Η Ελλάδα έχει κάνει μεγάλα άλματα αναφορικά με τη μείωση του δημόσιου χρέους, ωστόσο καλείται να αποφύγει σημαντικά εμπόδια τα επόμενα χρόνια, προκειμένου να συνεχίσει στον δρόμο της περαιτέρω αποκλιμάκωσης.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με την έκθεση «Debt Monitor» της Κομισιόν βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες με τα υψηλότερα ρίσκα ως προς την αποκλιμάκωση του χρέους- στην Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κρούει τον κώδωνα του κινδύνου στο μεσοπρόθεσμα διάστημα (μετά το 2027 και με ορίζοντα δεκαετίας), όπου κατατάσσει την Ελλάδα στην κατηγορία «Υψηλού Κινδύνου» (High Risk) για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Η μεγάλη πρόκληση που καλείται να αντιμετωπίσει η χώρα μας, είναι πως το δημόσιο χρέος παραμένει σε μεγάλη ύψη και για να παραμείνει υπό… έλεγχο, πρέπει να παράγονται συνεχώς και αντίστοιχα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα (πλησίον του 2%).
Πέραν της παραπάνω δημοσιονομικής… υποχρέωσης, η Κομισιόν εντοπίζει και "παράγοντες αύξησης κινδύνου" (risk-increasing factors), που αποτελούν εστίας ανησυχίας για το δημόσιο χρέος τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης οι κίνδυνοι προέρχονται από:
Πρώτον τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στον τραπεζικό τομέα. Παρότι το ποσοστό τους μειώθηκε σημαντικά τα προηγούμενα έτη, παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ και μπορεί να πλήξει στις κρατικές εγγυήσεις που έχει παράσχει το δημόσιο σε τράπεζες και funds.
Δεύτερον οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις που συνδέονται με εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις κατά του Δημοσίου. Άλλη μία έκθεση ενός κορυφαίου φορέα επισημαίνει το μείζον πρόβλημα των καθυστερήσεων στη Δικαιοσύνη και τον αντίκτυπο που αυτό έχει στην οικονομία.
Τρίτον τα σκάνδαλα όπως του ΟΠΕΚΕΠΕ και οι έρευνες σε ανάλογες υποθέσεις. Η Κομισιόν αναφέρεται στην έκθεσή της για τις πιθανές δημοσιονομικές επιπτώσεις από συνεχιζόμενες έρευνες και ελέγχους σχετικά με τη διαχείριση γεωργικών καθεστώτων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελληνικής Αρχής Πληρωμών της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΟΠΕΚΕΠΕ).
Τέταρτον η αρνητική επενδυτική θέση. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η κάλυψη του επενδυτικού κενού παραμένει ζητούμενο, παρά την ισχυρή συνεχή άνοδο που καταγράφεται στις επενδύσεις.
Στο 124% του ΑΕΠ το χρέος το 2036
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της Ανάλυσης Βιωσιμότητας Χρέους (DSA), το χρέος προβλέπεται να μειωθεί, αλλά να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα μεσοπρόθεσμα, φθάνοντας περίπου στο 124% του ΑΕΠ το 2036 . Η μείωση αυτή οφείλεται στο υποθετικό διαρθρωτικό πρωτογενές πλεόνασμα 1,8% του ΑΕΠ από το 2026, εξαιρουμένων των μεταβολών στο κόστος της Γήρανσης. Το επίπεδο αυτό του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου (SPB) είναι μάλλον φιλόδοξο σε σύγκριση με τις προηγούμενες δημοσιονομικές επιδόσεις, επισημαίνεται στην έκθεση.
Η μείωση του χρέους επωφελείται επίσης από ένα ακόμα ευνοϊκό (αν και φθίνων) φαινόμενο «χιονοστιβάδας» έως το 2033, ενώ συν τοις άλλοις οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες του δημοσίου αναμένεται να αυξηθούν σε περίπου 17% του ΑΕΠ έως το 2036.