Παρά τη μεγαλύτερη παρέμβαση στην αγορά συναλλάγματος εδώ και χρόνια και την αύξηση των επιτοκίων από την Τράπεζα της Ιαπωνίας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών δεκαετιών, το ιαπωνικό γεν εξακολουθεί να κινείται κοντά στο ψυχολογικό όριο των 160 γεν ανά δολάριο. Η εξέλιξη δείχνει ότι οι πιέσεις στο ιαπωνικό νόμισμα είναι πλέον βαθύτερες και περισσότερο διαρθρωτικές, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι οι βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις δύσκολα μπορούν να ανατρέψουν την εικόνα.
Το υπουργείο Οικονομικών της Ιαπωνίας δαπάνησε περίπου 11,7 τρισ. γεν (72,8 δισ. δολάρια) μεταξύ Απριλίου και Μαΐου για να στηρίξει το νόμισμα, ενώ η Τράπεζα της Ιαπωνίας προχώρησε σε νέα αύξηση των βασικών επιτοκίων. Ωστόσο, το αποτέλεσμα αποδείχθηκε περιορισμένο. Οι παρεμβάσεις είχαν μόνο προσωρινό αποτέλεσμα
Στις 30 Απριλίου, το γεν ενισχύθηκε απότομα από τις 160,39 στις 156,6 μονάδες έναντι του δολαρίου, κίνηση που αποδόθηκε σε κρατική παρέμβαση. Την επόμενη ημέρα το νόμισμα έφτασε ακόμη και κοντά στις 155 μονάδες, πριν αρχίσει εκ νέου να υποχωρεί.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το Τόκιο επενέβη ξανά στις αρχές Μαΐου, κατά τη διάρκεια της περιόδου της «Χρυσής Εβδομάδας», όταν η ισοτιμία βρισκόταν κοντά στις 158 μονάδες. Παρ' όλα αυτά, το γεν επέστρεψε σταδιακά προς το επίπεδο των 160 ανά δολάριο.
Η αύξηση των επιτοκίων ήταν ήδη προεξοφλημένη από τις αγορές και λειτούργησε περισσότερο ως «ένα τσιρότο πάνω σε τραύμα από σφαίρα», χωρίς να αντιμετωπίσει τη βασική αιτία της αδυναμίας του νομίσματος.
Το μεγάλο πρόβλημα είναι η διαφορά επιτοκίων
Ο βασικότερος λόγος που το γεν συνεχίζει να δέχεται πιέσεις είναι το μεγάλο χάσμα μεταξύ των αποδόσεων στην Ιαπωνία και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρά τη σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής από την Τράπεζα της Ιαπωνίας, η απόδοση του 10ετούς ιαπωνικού κρατικού ομολόγου κινείται στο 2,64%, έναντι περίπου 4,45% για το αντίστοιχο αμερικανικό ομόλογο.
Η διαφορά αυτή διατηρεί ιδιαίτερα ελκυστικά τις λεγόμενα carry trades, δηλαδή τη στρατηγική κατά την οποία οι επενδυτές δανείζονται σε γεν –με χαμηλό κόστος– και επενδύουν σε περιουσιακά στοιχεία που προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις σε άλλες χώρες. Όσο αυτό το επιτοκιακό χάσμα παραμένει μεγάλο, η ζήτηση για γεν συνεχίζει να είναι περιορισμένη.
Ρόλο παίζει και η πολιτική
Πρόσθετη αβεβαιότητα δημιουργεί και η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι.
Σύμφωνα με αναλυτές της Nomura, η κυβέρνηση εξακολουθεί να υποστηρίζει μια πιο επεκτατική οικονομική πολιτική, με στόχο την τόνωση της ανάπτυξης, γεγονός που οδηγεί τις αγορές να θεωρούν ότι η Τράπεζα της Ιαπωνίας θα κινηθεί με μεγαλύτερη προσοχή στις επόμενες αυξήσεις επιτοκίων.
Η εικόνα αυτή ενισχύθηκε όταν η Τακαΐτσι όρισε στο διοικητικό συμβούλιο της κεντρικής τράπεζας οικονομολόγους που θεωρούνται περισσότερο «περιστέρια» στη νομισματική πολιτική. Μάλιστα, ένα από τα νέα μέλη του συμβουλίου ήταν το μοναδικό που καταψήφισε την πρόσφατη αύξηση επιτοκίων.
Η ενέργεια συνεχίζει να πιέζει το γεν
Αρνητικά λειτουργεί και η ενεργειακή εξάρτηση της Ιαπωνίας. Η χώρα εισάγει μεγάλο μέρος των ενεργειακών της αναγκών και, όσο οι διεθνείς τιμές πετρελαίου παραμένουν υψηλές, απαιτούνται περισσότερα δολάρια για τις εισαγωγές, αυξάνοντας την πίεση στο ιαπωνικό νόμισμα.
Η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και η επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στη μείωση του ενεργειακού κόστους, προσφέροντας κάποια ανακούφιση στο γεν.
Έρχονται νέες παρεμβάσεις;
Οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν ότι οι ιαπωνικές αρχές παραμένουν έτοιμες να παρέμβουν εκ νέου εάν η μεταβλητότητα αυξηθεί. Σύμφωνα με τη Nomura, οι κερδοσκοπικές θέσεις που στοιχηματίζουν στην περαιτέρω πτώση του γεν έχουν ξεπεράσει ακόμη και τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από τις μεγάλες παρεμβάσεις της άνοιξης.
Αυτό σημαίνει ότι η πιθανότητα νέας κρατικής παρέμβασης παραμένει αυξημένη βραχυπρόθεσμα, ακόμη κι αν οι αγορές έχουν πλέον σε μεγάλο βαθμό προεξοφλήσει μια τέτοια κίνηση.
Γιατί οι αναλυτές παραμένουν αισιόδοξοι μακροπρόθεσμα
Παρά τη σημερινή αδυναμία του γεν, αρκετοί αναλυτές βλέπουν καλύτερες προοπτικές σε βάθος χρόνου.
Οι μεγάλες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, το αυξανόμενο ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών για τις ιαπωνικές μετοχές και η ισχυρή πορεία του χρηματιστηριακού δείκτη Nikkei εκτιμάται ότι θα προσελκύσουν περισσότερα διεθνή κεφάλαια στη χώρα.
Εάν οι εισροές αυτές ενισχυθούν και παράλληλα περιοριστεί η διαφορά επιτοκίων με τις ΗΠΑ, το γεν θα μπορούσε σταδιακά να ανακτήσει μέρος των σημαντικών απωλειών που έχει καταγράψει τα τελευταία χρόνια.