Τα πρώτα απτά αποτελέσματα της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ), που ανακοίνωσε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, πέρυσι τον Νοέμβριο, αποτυπώνονται ήδη στην αγορά εργασίας.
Λίγους μόλις μήνες μετά την υπογραφή της, ακολούθησε η σύναψη νέων Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας σε σειρά κλάδων της οικονομίας, όπως στον τουρισμό και στην εστίαση, στα ζαχαρώδη προϊόντα και στην αρτοποιία, καθώς και στους τεχνολόγους και επιστήμονες τροφίμων.
Οι συμβάσεις αυτές συμβάλλουν στη βελτίωση των αποδοχών, στην ενίσχυση της απασχόλησης και στη διαμόρφωση ενός πιο σταθερού και σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος.
Παράλληλα, αξιοποιώντας τις προβλέψεις της Κοινωνικής Συμφωνίας, το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης προχώρησε στην επέκτασή τους στο σύνολο των εργαζομένων των αντίστοιχων κλάδων.
Με αποφάσεις της αρμόδιας υπουργού, Νίκης Κεραμέως, περισσότεροι από 400.000 εργαζόμενοι καλύπτονται πλέον από τους όρους των συμβάσεων αυτών, γεγονός που διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής των συλλογικών ρυθμίσεων.
Όπως επισημαίνει η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει ότι η Κοινωνική Συμφωνία δεν αποτελεί απλώς ένα θεσμικό πλαίσιο αρχών, αλλά ένα λειτουργικό εργαλείο που ήδη παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα για εργαζόμενους και επιχειρήσεις.
Η ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας αποτελεί βασική προτεραιότητα του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Μετά τη θεσμοθέτηση της Κοινωνικής Συμφωνίας και τη στενή συνεργασία που αναπτύξαμε με τους κοινωνικούς εταίρους, μέσα σε λίγους μήνες, έχουν ήδη υπογραφεί νέες σημαντικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας με καλύτερους μισθούς και όρους εργασίας για τους εργαζόμενους, καθώς και ένα πιο σταθερό πλαίσιο λειτουργίας για τις επιχειρήσεις.
Η πρόσφατη αναγνώριση της ελληνικής πρωτοβουλίας από την Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί επιβεβαίωση ότι η χώρα μας κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Συνεχίζουμε με συνέπεια να εργαζόμαστε, ώστε όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι να καλύπτονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας».
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το νέο πλαίσιο παρουσιάστηκε σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στις Βρυξέλλες, με τη συμμετοχή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, της υπουργού Εργασίας, Νίκης Κεραμέως, της Εκτελεστικής Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα Κοινωνικά Δικαιώματα, τις Δεξιότητες, τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας και την Ετοιμότητα, Roxana Mînzatu, καθώς και του προέδρου της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ), Séamus Boland.
Η εκδήλωση ανέδειξε τη σημασία της ενίσχυσης των συλλογικών διαπραγματεύσεων ως βασικού πυλώνα του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου και έφερε στο επίκεντρο την ελληνική εμπειρία ως χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής πολιτικών κοινωνικού διαλόγου.
Σημειώνεται ότι η Συμφωνία διευκολύνει τη σύναψη και την επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και ενισχύει την προστασία των εργαζομένων, ακόμη και μετά τη λήξη τους.
Σύμφωνα με την κ. Κεραμέως, οι ρυθμίσεις αυτές επιβεβαιώνουν στην πράξη τη σημασία της συντονισμένης συνεργασίας εργαζομένων, εργοδοτών και της κυβέρνησης για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «το νέο πλαίσιο δεν προέκυψε αποκλειστικά μέσω νομοθετικής παρέμβασης, αλλά αποτέλεσε προϊόν πολύμηνης διαβούλευσης, συνεννόησης και κοινής δέσμευσης των κοινωνικών εταίρων και της Πολιτείας. Η πορεία αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ελληνική εμπειρία αναδεικνύεται πλέον ως παράδειγμα καλής πρακτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε έναν τομέα όπου, μέχρι πρότινος, καταγράφονταν σημαντικά περιθώρια περαιτέρω βελτίωσης».
Από την Κοινωνική Συμφωνία στην εφαρμογή
Ενδεικτικά, Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας έχουν συναφθεί σε βασικούς κλάδους της οικονομίας, όπως στον τουρισμό και στην εστίαση, στα ζαχαρώδη προϊόντα και στην αρτοποιία, καθώς και στους τεχνολόγους και επιστήμονες τροφίμων.
Σε ό,τι αφορά ειδικότερα τον κλάδο του τουρισμού και του επισιτισμού, έχει συναφθεί Συλλογική Σύμβαση Εργασίας για την περίοδο 2026-2028, η οποία αφορά τουριστικά και επισιτιστικά καταστήματα σε όλη τη χώρα.
Οι βασικοί μισθοί κυμαίνονται από 930 ευρώ έως 1.100 ευρώ, ανάλογα με την ειδικότητα, έως και 20% πάνω από τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό, ενώ προβλέπονται αύξηση 4% από 1.4.2027 και προσαύξηση 5% ανά τριετία για προϋπηρεσία.
Προβλέπονται επίσης επίδομα γάμου 10%, επίδομα εποχικής απασχόλησης 10%, επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης από 6% έως 15%, αναλόγως εκπαίδευσης, επίδομα ανθυγιεινής εργασίας 10%, ταμειακό επίδομα 5% και προσαύξηση 20% για διευθυντές ή αγορανομικά υπεύθυνους.
Καθιερώνεται πενθήμερη, 40ωρη εβδομαδιαία εργασία με δύο ημέρες ανάπαυσης, ενώ ισχύουν προσαυξήσεις για εργασία σε ημέρα ανάπαυσης (10%), για Κυριακές και αργίες (75%) και για εργασία άνω των 48 ωρών εβδομαδιαίως (20%).
Επίσης, ορίζεται διάλειμμα εντός ωραρίου και παρέχεται δυνατότητα διακεκομμένου ωραρίου για το προσωπικό κουζίνας.
Η διάρκεια της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας ορίζεται από την 1η Απριλίου 2026 έως την 31η Μαρτίου 2028.
Με απόφαση της κ. Κεραμέως, βάσει των προβλέψεων της Κοινωνικής Συμφωνίας, η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας επεκτάθηκε στο σύνολο των εργαζομένων του κλάδου, καλύπτοντας πλέον περισσότερους από 400.000 εργαζόμενους.
Αντίστοιχα, στον κλάδο των ζαχαρωδών προϊόντων υπεγράφη νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας για την περίοδο 2026-2028, η οποία καλύπτει πάσης φύσεως βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις ζαχαρωδών προϊόντων, καθώς και επιχειρήσεις παραγωγής φύλλου κρούστας, σφολιάτας και καταϊφιού σε ολόκληρη τη χώρα.
Η Σύμβαση καθορίζει βασικά ημερομίσθια, ανάλογα με την ειδικότητα, από 42,61 ευρώ έως 44,05 ευρώ, επίπεδο που υπερβαίνει κατά 8,42% έως 12,09% το νομοθετημένο κατώτατο ημερομίσθιο.
Παράλληλα, εισάγει συνολική μισθολογική αύξηση 9,2% σε ορίζοντα τριετίας, η οποία κατανέμεται σε αύξηση 3% από την 1η Ιανουαρίου 2026, 3,2% από την 1η Ιανουαρίου 2027 και 3% από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Επιπλέον, κατοχυρώνονται ωριμάνσεις έως και δέκα τριετίες, με προσαύξηση 5% ανά τριετία, επίδομα γάμου 10%, καθώς και επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης 5% για αποφοίτους σχολών της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) και 10% για αποφοίτους τουριστικών σχολών. Για τους αρχιτεχνίτες προβλέπεται προσαύξηση 20%.
Η διάρκεια της Σύμβασης εκτείνεται από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως την 31η Δεκεμβρίου 2028.
Με απόφαση της κ. Κεραμέως, βάσει των προβλέψεων της Κοινωνικής Συμφωνίας, η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας επεκτάθηκε στο σύνολο των εργαζομένων του κλάδου. Με την επέκτασή της, η κάλυψη αυξήθηκε σε 23.000 εργαζόμενους έναντι 6.000 που καλύπτονταν προηγουμένως, διευρύνοντας σημαντικά το πεδίο εφαρμογής της.
Επιπροσθέτως, πριν από λίγες ημέρες, υπεγράφη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας και στον κλάδο των τεχνολόγων και επιστημόνων τροφίμων, για πρώτη φορά έπειτα από 15 χρόνια. Η Συλλογική Σύμβαση είναι τριετούς διάρκειας και καλύπτει περισσότερους από 2.500 εργαζόμενους. Προβλέπει αυξήσεις αποδοχών, επίδομα για κάθε τέκνο μέχρι την ενηλικίωσή του και επίδομα για τους προϊσταμένους τμημάτων.
Τέλος, μόλις προχθές, ανακοινώθηκε η υπογραφή νέας Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας για τους εργαζόμενους στην Τράπεζα Πειραιώς, η οποία προβλέπει κατώτατο μισθό 1.700 ευρώ για όλους, πραγματικές μισθολογικές αυξήσεις μέχρι 305 ευρώ στην τριετία 2027-2029 και άμεσες παροχές αξίας 660 ευρώ. Ταυτόχρονα, καθορίστηκαν νέα πρόσθετα επιχειρησιακά επιδόματα ευθύνης που φτάνουν έως και τα 80 ευρώ, καθώς επίσης και ουσιαστική ενίσχυση των οικογενειακών και άλλων κοινωνικών επιδομάτων.
