικοί αποδέκτες ταλέντων. Οι ρυθμοί είναι τέτοιοι που πρέπει να “βάλουμε πλάτη” για να συγχρονιστεί ο ρυθμός της εκπαίδευσης και της παραγωγής».
Ο κ. Μαργώνης αναφέρθηκε και στην έρευνα που διεξήγαγε η «Παπαστράτος» στη ΔΕΘ με την εταιρεία Μarc, τα στοιχεία της οποίας, όπως είπε, δείχνουν ότι η Ελλάδα δεν είναι πολύ μακριά από τις υπόλοιπες χώρες που προσπαθούν να υιοθετήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Πιο συγκεκριμένα, το 89,3% των ερωτηθέντων εκτίμησε ότι η ΤΝ θα επηρεάσει την εργασία, ενώ το 56,% εκτίμησε ότι οι Έλληνες δεν είναι έτοιμοι να προσαρμοστούν στις αλλαγές. Παράλληλα, το 85,4% των ερωτηθέντων δήλωσε πρόθυμο να εκπαιδευτεί σε νέες τεχνολογίες και το 69% δήλωσε ότι χρησιμοποιεί ή προτίθεται να χρησιμοποιήσει εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.
Επιπλέον, ο κ. Μαργώνης έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις δεξιότητες που θεωρούνται ως σημαντικές: Κριτική σκέψη, λήψη αποφάσεων, ιεράρχηση πληροφοριών και αίσθηση αντίκτυπου, διάκριση του μετρίου από το εξαιρετικό, ευρύτερη παιδεία/μόρφωση, ενσυναίσθηση, κοινωνική κατανόηση, καθώς επίσης και διαχείριση ανθρώπων, αλλά και μηχανών.
Ο κ. Μαργώνης, επίσης, εκτίμησε ότι σε ορισμένα επαγγέλματα θα έρθει το «τέλος της εξειδίκευσης», καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως είπε, θα είναι χρήσιμος όχι ένας ειδικός, αλλά ένας generalist.
Αναφερόμενος στην προσέγγιση της Παπαστράτος, σημείωσε ότι στόχος είναι ο οργανισμός να γίνει AI ready, με έμφαση στην εκπαίδευση των ανθρώπων και στη δημιουργία σιγουριάς απέναντι στα νέα εργαλεία. «Σήμερα στην εταιρεία απαιτούνται ψηφιακές, επιστημονικές και δεξιότητες κατανόησης βιωσιμότητας που δεν υπήρχαν πριν από μία δεκαετία. Και όμως δεν μένει κανείς πίσω. Προσπαθούμε να είμαστε συν-δημιουργοί του μέλλοντος. Συνδιαμορφωτές για να είμαι πιο ακριβής».
Ι. Χατζηγεωργίου: Kεντρικός ο ρόλος των πανεπιστημίων στην οικονομική ανάπτυξη
Την άποψη ότι τα πανεπιστήμια παίζουν κεντρικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη, μέσα από τις καινοτόμες ιδέες που αναπτύσσουν, υποστήριξε ο Πρύτανης Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, Ιωάννης Χατζηγεωργίου.
«Όταν μιλάμε για ανάπτυξη βασιζόμαστε στην τεχνολογική ανάπτυξη», είπε και συμπλήρωσε ότι η κοινωνικο-οικονομιική ανάπτυξη προχωρά μέσα από της εφαρμογή καινοτόμων ιδεών.
Όπως επεσήμανε, το ΕΜΠ είναι το πιο πετυχημένο ΑΕΙ στην απορρόφηση κονδυλίων έρευνας. «Μέσω της έρευνας που χρηματοδοτείται από τα κονδύλια προκύπτουν προϊόντα, τα οποία θα εισαχθούν στην αγορά. Για να γίνουν όλα αυτά όμως, απαιτείται η εκπαίδευση», σημείωσε.
Πιο συγκεκριμένα, για την ανάπτυξη δεξιοτήτων στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας των πανεπιστημίων ανέφερε ότι «υπάρχει ευθύνη να προσφέρουμε στους φοιτητές τα εχέγγυα, με αλλαγή προγραμμάτων σπουδών, εμπλουτισμό τους, χρήση νέων τεχνολογιών, κτλ.» και δήλωσε ότι στο ΕΜΠ «είμαστε ώριμοι για να συνδράμουμε, να αλληλεπιδράσουμε, να συνεργαστούμε με τις επιχειρήσεις».
Κων. Πουλιάκας: Επένδυση στον αλφαβητισμό της Τεχνητής Νοημοσύνης
Στις μεταβολές και τις τάσεις που ακολουθούν οι αγορές εργασίας αναφέρθηκε ο Κωνσταντίνος Πουλιάκας, Ειδικός σε Δεξιότητες και Αγορές Εργασίας του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop), σημειώνοντας ότι οι αλλαγές που συντελούνται σε παγκόσμιο επίπεδο επηρεάζουν την οικονομία και κατ’ επέκταση τη ζήτηση για δεξιότητες.
«Σχεδόν 40% των ευρωπαίων εργαζόμενων το τελευταίο έτος δούλευαν σε εργασιακούς χώρους όπου έπρεπε να μάθουν νέες ψηφιακές τεχνολογίες, δημιουργούνται συνεχώς νέα, υβριδικά επαγγέλματα», ανέφερε.
Επιπλέον, τρεις στους δέκα εργαζόμενους χρησιμοποιούν εργαλεία ΤΝ στη δουλειά τους. Η Ελλάδα, όπως είπε ο κ. Πουλιάκας, δεν υστερεί σε ότι αφορά την προσωπική χρήση των εργαλείων ΤΝ, όσο στο κομμάτι της ενσωμάτωσης των εργαλείων αυτών στον εργασιακό χώρο.
Σύμφωνα με το Cedefop, οι βασικές δεξιότητες που αναδεικνύονται ότι ζητώνται περισσότερο από τους εργοδότες σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι οι ψηφιακές δεξιότητες, οι ήπιες κοινωνικές δεξιότητες για τις οποίες υπάρχει μεγάλη άνοδος (συνεργασία, επικοινωνία, κτλ), όπως επίσης και για δεξιότητες που σχετίζονται με τη διοίκηση, την ηγεσία και τη λήψη αποφάσεων.
Τέλος, ο κ. Πουλιάκας εκτίμησε ότι «μελλοντικά θα παίξουν καταλυτικό ρόλο» οι δεξιότητες αυτοδιαχείρισης που θα έχει ένας εργαζόμενος, η ικανότητά του δηλαδή να μαθαίνει διαρκώς και να εξελίσσεται σε επαγγελματικό και προσωπικό επίπεδο.