Οι επικεφαλής της Wall Street έχουν υιοθετήσει μια άτυπη, αλλά αυστηρή γραμμή επιβίωσης στη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ: χαμηλοί τόνοι, δημόσια ουδετερότητα και καμία ευθεία σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο. Η στρατηγική συνοψίζεται απλά: χαμόγελα, σιωπή και αποφυγή της στοχοποίησης.
Η ισορροπία αυτή, ωστόσο, άρχισε να καταρρέει, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος έβαλε στο στόχαστρο τον πυρήνα της τραπεζικής κερδοφορίας: τα επιτόκια των πιστωτικών καρτών. Και ο πρώτος που μίλησε ανοιχτά ήταν ο ισχυρότερος άνθρωπος της Wall Street.
Μία ημέρα αφότου ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase, Τζέιμι Ντάιμον, χαρακτήρισε από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός την πρόταση Τραμπ για πλαφόν στα επιτόκια καρτών «οικονομική καταστροφή», ο πρόεδρος κατέθεσε αγωγή κατά της τράπεζας και του ιδίου προσωπικά, διεκδικώντας αποζημίωση 5 δισ. δολαρίων.
Η αγωγή-μήνυμα προς την εταιρική Αμερική
Η αγωγή, που κατατέθηκε σε δικαστήριο της Φλόριντα, αφορά τον ισχυρισμό ότι η JPMorgan «απέκλεισε τραπεζικά» τον Τραμπ μετά τα γεγονότα της 6ης Ιανουαρίου 2021 στο Καπιτώλιο. Παρότι η υπόθεση είχε προαναγγελθεί εδώ και μήνες, ο χρονισμός της κατάθεσης δεν πέρασε απαρατήρητος.
Για πολλούς στην αγορά, η κίνηση ερμηνεύεται ως σαφές μήνυμα προς την εταιρική ελίτ: η δημόσια αμφισβήτηση των προεδρικών πρωτοβουλιών έχει κόστος.
Από την αρχή της δεύτερης θητείας του Τραμπ, η κυβέρνηση έχει κινηθεί επιθετικά απέναντι σε μέσα ενημέρωσης, επιχειρήσεις και θεσμούς που θεωρεί εχθρικούς, ενώ οι πιέσεις προς την ανεξαρτησία της Fed έχουν εντείνει το κλίμα ανησυχίας στους επιχειρηματικούς κύκλους.
Η «κόκκινη γραμμή»
Η πρόταση για ανώτατο όριο 10% στα επιτόκια πιστωτικών καρτών θεωρήθηκε από τις τράπεζες υπαρξιακή απειλή. Παρότι η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου θα απαιτούσε νομοθετική παρέμβαση του Κογκρέσου, η δημόσια τοποθέτηση του Τραμπ αρκούσε για να προκαλέσει έντονη αντίδραση.
Τραπεζικά στελέχη προειδοποίησαν ότι ένα τέτοιο πλαφόν θα περιόριζε δραστικά τη χορήγηση πιστώσεων, ιδιαίτερα προς τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά. Ωστόσο, σε αντίθεση με πιο προσεκτικές διατυπώσεις άλλων CEOs, η τοποθέτηση του Ντάιμον στο Νταβός ήταν ασυνήθιστα ευθεία και πολιτικά φορτισμένη.
Μια σχέση γεμάτη τριβές
Η σύγκρουση Τραμπ-Ντάιμον δεν είναι καινούργια. Από το 2018, όταν ο επικεφαλής της JPMorgan είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να κερδίσει τον Τραμπ σε μια υποθετική εκλογική αναμέτρηση, οι δύο άνδρες διατηρούν μια ψυχρή και συχνά εχθρική σχέση.
Κατά τη δεύτερη θητεία του Τραμπ, ο Ντάιμον επέλεξε εμφανώς πιο μετριοπαθή στάση, αποφεύγοντας δημόσιες αντιπαραθέσεις. Ακόμη και έτσι, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν δίστασε να τον στοχοποιήσει, υπονοώντας ότι ο CEO της JPMorgan ωφελείται από υψηλότερα επιτόκια.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Τραμπ ανακοίνωσε δημόσια ότι θα κινηθεί νομικά, διαψεύδοντας δημοσιεύματα πως είχε προτείνει στον Ντάιμον τη θέση του προέδρου της Fed.
Το ευρύτερο διακύβευμα
Για την Wall Street, η υπόθεση ξεπερνά την JPMorgan. Αγγίζει τα όρια της εταιρικής ελευθερίας λόγου σε ένα περιβάλλον όπου η πολιτική εξουσία δείχνει πρόθυμη να χρησιμοποιήσει ρυθμιστικά και νομικά εργαλεία ως μοχλό πίεσης.
Το δίλημμα για τους CEOs είναι σαφές: σιωπή για λόγους αυτοπροστασίας ή δημόσια τοποθέτηση με απρόβλεπτες συνέπειες. Η περίπτωση Ντάιμον δείχνει ότι στη δεύτερη εποχή Τραμπ ακόμη και η κορυφή της Wall Street δεν είναι απρόσβλητη.