Ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ, όπως εκτιμούν οι τράπεζες, τα ποσά φθηνών δανείων για στέγαση και επιχειρηματικές επενδύσεις που οδηγούνται σε… «ξαφνικό θάνατο» ως το τέλος του μήνα, ενώ το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δημιουργεί μηχανισμό με την Αναπτυξιακή Τράπεζα για να μη χαθούν τα κονδύλια και να αξιοποιηθούν ως το 2029.
Το υπουργείο προκάλεσε νέα αναστάτωση στις τράπεζες, μετά την αναταραχή που προκάλεσε η πρόωρη διακοπή των διαδικασιών για το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», ζητώντας τους να ολοκληρώσουν ως το τέλος του μήνα τις προσπάθειες σύναψης δανειακών συμβάσεων με επιχειρήσεις για τα φθηνά δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης που έχουν απομείνει.
Ο νέος χρονικός περιορισμός που επέβαλε το υπουργείο, ύστερα από συζητήσεις με τις Βρυξέλλες, θα εμποδίσει τις τράπεζες, όπως εκτιμούν στελέχη τους, να ολοκληρώσουν κάποιες δανειακές συμβάσεις που βρίσκονταν σε οριακή απόσταση από τις υπογραφές.
Από την πλευρά του υπουργείου, «πετούν το μπαλάκι» πίσω στις τράπεζες, αποδίδοντας τους ευθύνες για καθυστερήσεις τόσο στα επιχειρηματικά δάνεια, όσο και στο «Σπίτι μου 2». Όπως έχει δηλώσει (στην «Καθημερινή») ο αναπληρωτής υπουργός, Νίκος Παπαθανάσης, «η αλήθεια είναι ότι οι τράπεζες το β΄ εξάμηνο του 2025 δεν «έτρεξαν» τόσο γρήγορα όσο έπρεπε και τις καλώ τώρα να “τρέξουν” γρήγορα τις συμβάσεις τόσο για τα δάνεια των επιχειρήσεων όσο και γι’ αυτά τού «Σπίτι μου ΙΙ».
Το «κόλπο» για να μη χαθούν τα δάνεια
Η κυβέρνηση κλείνει με συνοπτικές διαδικασίες τον φάκελο «Δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης», καθώς έχει βρεθεί φόρμουλα αποδεκτή από τις Βρυξέλλες ώστε τα κονδύλια που θα μείνουν τώρα αναξιοποίητα, στους κανονικούς χρόνους ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης, να μεταφερθούν στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και να αξιοποιηθούν τα επόμενα χρόνια, έως και το 2029.
Εκτιμάται ότι σε αυτό το «πορτοφόλι» που θα δημιουργηθεί στην ΕΑΤ θα μεταφερθούν περισσότερα από 2 δισ. ευρώ. Το τελικό ποσό εξαρτάται από το ύψος των κονδυλίων του «Σπίτι μου 2» και των επιχειρηματικών δανείων, που δεν θα καταστεί δυνατό να αξιοποιηθούν έως την (ασφυκτική) προθεσμία της 31 Μαΐου.
Όπως έχει ανακοινώσει το υπουργείο, για τις δανειακές συμβάσεις του «Σπίτι μου 2» που θα ολοκληρωθούν ως την αρχική προθεσμία των αρχών Αυγούστου 2026, τα ποσά δανείων θα καλυφθούν από την ΕΑΤ. Ωστόσο, το κύριο πρόγραμμα που θα υλοποιηθεί από την ΕΑΤ μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, με κονδύλια της τάξεως των 2 δισ., θα αφορά τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες είχαν μικρή συμμετοχή στο πρόγραμμα φθηνών επιχειρηματικών δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Για να γίνει δυνατό αυτό, η κυβέρνηση εξασφάλισε την κορυφαία αξιολόγηση της ΕΑΤ από την Κομισιόν, στο πλαίσιο του Pillar Assessment (Αξιολόγηση Πυλώνων). Σε απλά ελληνικά, αυτό σημαίνει ότι η ΕΑΤ θα μπορεί να διαχειρίζεται αυτοτελώς κοινοτικούς πόρους. Έτσι, θα «παρκάρουν» στην Αναπτυξιακή Τράπεζα δάνεια που αλλιώς δεν θα αξιοποιούνταν, ώστε να τα διαθέσει στο μέλλον.
Αυτή η πιστοποίηση λειτουργεί ως το ανώτατο «διαβατήριο» διαχειριστικής επάρκειας. Σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ελέγξει εξονυχιστικά και έχει εγκρίνει τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου, λογιστικής, εξωτερικού ελέγχου, χορήγησης χρηματοδοτήσεων και διαχείρισης κινδύνου της τράπεζας, αναγνωρίζοντάς την ως απόλυτα φερέγγυα βάσει των αυστηρότερων ευρωπαϊκών προτύπων.
Τι έγινε με τα δάνεια
-Σχετικά με τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τονίζει ότι η Ελλάδα εφαρμόζει ένα «μοναδικό μοντέλο στην Ευρώπη», καθώς είναι η μόνη χώρα που διοχετεύει τους δανειακούς πόρους αποκλειστικά στην ιδιωτική οικονομία (επιχειρήσεις και νοικοκυριά) και όχι σε δημόσια έργα.΄
Στο σκέλος της επιχειρηματικότητας, τα δάνεια χορηγούνται για την υποστήριξη ιδιωτικών επενδύσεων. Έχουν ήδη συναφθεί 698 δανειακές συμβάσεις και μέσω αυτών των συμβάσεων, κινητοποιούνται συνολικές επενδύσεις ύψους 23,9 δισ. ευρώ στην πραγματική οικονομία. Το 60% των δανείων (σ.σ.: του αριθμού δανείου και όχι των ποσών) αφορά Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις.
Οι εκταμιεύσεις έχουν φτάσει τα 11,7 δισ. ευρώ. Το υπουργείο διευκρινίζει ότι τα ποσά αυτά δεν δίνονται προκαταβολικά στο σύνολό τους, αλλά εκταμιεύονται προοδευτικά, σε άμεση συνάρτηση με την εξέλιξη και την υλοποίηση της εκάστοτε επένδυσης.
Το δεύτερο σκέλος των δανείων κατευθύνεται στην κοινωνική πολιτική και συγκεκριμένα στην αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος. Έχουν εγκριθεί 13.970 δάνεια που αφορούν αποκλειστικά πολίτες με χαμηλά εισοδήματα, προκειμένου να διευκολυνθούν στην απόκτηση πρώτης κατοικίας.
Το υπουργείο υπογραμμίζει μια σημαντική διαφορά μεταξύ επιχορηγήσεων και δανείων. Ενώ η τελευταία εκταμίευση επιχορηγήσεων από την Ε.Ε. είναι προγραμματισμένη για τον Δεκέμβριο του 2026, οι εκταμιεύσεις των δανείων προς την αγορά θα συνεχιστούν έως το 2029, παρέχοντας μακροπρόθεσμη ενίσχυση και ρευστότητα στην οικονομική δραστηριότητα.