Το ελληνικό δημόσιο χρέος παραμένει σε υψηλά επίπεδα, αλλά η δημοσιονομική εικόνα της χώρας βελτιώνεται, επισημαίνει σε ανάλυση της Citi, τονίζοντας ότι καθοριστικό ρόλο στη συντελεσθείσα πρόοδο έχουν διαδραματίσει η διακομματική συναίνεση για αποκλιμάκωση του χρέους, οι ικανοποιητικοί ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας, αλλά και η ευνοϊκή σύνθεση του δημόσιου δανεισμού.
Σημαντικό πλεονέκτημα για τη χώρα αποτελεί το υψηλό απόθεμα ταμειακών διαθεσίμων, το οποίο έχει δώσει τη δυνατότητα επιτάχυνσης της αποπληρωμής παλαιότερων υποχρεώσεων. Ειδικότερα, για το 2026 προβλέπονται πρόωρες αποπληρωμές χρέους περίπου 12,8 δισ. ευρώ.
Η Citi επισημαίνει ότι η στρατηγική αυτή δεν περιορίζεται στα δάνεια του GLF και του EFSF, αλλά επεκτείνεται και σε ελληνικά κρατικά ομόλογα που λήγουν το 2027. Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται οι μελλοντικές χρηματοδοτικές ανάγκες και κατ' επέκταση η έκθεση της χώρας στις διακυμάνσεις των επιτοκίων της αγοράς, τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.
Η επίπτωση των μέτρων στήριξης
Σε ό,τι αφορά τις μακροοικονομικές προβλέψεις, το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027 βρίσκεται σε γενικές γραμμές κοντά στις εκτιμήσεις της αμερικανικής τράπεζας, αν και ενσωματώνει κάπως πιο αισιόδοξες παραδοχές. Η κυβέρνηση τοποθετεί την ανάπτυξη στο 2% για το 2026 και στο 2,3% για το 2027. Αντίθετα, η Citi υιοθετεί πιο συντηρητική στάση, εκτιμώντας ότι το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 1,8% και στις δύο χρονιές.
Κατά τις εκτιμήσεις των αναλυτών του αμερικανικού οίκου, η δημοσιονομική εικόνα θα εμφανίσει κάποια επιβάρυνση κατά το τρέχον και το επόμενο έτος, τόσο στο πρωτογενές αποτέλεσμα όσο και στο συνολικό ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης. Βασική αιτία είναι η εφαρμογή μέτρων δημοσιονομικής στήριξης, συνολικού ύψους περίπου 0,7% του ΑΕΠ, σε συνδυασμό με τις πρόσθετες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους.
Παρά την επιδείνωση αυτή, η Citi θεωρεί ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα θα διατηρηθούν και τα επόμενα χρόνια, αν και το συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο ενδέχεται να περάσει σε οριακά αρνητικό έδαφος το 2028.
Η πορεία του χρέους
Θετική παραμένει η εικόνα και ως προς την εξέλιξη του δημόσιου χρέους. Η Citi προβλέπει ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα υποχωρήσει στο 138% το 2026 και περαιτέρω στο 131% το 2027. Οι αντίστοιχες κυβερνητικές προβλέψεις είναι ελαφρώς χαμηλότερες, στο 137% και στο 129%. Η συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η Ελλάδα καλείται σταδιακά να ενισχύσει την παρουσία της στις διεθνείς αγορές, σε μια περίοδο κατά την οποία τα δάνεια με προνομιακούς όρους περιορίζονται ως ποσοστό επί του συνολικού χρέους.
Παράλληλα, η πρόοδος στο συγκεκριμένο μέτωπο δημιουργεί τις προϋποθέσεις για έναν νέο γύρο πιστοληπτικών αναβαθμίσεων, τις οποίες η αμερικανική τράπεζα τοποθετεί χρονικά από το δεύτερο εξάμηνο του 2027 και μετά.
Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, η Citi δεν διακρίνει ουσιαστικές δημοσιονομικές απειλές για την Ελλάδα. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα αναμένεται να αναδειχθούν ορισμένα κρίσιμα ζητήματα, κυρίως σε σχέση με τη δυνατότητα διατήρησης των σημερινών ρυθμών ανάπτυξης.
Εισροές από ευρωπαϊκά προγράμματα
Όπως παρατηρεί, η οικονομική επέκταση της Ελλάδας, όπως και άλλων χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας, έχει στηριχθεί σε σημαντικό βαθμό στην αξιοποίηση των χρηματοδοτήσεων του ευρωπαϊκού προγράμματος NextGenerationEU (NGEU). Η εισροή αυτών των πόρων δεν έχει ολοκληρωθεί, καθώς σημαντικές δαπάνες αναμένεται να πραγματοποιηθούν και το 2027, με πιθανότητα να συνεχιστούν ακόμη και το 2028.
Αυτό σημαίνει ότι η αναπτυξιακή δραστηριότητα αναμένεται θα διατηρήσει τη δυναμική της την επόμενη περίοδο, προσφέροντας παράλληλα στήριξη στα δημόσια οικονομικά. Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το 2027 εκτιμάται ότι θα αποτελέσει μεταβατική χρονιά τόσο για την ελληνική οικονομία όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά.
Αντίθετα, περιορισμένη αναμένεται να είναι η συμβολή του ευρωπαϊκού αμυντικού προγράμματος SAFE στην ελληνική ανάπτυξη. Ο λόγος είναι ότι τα κονδύλια που έχουν μέχρι στιγμής κατανεμηθεί στη χώρα ανέρχονται σε μόλις περίπου 787 εκατ. ευρώ, ποσό που, σύμφωνα με τη Citi, δεν επαρκεί για να δημιουργήσει αισθητή αναπτυξιακή ώθηση.
Το κρίσιμο τέστ
Το πραγματικό τεστ, ωστόσο, τοποθετείται στην περίοδο 2028-2029. Τότε θα φανεί κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να διατηρήσει την αναπτυξιακή της πορεία χωρίς την ίδια ένταση της στήριξης από τους ευρωπαϊκούς πόρους. Η Citi εντοπίζει ορισμένες θετικές ενδείξεις, όπως οι μεταρρυθμίσεις που έχουν προχωρήσει τα τελευταία χρόνια, τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία που εξακολουθούν να υπάρχουν και η ενίσχυση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας της χώρας.
Δεν παραβλέπει πάντως τις διαρθρωτικές αδυναμίες που εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις μακροπρόθεσμες προοπτικές. Οι επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες και η δυσμενής δημογραφική τάση παραμένουν δύο σημαντικά ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν, προκειμένου η ελληνική οικονομία να μπορέσει να στηριχθεί περισσότερο σε εγχώριες και διατηρήσιμες πηγές ανάπτυξης.