Τεράστιες υπεραξίες συγκεντρώνονται στο χαρτοφυλάκιο της Τράπεζας της Ελλάδος χάρη στην ξέφρενη άνοδο της τιμής του χρυσού. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα τέλη του 2024 μέχρι σήμερα, η υπεραξία για την ΤτΕ από τα αποθέματα χρυσού που διαθέτει υπολογίζεται σε 9,7 δισ. δολάρια!
Οι κεντρικές τράπεζες διεθνώς είναι οι σημαντικότεροι υποστηρικτές της ανόδου της τιμής του χρυσού, καθώς κερδίζουν πολλά από την αποτίμηση των αποθεμάτων τους. Ενδεικτικό είναι ότι με βάση τελευταία στοιχεία στα χαρτοφυλάκιά τους η αξία του νομισματικού χρυσού έχει ξεπεράσει την αξία των τοποθετήσεων σε ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου.
Η Τράπεζα της Ελλάδος, όπως και οι περισσότερες κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος, έχει αποφύγει σημαντικές αγοραπωλησίες χρυσού, διατηρώντας σταθερά τα αποθέματα εδώ και πολλά χρόνια. Η τελευταία μεγάλη συναλλαγή, μια πώληση 20 τόνων χρυσού, είχε γίνει το 2003, με την ΤτΕ να διευκρινίζει τότε ότι αυτό έγινε στο πλαίσιο της πολιτικής που ακολουθούσαν όλες οι τράπεζες του Ευρωσυστήματος.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, η εικόνα για τα αποθέματα χρυσού της ΤτΕ είναι η εξής:
- Τα μεγέθη διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: τον «νομισματικό χρυσό» (τα επίσημα διαθέσιμα που ανακοινώνονται στους διεθνείς οργανισμούς) και το συνολικό χαρτοφυλάκιο (που περιλαμβάνει και χρυσές λίρες ή απαιτήσεις).
- Τα επίσημα αποθέματα χρυσού της Ελλάδας ανέρχονται σε 114,4 τόνους (περίπου 3,67 εκατομμύρια ουγγιές). Αν συμπεριληφθούν και οι απαιτήσεις σε χρυσό καθώς και οι χρυσές λίρες που διαχειρίζεται η ΤτΕ, το συνολικό βάρος προσεγγίζει τους 150-151 τόνους.
Η αξία του χρυσού έχει αυξηθεί κατακόρυφα λόγω της ανόδου της τιμής του μετάλλου στις διεθνείς αγορές, ειδικά το 2024 και το 2025. Με βάση τα δεδομένα από τα τέλη του 2025, η συνολική αξία των αποθεμάτων εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 14-15 δισεκατομμύρια ευρώ. Για σύγκριση, πριν από λίγα χρόνια η αξία τους υπολογιζόταν περίπου στα 8-9 δισ. ευρώ.
Ειδικότερα, οι υπεραξίες για την ΤτΕ από το ράλι του χρυσού από το τέλος του 2024 έως τώρα, με βάση την άνοδο της διεθνούς τιμής περίπου στα 5.100 δολ./ουγγιά, υπολογίζονται ως εξής:
- Στο τέλος του 2024, οι 114,4 τόνοι χρυσού της Τράπεζας της Ελλάδος (3,678 εκατ. ουγγιές) είχαν αξία 9,59 δισ. δολ. με βάση τη διεθνή τιμή του μετάλλου (2.607 δολ./ουγγιά).
- Με βάση τη σημερινή τιμή των 5.290 δολ., η αξία αυτών των αποθεμάτων ανέβηκε στα 19,56 δισ. δολ.., δηλαδή κατά 104%! Έτσι, η ΤτΕ «είδε» στο θησαυροφυλάκιό της υπεραξία της τάξεως των 9,7 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση
Γιατί είναι εκτός Ελλάδας ο μισός ελληνικός χρυσός
Σημειώνεται ότι περίπου ο μισός χρυσός της ΤτΕ βρίσκεται στην Ελλάδα και ο υπόλοιπος στο εξωτερικό.Η διασπορά των αποθεμάτων είναι στρατηγική επιλογή για λόγους ασφαλείας και ρευστότητας.
Η κατανομή έχει ως εξής:
- Στο θησαυροφυλάκιο της ΤτΕ φυλάσσεται το 47% των αποθεμάτων χρυσού, στις ΗΠΑ (δηλαδή στη Fed) φυλάσσεται το 29%, στο Ηνωμένο Βασίλειο (Τράπεζα της Αγγλίας) το 20% και στην Ελβετία, στην Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) το 4%.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η Τράπεζα της Ελλάδος διαθέτει ένα από τα πιο σύγχρονα και ασφαλή θησαυροφυλάκια στην Ευρώπη. Το μέρος του χρυσού που φυλάσσεται στο εξωτερικό διευκολύνει την άμεση δραστηριοποίηση στις διεθνείς αγορές αν παραστεί ανάγκη, καθώς αυτά είναι τα μεγαλύτερα κέντρα εμπορίας χρυσού παγκοσμίως.
Η ποσότητα των περίπου 114 τόνων παραμένει σταθερή εδώ και πολλά χρόνια, καθώς η ΤτΕ δεν έχει προβεί σε πωλήσεις χρυσού. Για τη μεγάλη πώληση 20 τόνων χρυσού που είχε γίνει το 2003, η ΤτΕ είχε εξηγήσει, μεταξύ άλλων, ότι αυτή απόφαση «εντάσσεται στο πλαίσιο της αποδοτικότερης διαχείρισης του χαρτοφυλακίου της, πολιτική που ακολουθούν οι περισσότερες ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες. Οι οποίες όχι μόνο δεν επιδιώκουν τη συσσώρευση επιπλέον διαθεσίμων σε χρυσό, αλλά έχουν συνάψει μια "συμφωνία κυρίων" για περιορισμένη και ελεγχόμενη πώληση ποσοτήτων χρυσού από τα διακρατούμενα διαθέσιμά τους».