Η Universal φαίνεται να επανεξετάζει την κυκλοφορία του τετράωρου ντοκιμαντέρ Musk του Άλεξ Γκίμπνεϊ, παρότι είχε αποκτήσει τα διεθνή δικαιώματα έναντι εκατομμυρίων δολαρίων. Η πολιτικά ευαίσθητη θεματολογία της ταινίας και η νέα σχέση του Elon Musk με την κυβέρνηση Τραμπ έχουν περιπλέξει τα σχέδια διανομής.
Η Universal Pictures δεν έχει ακόμη ανακοινώσει ημερομηνία κυκλοφορίας για το "Musk", ενώ, σύμφωνα με δύο πηγές με γνώση της υπόθεσης που μίλησαν στους Hollywood Reporter χωρίς να κατονομάζονται, δεν έχει ενημερώσει την ομάδα παραγωγής για συγκεκριμένα σχέδια. Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι, παρότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση, το στούντιο ενδέχεται τελικά να μην κυκλοφορήσει την ταινία και να επιστρέψει τα δικαιώματα στους δημιουργούς. Η Universal δεν σχολίασε.
Η εξέλιξη έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την πρεμιέρα της ταινίας στο Φεστιβάλ Βενετίας, όπου το Musk απέσπασε θερμή υποδοχή. Το κοινό χειροκρότησε επί περίπου πέντε λεπτά τον σκηνοθέτη Άλεξ Γκίμπνεϊ για το ερευνητικό ντοκιμαντέρ γύρω από τον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο. Η ταινία θα κάνει πρεμιέρα στις ΗΠΑ μέσω της ανεξάρτητης Bleecker Street, ενώ έχει προγραμματιστεί και προβολή στο London Film Festival τον επόμενο μήνα.
Ωστόσο, η απουσία σχεδιασμού για ταυτόχρονη κυκλοφορία στη Βρετανία και την υπόλοιπη Ευρώπη είναι ασυνήθιστη για ένα στούντιο που ελέγχει τα διεθνή δικαιώματα. Συνήθως οι μεγάλες κινηματογραφικές διοργανώσεις, όπως του Λονδίνου, λειτουργούν ως σημεία προβολής για ταινίες που πρόκειται να βγουν σύντομα στις τοπικές αγορές.
Από μεγάλη επένδυση σε δύσκολη απόφαση
Η Universal απέκτησε τα δικαιώματα του "Musk" το 2023, καταβάλλοντας ποσό εκατομμυρίων δολαρίων για την παγκόσμια διανομή εκτός Βόρειας Αμερικής. Τότε, όμως, το πολιτικό περιβάλλον ήταν διαφορετικό: ο Μασκ δεν είχε ακόμη συνδεθεί τόσο στενά με τον Ντόναλντ Τραμπ, ενώ ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC), Μπρένταν Καρ, δεν διέθετε την ίδια επιρροή που έχει σήμερα.
Εάν η Universal αποφασίσει να μην κυκλοφορήσει την ταινία, θα πρέπει, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τη δομή της συμφωνίας, να καταβάλει στους δημιουργούς αποζημίωση για την ακύρωση της κυκλοφορίας. Στη συνέχεια, οι δημιουργοί θα μπορούν να διαθέσουν ξανά την ταινία στην αγορά, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει ουσιαστικά σε δεύτερη πώληση των ίδιων δικαιωμάτων.
Για το "Musk", πάντως, μια νέα αναζήτηση διανομέα δεν αναμένεται να αποτελέσει ανυπέρβλητο εμπόδιο. Η ταινία, διάρκειας τεσσάρων ωρών, έχει συγκεντρώσει ισχυρό ενδιαφέρον από διανομείς σε πολλές χώρες μετά τα δημοσιεύματα του Hollywood Reporter και τις προβολές σε Βενετία και Τορόντο. Εφόσον τα δικαιώματα επιστρέψουν στους δημιουργούς, αρκετοί από αυτούς τους διανομείς αναμένεται να διεκδικήσουν την ταινία.
Η υπόθεση έχει ενδιαφέρον για τον χώρο των media, καθώς εντάσσεται σε μια σειρά περιπτώσεων όπου μεγάλοι όμιλοι έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με πολιτικές και νομικές πιέσεις. Η Amazon απέσυρε την κυκλοφορία του Artificial καθώς διεύρυνε τη συνεργασία της με την OpenAI του Σαμ Άλτμαν, ενώ ABC News και Paramount/CBS News συμφώνησαν να καταβάλουν εκατομμύρια δολάρια για τον διακανονισμό αγωγών με την κυβέρνηση Τραμπ.
Το πολιτικό κόστος της κυκλοφορίας
Το "Musk" περιλαμβάνει ιδιαίτερα πολιτικά ευαίσθητους ισχυρισμούς για τον ρόλο του επιχειρηματία στην αμερικανική πολιτική. Μεταξύ άλλων, η ταινία εξετάζει το ενδεχόμενο, δεδομένα που συγκεντρώθηκαν κατά την περίοδο λειτουργίας του DOGE να μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον των Δημοκρατικών στις επόμενες ενδιάμεσες εκλογές. Ο βραβευμένος με Νόμπελ για την τεχνητή νοημοσύνη Τζέφρι Χίντον εμφανίζεται στην ταινία και αναπτύσσει το συγκεκριμένο σενάριο.
Παράλληλα, ο Μπρένταν Καρ έχει διατηρήσει στενή σχέση με τον Μασκ και έχει υπερασπιστεί δημόσια τον επιχειρηματία. Η FCC διαθέτει σημαντικές αρμοδιότητες απέναντι στις εταιρείες media και διεξάγει έρευνα σχετικά με τις πρακτικές DEI της Comcast. Αυτό έχει δημιουργήσει έναν επιπλέον παράγοντα που θα μπορούσε να αυξήσει το ρυθμιστικό και νομικό κόστος για τον όμιλο εάν η ταινία προκαλέσει αντιδράσεις.
Ο ίδιος ο Μασκ έχει επανειλημμένα απορρίψει την ταινία του Γκίμπνεϊ, χαρακτηρίζοντάς την "hit piece" (στοχευμένη επίθεση) και «βαρετή», χωρίς πάντως να υπάρχουν ενδείξεις ότι την έχει παρακολουθήσει. Ο δικηγόρος του, Άλεξ Σπίρο, έχει επίσης στείλει επιστολή στην εταιρεία παραγωγής, προειδοποιώντας την για τις πιθανές συνέπειες της ταινίας.
Στη Βόρεια Αμερική τα δικαιώματα τηλεόρασης και streaming ανήκουν από το 2023 στο HBO, το οποίο είχε μάλιστα ενθαρρύνει τον Γκίμπνεϊ να συνεχίσει τα γυρίσματα όταν ο Μασκ εμφανίστηκε στην Ουάσιγκτον κατά την έναρξη της δεύτερης προεδρίας Τραμπ, παρέχοντας και πρόσθετη χρηματοδότηση. Προς το παρόν, το HBO συνεχίζει να σχεδιάζει την προβολή της ταινίας, όμως η πιθανή εξαγορά της Warner Bros. Discovery από τον Ντέιβιντ Έλισον μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα.
Το νωρίτερο που θα μπορούσε να προβληθεί η ταινία από το HBO είναι τον Φεβρουάριο, λόγω του τετράμηνου παράθυρου pay-per-view που έχουν διατηρήσει οι δημιουργοί. Μέχρι τότε, ο Έλισον ενδέχεται να έχει ήδη τον έλεγχο του HBO και της Warner Bros. Discovery. Μάλιστα, ο πατέρας του, Λάρι Έλισον, συνιδρυτής της Oracle και χρηματοδότης της συμφωνίας, αναφέρεται σύντομα στο ντοκιμαντέρ με αρνητικό τρόπο.