Ιδιαίτερα δύσκολη προδιαγράφεται η σημερινή συνάντηση του νέου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας Πέτερ Μάγκιαρ με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς η Βουδαπέστη διεκδικεί να ξεμπλοκάρει δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων που παραμένουν παγωμένα εδώ και χρόνια λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου στη διάρκεια της διακυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν.
Ο Μάγκιαρ, ο οποίος πέτυχε σαρωτική εκλογική νίκη τον Απρίλιο εκτοπίζοντας τον επί 16 χρόνια πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, έχει θέσει ως κεντρικό στόχο της κυβέρνησής του την αποκατάσταση των σχέσεων με τις Βρυξέλλες και την επιστροφή στην Ουγγαρία περισσότερων από 35 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών πόρων. Πρόκειται για ένα τεράστιο χρηματοδοτικό πακέτο που περιλαμβάνει 10,4 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ, 7,6 δισ. ευρώ από τα τακτικά κονδύλια συνοχής, που έχουν επίσης παγώσει, καθώς και περίπου 17 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του αμυντικού προγράμματος SAFE.
Ο χρόνος πιέζει
Πάντως, η άμεση προτεραιότητα του Ούγγρου πρωθυπουργού είναι η αποδέσμευση των 10,4 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς πρόκειται για χρήματα που συνδέονται με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα. Η Ουγγαρία πρέπει να εκπληρώσει σειρά μεταρρυθμιστικών δεσμεύσεων έως το τέλος Αυγούστου, προκειμένου να μπορέσει να λάβει τα κονδύλια και να τα αξιοποιήσει μέχρι το τέλος του έτους.
Οι τεχνικές διαπραγματεύσεις είναι ήδη δύσκολες, επειδή η Κομισιόν εξακολουθεί να διατηρεί σοβαρές επιφυλάξεις για ζητήματα κράτους δικαίου, που κληροδότησε η κυβερνητική περίοδος Όρμπαν. Τα κονδύλια είχαν παγώσει λόγω ανησυχιών σχετικά με τη διαφάνεια στη διαχείριση δημόσιων πόρων, την ανεξαρτησία των θεσμών και την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών καταπολέμησης της διαφθοράς.
Η κυβέρνηση Μάγκιαρ έχει ήδη προχωρήσει σε σειρά κινήσεων για να πείσει τις Βρυξέλλες ότι η χώρα αλλάζει πορεία, έχοντας δεσμευτεί για μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία ιδρυμάτων δημοσίου συμφέροντος και ενίσχυσης των αρμοδιοτήτων της Αρχής Ακεραιότητας κατά της διαφθοράς. Ωστόσο, ο Ούγγρος πρωθυπουργός ζητά μεγαλύτερη ευελιξία από την Κομισιόν σε ζητήματα που αγγίζουν συνταγματικές διατάξεις, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι ρεαλιστικό να ολοκληρωθούν εκτεταμένες θεσμικές αλλαγές εντός λίγων μηνών.
Για την αποδέσμευση απαιτούνται εγγυήσεις
Από την πλευρά της, η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι ο Μάγκιαρ έχει επιδείξει διάθεση συνεργασίας, αλλά επιμένει ότι οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να είναι ουσιαστικές και μετρήσιμες και πως η πολιτική αλλαγή δεν αρκεί από μόνη της για να αποδεσμευτούν κονδύλια, χωρίς συγκεκριμένες εγγυήσεις.
Ακόμα και αν επιτευχθεί σήμερα πολιτική συμφωνία, ωστόσο, οι τεχνικές διαπραγματεύσεις αναμένεται να συνεχιστούν για αρκετές ακόμη εβδομάδες, πριν η Κομισιόν δώσει την επίσημη έγκρισή της και παραπέμψει το σχέδιο στους υπουργούς Οικονομικών της ΕΕ, οι οποίοι ενδέχεται να το εγκρίνουν το νωρίτερο στις 10 Ιουλίου.