Στις προκλήσεις και τις προϋποθέσεις της επόμενης φάσης της ενεργειακής μετάβασης, υπό το πρίσμα των πρόσφατων γεωπολιτικών εξελίξεων, εστίασε ο κ. Παύλος Μυλωνάς, Διευθύνων Σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας, από το βήμα του Delphi Economic Forum, σε πάνελ με σημαντικές προσωπικότητες του ενεργειακού και διεθνούς χώρου.
Όπως σημείωσε ο κ. Μυλωνάς, η πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή δεν μεταβάλλει τη στρατηγική κατεύθυνση της ενεργειακής μετάβασης, ενισχύει, ωστόσο, τη σημασία της ασφάλειας. Σε αυτό το περιβάλλον, η μετάβαση προς ένα πιο διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα επιταχύνεται, με έμφαση στον εξηλεκτρισμό. Για οικονομίες όπως η ελληνική και γενικότερα οι ευρωπαϊκές, που είναι καθαροί εισαγωγείς ορυκτών καυσίμων, η συνθήκη αυτή είναι κρίσιμη τόσο για την ανθεκτικότητα όσο και για τη μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα.
Η επόμενη φάση της μετάβασης είναι σαφώς πιο απαιτητική από την πρώτη, επισήμανε ο κ. Μυλωνάς. Το ζήτημα, τόνισε, δεν είναι πλέον μόνο η προσθήκη νέας ισχύος από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αλλά η λειτουργία ολόκληρου του συστήματος υπό συνθήκες μεγαλύτερης μεταβλητότητας: πιο ασταθείς τιμές, ανάγκη για ισχυρότερα δίκτυα, περισσότερη αποθήκευση, επαρκή ευελιξία και συνολική σταθερότητα του συστήματος.
Η ηλεκτρική ενέργεια, άλλωστε, δεν είναι μια απλή αγορά που μπορεί να ισορροπεί αυτόματα μέσω των δυνάμεων της αγοράς. Η ανάγκη διαρκούς εξισορρόπησης προσφοράς και ζήτησης, η περιορισμένη δυνατότητα αποθήκευσης και η συστημική αξία της αξιοπιστίας καθιστούν τη μετάβαση εγγενώς πιο σύνθετη.
Όπως σημείωσε ο ίδιος, ο καθοριστικός περιορισμός, σε αυτή τη φάση, δεν είναι μόνο η τεχνολογία ή η επενδυτική πρόθεση, αλλά η δυνατότητα υλοποίησης των αναγκαίων έργων με όρους χρηματοδότησης που είναι βιώσιμοι. Συγκεκριμένα, για να προχωρήσουν οι αναγκαίες επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, απαιτούνται προβλέψιμες μελλοντικές χρηματορροές. Υπό αυτά τα δεδομένα, η μετάβαση, στη σημερινή της φάση, προϋποθέτει την εξεύρεση έξυπνων χρηματοπιστωτικών εργαλείων, όπως το Energy Baseload Swap της Εθνικής Τράπεζας για την αντιστάθμιση της μεταβλητότητας των τιμών ενέργειας. Επίσης, προϋπόθεση αποτελεί η ουσιαστική ευθυγράμμιση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ώστε οι επενδύσεις να καταστούν υλοποιήσιμες.
Ο ρόλος του Κράτους, υπογράμμισε καταλήγοντας ο Διευθύνων Σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας, είναι κρίσιμος ως προς τη διαμόρφωση ενός σταθερού, διαφανούς και λειτουργικού πλαισίου που μειώνει την αβεβαιότητα, στηρίζει την ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών και διευκολύνει την αποτελεσματική κατανομή του κινδύνου. Σε μια τόσο σύνθετη συστημική μετάβαση, η θεσμική καθαρότητα αποτελεί το κρίσιμο προαπαιτούμενο ώστε το ιδιωτικό κεφάλαιο να κινητοποιηθεί με ταχύτητα και κλίμακα.