«Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ θα μοιάζει απλώς με πρόβα, σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας στον Ειρηνικό». Με αυτή τη χαρακτηριστική φράση, ο υπουργός Εξωτερικών της Σιγκαπούρης Βίβιαν Μπαλακρισνάν έστειλε ισχυρό μήνυμα για τη σημασία των θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων και τους κινδύνους μιας νέας εποχής γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Μιλώντας σε οικονομικό φόρουμ στη Σιγκαπούρη, ο επικεφαλής της διπλωματίας της πόλης-κράτους τόνισε ότι όσα συμβαίνουν σήμερα στη Μέση Ανατολή δείχνουν πόσο ευάλωτη παραμένει η παγκόσμια οικονομία όταν απειλούνται κρίσιμα περάσματα ναυσιπλοΐας.
«Δεν θα διαλέξουμε πλευρά»
Η Σιγκαπούρη βρίσκεται σε μια μοναδική θέση: διατηρεί στενούς οικονομικούς δεσμούς τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με την Κίνα.
Οι ΗΠΑ αποτελούν τον μεγαλύτερο ξένο επενδυτή στη χώρα, με χιλιάδες αμερικανικές επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται εκεί. Την ίδια στιγμή, η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Σιγκαπούρης, ενώ η πόλη-κράτος συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους ξένους επενδυτές στην κινεζική οικονομία.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Μπαλακρισνάν ξεκαθάρισε ότι η χώρα του δεν προτίθεται να στοιχηθεί πίσω από κανένα στρατόπεδο. Όπως ανέφερε, η Σιγκαπούρη θα συνεχίσει να λειτουργεί με γνώμονα το μακροπρόθεσμο εθνικό της συμφέρον και δεν θα διστάσει να πει «όχι» είτε στην Ουάσιγκτον είτε στο Πεκίνο, εφόσον το κρίνει αναγκαίο.
Η θέση αυτή αντανακλά τη στρατηγική πολλών μεσαίων ασιατικών κρατών, τα οποία επιδιώκουν ισορροπία ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις, χωρίς να εγκλωβιστούν σε μια λογική ψυχροπολεμικής επιλογής.
Τα «σημεία ασφυξίας» του παγκόσμιου εμπορίου
Ο υπουργός Εξωτερικών της Σιγκαπούρης υπογράμμισε ότι τα λεγόμενα "choke points" - τα στενά θαλάσσια περάσματα από τα οποία διέρχεται τεράστιος όγκος εμπορίου και ενέργειας- αποκτούν ξανά τεράστια στρατηγική σημασία.
Εκτός από τα Στενά του Ορμούζ, ιδιαίτερη σημασία έχει και το Στενό της Μαλάκκας, από το οποίο περνά μεγάλο μέρος του εμπορίου μεταξύ Ασίας, Ευρώπης και Μέσης Ανατολής.
Στο στενότερο σημείο του, το πέρασμα της Μαλάκκας έχει πλάτος μόλις δύο ναυτικά μίλια, γεγονός που το καθιστά εξαιρετικά ευαίσθητο σε οποιαδήποτε ένταση, στρατιωτική κρίση ή προσπάθεια ελέγχου της ναυσιπλοΐας.
Η Σιγκαπούρη, μαζί με τη Μαλαισία και την Ινδονησία, έχουν σαφές συμφέρον να παραμείνει ανοικτό και ελεύθερο.
Μήνυμα υπέρ της ελεύθερης ναυσιπλοΐας
Ο Μπαλακρισνάν επανέλαβε ότι η χώρα του στηρίζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και ειδικότερα τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία κατοχυρώνει το δικαίωμα ελεύθερης διέλευσης από διεθνή στενά.
Το μήνυμα ήταν σαφές: η Σιγκαπούρη δεν θα συμμετάσχει σε προσπάθειες αποκλεισμού, παρεμπόδισης ή επιβολής διοδίων σε βασικές θαλάσσιες οδούς της περιοχής.
Η μεγάλη εικόνα
Η παρέμβαση της Σιγκαπούρης έχει ευρύτερη σημασία. Δεν αφορά μόνο τη θέση μιας μικρής αλλά ισχυρής οικονομίας. Αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία στην Ασία, ότι μια σύγκρουση ΗΠΑ-Κίνας δεν θα ήταν απλώς περιφερειακή υπόθεση, αλλά γεγονός με παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.
Από τα τσιπ και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, έως το πετρέλαιο και τις θαλάσσιες μεταφορές, μια κρίση στον Ειρηνικό θα μπορούσε να προκαλέσει αναταράξεις πολύ μεγαλύτερες από αυτές που σήμερα προκαλεί η ένταση στο Ορμούζ.
Και αυτό ακριβώς ήταν το προειδοποιητικό μήνυμα της Σιγκαπούρης: αν δεν επικρατήσει ψυχραιμία και σύνεση, όσα βλέπει σήμερα ο κόσμος, ίσως να είναι μόνο η αρχή.