Την ώρα που οι αμερικανικές μετοχές συνεχίζουν να κινούνται σε ιστορικά υψηλά, ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase, Τζέιμι Ντάιμον, δηλώνει έκπληκτος από την αισιοδοξία των επενδυτών. Όπως προειδοποιεί, οι αγορές δείχνουν να υποτιμούν τους γεωπολιτικούς και οικονομικούς κινδύνους που συσσωρεύονται, κάνοντας λόγο για ένα «μικρό τσουνάμι» που ενδέχεται να πλήξει την οικονομία τα επόμενα χρόνια.
Παρά την πανδημία, τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, τις εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αλλά και τη νέα κρίση στη Μέση Ανατολή, οι αμερικανικές αγορές έχουν καταγράψει εντυπωσιακή άνοδο τα τελευταία χρόνια.
Ο δείκτης S&P 500 έχει ενισχυθεί σχεδόν κατά 80% μέσα στην τελευταία πενταετία, ενώ ο Nasdaq καταγράφει άνοδο άνω του 86%, με την επενδυτική αισιοδοξία να στηρίζεται κυρίως στην εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Ωστόσο, ο επικεφαλής της JPMorgan Chase, Τζέιμι Ντάιμον, εμφανίζεται πολύ επιφυλακτικός.
«Με εκπλήσσει η ψυχραιμία των αγορών»
Μιλώντας σε εκδήλωση του Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων, ο ισχυρός άνδρας της μεγαλύτερης αμερικανικής τράπεζας παραδέχθηκε ότι τον ξαφνιάζει η σχεδόν αδιάφορη στάση των επενδυτών απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις.
Όπως ανέφερε, οι πόλεμοι, οι εντάσεις με το Ιράν, η Ρωσία, οι τιμές του πετρελαίου και οι σχέσεις των ΗΠΑ με την Κίνα αποτελούν ζητήματα εξαιρετικής σημασίας για τον δυτικό κόσμο, ακόμη κι αν οι επιπτώσεις τους δεν αποτυπώνονται άμεσα στα σημερινά οικονομικά στοιχεία.
«Με ανησυχεί ιδιαίτερα», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι πραγματικές συνέπειες αυτών των εξελίξεων μπορεί να γίνουν αισθητές σε ένα ή και περισσότερα χρόνια και όχι απαραίτητα σήμερα.
Οι «τεκτονικές πλάκες» της οικονομίας
Ο Ντάιμον εκτιμά ότι η προσοχή των επενδυτών είναι στραμμένη κυρίως στη βραχυπρόθεσμη εικόνα, ενώ οι βαθύτερες αλλαγές που συντελούνται στην παγκόσμια οικονομία περνούν σχεδόν απαρατήρητες. Περιέγραψε μάλιστα αυτές τις μακροπρόθεσμες εξελίξεις ως «τεκτονικές πλάκες» που μετακινούνται κάτω από την επιφάνεια και ενδέχεται να καθορίσουν την πορεία της οικονομίας τα επόμενα χρόνια.
Όπως είπε, κατατάσσει τον εαυτό του «στην πιο επιφυλακτική πλευρά» της Wall Street όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις.
Το ράλι έχει ισχυρά στηρίγματα
Παρά τις ανησυχίες του, ο επικεφαλής της JPMorgan αναγνωρίζει ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι που εξηγούν την αισιοδοξία των επενδυτών. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η τεράστια επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη, με τις σχετικές κεφαλαιουχικές δαπάνες να εκτιμάται ότι θα φθάσουν φέτος τα 700 δισ. δολάρια.
Παράλληλα, η αγορά εργασίας στις ΗΠΑ παραμένει ανθεκτική, με την ανεργία να κινείται γύρω στο 4,3%, ενώ η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με ρυθμό περίπου 2%.
Θετικά λειτουργεί και το νέο δημοσιονομικό πακέτο "One Big Beautiful Bill Act", το οποίο προσφέρει πρόσθετη στήριξη στην οικονομία, ακόμη κι αν μέρος της επίδρασής του εξουδετερώνεται από την άνοδο των τιμών των καυσίμων εξαιτίας των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
«Ένα μικρό τσουνάμι»
Ο Ντάιμον προειδοποιεί, ωστόσο, ότι καμία ανοδική αγορά δεν διαρκεί για πάντα. Όπως σημείωσε, οι παράγοντες που στηρίζουν σήμερα την οικονομία δεν είναι απαραίτητα αρνητικοί, όμως κανείς δεν γνωρίζει πώς θα εξελιχθούν μέσα στα επόμενα ένα ή δύο χρόνια.
Χρησιμοποιώντας μια χαρακτηριστική παρομοίωση, περιέγραψε την τρέχουσα ανοδική αγορά ως «ένα μικρό τσουνάμι».
«Όταν ξεκινά μια τέτοια δυναμική, είναι πολύ δύσκολο να σταματήσει», ανέφερε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η σημερινή ευφορία μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή πρόκληση, όταν οι υποκείμενοι κίνδυνοι αρχίσουν να εκδηλώνονται στην πραγματική οικονομία.