Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ, αλλά και νέες υποχρεώσεις και πρόστιμα, για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές ακινήτων, φέρνει το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, σύμφωνα με την τροπολογία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή.
Οι νέες ρυθμίσεις εντάσσονται στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη λειτουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή τις επόμενες εβδομάδες.
Πως θα υπολογίζεται ο ΕΝΦΙΑ
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ από το 2027 και μετά, καθώς αλλάζει η βάση υπολογισμού του φόρου.
Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, η φορολογική διοίκηση θα λαμβάνει υπόψη ως βάση υπολογισμού τα στοιχεία για την έκταση του κτιρίου, που καταγράφονται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και όχι εκείνα που αναγράφονται στο Κτηματολόγιο, στους τίτλους ιδιοκτησίας ή στις οικοδομικές άδειες.
Ειδικότερα, ως πραγματική επιφάνεια ενός ακινήτου θα θεωρείται εκείνη που προκύπτει από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου τα τετραγωνικά μέτρα είναι λιγότερα από αυτά που εμφανίζονται στα υπόλοιπα επίσημα έγγραφα.
Η επιλογή αυτή βασίζεται στο γεγονός ότι οι μετρήσεις της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίων είναι πιο ακριβείς και ενδεχομένως επικαιροποιημένες, σε σχέση με τις αρχικές εγγραφές στο Κτηματολόγιο.
Στην αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας επισημαίνεται ότι η ρύθμιση έρχεται να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα που έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια κατά τη διαδικασία έκδοσης των Ηλεκτρονικών Ταυτοτήτων Κτιρίων.
Σε πολλές περιπτώσεις διαπιστώθηκε ότι η πραγματική επιφάνεια των κτισμάτων ήταν μικρότερη από εκείνη που αναγραφόταν στις οικοδομικές άδειες ή στα κτηματολογικά στοιχεία, με αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες να επιβαρύνονται με υψηλότερο φόρο.
Φυσικά, εφόσον, από την ΗΤΚ τα τετραγωνικά του ακινήτου είναι περισσότερα σε σχέση με τα αναγραφόμενα στο Κτηματολόγιο, τότε ο ΕΝΦΙΑ θα υπολογίζεται επί του εμβαδού που προκύπτει από την ΗΤΚ.
Χωρίς αναδρομικότητα
Ωστόσο, η διάταξη προβλέπει ότι δεν θα υπάρξει αναδρομική εφαρμογή των νέων διατάξεων.
Αυτό σημαίνει ότι οι δηλώσεις Ε9, οι πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ και σχετικά πιστοποιητικά που έχουν εκδοθεί μέχρι την έναρξη ισχύος του νέου καθεστώτος δεν θα θεωρούνται ανακριβή, ακόμη και αν τα στοιχεία τους διαφέρουν από εκείνα που προκύπτουν μεταγενέστερα μέσω της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου. Ως εκ τούτου, δεν θα επιβάλλονται κυρώσεις ή πρόστιμα για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Έλεγχος ενοικίων
Την ίδια στιγμή, το ΥΠΕΘΟΟ θεσπίζει ένα νέο πλαίσιο παρακολούθησης των μισθώσεων και των δωρεάν παραχωρήσεων ακινήτων μέσω του ΜΙΔΑ.
Με την έναρξη λειτουργίας του νέου συστήματος, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές θα υποχρεούνται να δηλώνουν κάθε νέα μίσθωση εντός τριών μηνών από την έναρξή της.
Η ίδια προθεσμία θα ισχύει και για τις περιπτώσεις δωρεάν παραχώρησης ακινήτων σε συγγενείς ή τρίτους, ενώ για τις μισθώσεις αγροτικής γης προβλέπεται συντομότερη προθεσμία δύο μηνών.
Σε περίπτωση εκπρόθεσμης δήλωσης μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης θα επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ, ενώ ακόμη αυστηρότερες είναι οι κυρώσεις για ανακριβείς δηλώσεις που αποσκοπούν στην παράνομη είσπραξη επιδομάτων ή επιδοτήσεων.
Στις περιπτώσεις αυτές το πρόστιμο ανέρχεται σε 1.000 ευρώ, ενώ εάν η ανακριβής δήλωση δεν χρησιμοποιηθεί για τη λήψη οικονομικών ενισχύσεων, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ.
Τονίζεται ότι τα πρόστιμα θα επιβάλλονται τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στους ενοικιαστές ή χρήστες των ακινήτων, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ορθή και έγκαιρη καταχώριση των στοιχείων στο νέο μητρώο.
Το ΥΠΕΘΟΟ εκτιμά ότι μέσω των νέων ρυθμίσεων θα ενισχυθεί η διαφάνεια στην αγορά ακινήτων, θα περιοριστούν οι παρατυπίες και θα βελτιωθεί η ακρίβεια των φορολογικών δεδομένων.