Ενδεχόμενο αναβολής της προγραμματισμένης συνόδου κορυφής στο Πεκίνο άφησε ανοιχτό ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η Ουάσιγκτον επιχειρεί να πιέσει το Πεκίνο να συμβάλει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Τραμπ δήλωσε ότι το ταξίδι του στην Πεκίνο, το οποίο είχε προγραμματιστεί για τις 31 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου, ενδέχεται να μετατεθεί, εάν δεν υπάρξει πρόοδος στο ζήτημα της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικό πέρασμα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε ότι οι δύο εβδομάδες μέχρι τη συνάντηση αποτελούν «μεγάλο χρονικό διάστημα» και ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί σαφή εικόνα πριν από τη σύνοδο με τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ.
«Μπορεί να το καθυστερήσουμε», δήλωσε, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Παράλληλες επαφές στο Παρίσι
Οι δηλώσεις έγιναν, ενώ ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ συναντήθηκε στο Παρίσι με τον Κινέζο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ, στο πλαίσιο προετοιμασίας της συνόδου.
Η κινεζική πλευρά δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει επίσημα τις ημερομηνίες της επίσκεψης, πρακτική που συνηθίζει το Πεκίνο, ανακοινώνοντας τέτοιες επισκέψεις λίγο πριν πραγματοποιηθούν.
Η επίσκεψη θα ήταν η πρώτη Αμερικανού προέδρου στην Κίνα από το ταξίδι του Τραμπ το 2017. Θα πραγματοποιούνταν επίσης πέντε μήνες μετά τη συνάντηση των δύο ηγετών στη Μπουσάν της Νότιας Κορέας, όπου συμφώνησαν σε ετήσια εκεχειρία στον εμπορικό πόλεμο που είχε οδηγήσει σε αμοιβαίους δασμούς ακόμη και σε τριψήφια ποσοστά.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ
Μιλώντας στους δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Κίνα προμηθεύεται περίπου το 90% του πετρελαίου της μέσω των Στενών του Ορμούζ, επισημαίνοντας ότι η επαναλειτουργία τους αποτελεί ζήτημα ζωτικής σημασίας και για το Πεκίνο.
Οι ΗΠΑ έχουν απευθύνει έκκληση σε ευρωπαϊκές και ασιατικές χώρες, μεταξύ αυτών και την Κίνα, να συμβάλουν στο άνοιγμα της θαλάσσιας διόδου, από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ημερήσιας προσφοράς πετρελαίου.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η Κίνα είναι λιγότερο ευάλωτη στο κλείσιμο του περάσματος απ’ ό,τι υπονοεί η Ουάσιγκτον.
Η χώρα έχει περάσει τις τελευταίες δύο δεκαετίες διαφοροποιώντας τις πηγές ενέργειας και αυξάνοντας τα στρατηγικά της αποθέματα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το Πεκίνο διαθέτει περίπου 1,2 δισ. βαρέλια στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, ποσότητα που θα μπορούσε να καλύψει τη ζήτηση για τρεις έως τέσσερις μήνες.
Ο Ρας Ντόσι, επικεφαλής της Πρωτοβουλίας Στρατηγικής για την Κίνα στο Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων, επισημαίνει ότι οι εισαγωγές πετρελαίου μέσω του Ορμούζ αντιστοιχούν πλέον σε λιγότερο από το μισό των θαλάσσιων εισαγωγών της Κίνας.
Η Nomura εκτιμά ότι το πετρέλαιο που διέρχεται από το συγκεκριμένο πέρασμα αντιπροσωπεύει μόλις 6,6% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης της χώρας.
Σκεπτικισμός για τις πιέσεις των ΗΠΑ
Ο Έντουαρντ Φίσμαν, αναλυτής στο Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων, θεωρεί απίθανο το Πεκίνο να ανταποκριθεί στο αίτημα των ΗΠΑ για αποστολή ναυτικών δυνάμεων, ώστε να ανοίξει το πέρασμα.
Κατά τον ίδιο, η δήλωση του Τραμπ περί πιθανής αναβολής της συνόδου αποτελεί περισσότερο διαπραγματευτική μπλόφα, παρά πραγματική πρόθεση ακύρωσης της επίσκεψης.
Ο Φίσμαν υπογραμμίζει επίσης ότι η στρατηγική επένδυση της Κίνας στις καθαρές τεχνολογίες, όπως η παραγωγή ηλιακών πάνελ, μπαταριών και ηλεκτρικών οχημάτων, αρχίζει να αποδίδει σημαντικά γεωπολιτικά οφέλη, ιδίως καθώς η ενεργειακή κρίση επιταχύνει τη στροφή προς εναλλακτικές πηγές ενέργειας.
Νέα ένταση πριν από τη σύνοδο
Την ίδια στιγμή, οι δύο πλευρές αυξάνουν την πίεση πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση.
Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν πρόσφατα έρευνες εμπορικών πρακτικών σε βάρος πολλών χωρών, επικαλούμενες υπερπαραγωγική ικανότητα και ζητήματα καταναγκαστικής εργασίας.
Το Υπουργείο Εμπορίου της Κίνας αντέδρασε έντονα, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι «καταχράται» τη διαδικασία έρευνας βάσει του Άρθρου 301, χαρακτηρίζοντας τις κινήσεις «μονομερείς, αυθαίρετες και διακριτικές».
Το Πεκίνο έχει υποβάλει επίσημη διαμαρτυρία και προειδοποίησε ότι θα παρακολουθεί στενά την εξέλιξη των ερευνών, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης μέτρων για την υπεράσπιση των συμφερόντων του.