Με την τρίτη ταινία να ετοιμάζεται για την κινηματογραφική της πρεμιέρα τον Δεκέμβριο, το σύμπαν του "Dune" επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη για την τελευταία του πράξη. Οι πρωταγωνιστές ανατρέχουν στα γυρίσματα, στις απαιτήσεις του Ντενί Βιλνέβ και στα πολιτικά και ηθικά μηνύματα μιας ιστορίας που αποδείχθηκε πολύ μεγαλύτερη από ένα κινηματογραφικό υπερθέαμα.
Το Dune: Part Three κάνει επίσημη πρεμιέρα στους ελληνικούς κινηματογράφους στις 17 Δεκεμβρίου 2026, ενώ έχουν προγραμματιστεί και ειδικές προβολές (με ανοιχτή προπώληση) από τις 15 Δεκεμβρίου σε επιλεγμένες αλυσίδες.
Το 2018, όταν ανακοινώθηκε ότι ο Τιμοτέ Σαλαμέ θα αναλάμβανε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην κινηματογραφική μεταφορά του "Dune", του Φρανκ Χέρμπερτ, το εγχείρημα έμοιαζε μεγάλο στοίχημα. Ο ίδιος ο ηθοποιός είχε χαρακτηρίσει την απόφαση ένα μικρό άλμα στο άγνωστο. Η προηγούμενη απόπειρα του Ντέιβιντ Λιντς, το 1984, δεν είχε καταφέρει να βρει ανταπόκριση στο κινηματογραφικό κοινό, ενώ το όραμα του Ντενί Βιλνέβ απαιτούσε επένδυση εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων, σε μια περίοδο κατά την οποία ακόμη και μεγάλες παραγωγές με υπερήρωες δυσκολεύονταν να εξασφαλίσουν την εμπορική επιτυχία.
Η συνέχεια, ωστόσο, δικαίωσε το ρίσκο. Οι δύο πρώτες ταινίες συγκέντρωσαν συνολικά περισσότερα από 1 δισ. δολάρια στο παγκόσμιο box office, παρά τις αντίξοες συνθήκες της κινηματογραφικής αγοράς. Η πρώτη κυκλοφόρησε στον απόηχο των περιορισμών λόγω πανδημίας, ενώ η δεύτερη καθυστέρησε εξαιτίας των απεργιών στο Χόλιγουντ.
Από την ενηλικίωση στην τελευταία πράξη του "Dune"
Σε εκτενές δημοσίευμά τους, οι New York Times συναντούν τους πρωταγωνιστές της ταινίας και καταγράφουν τις εμπειρίες τους από την επιστροφή στον κόσμο του Αράκις. Ο Σαλαμέ, η Ζεντάγια, ο Τζέισον Μομόα και η Άνια Τέιλορ-Τζόι συναντήθηκαν στο Λονδίνο, ενώ ο Ρόμπερτ Πάτινσον και η Φλόρενς Πιου συμμετείχαν στη συζήτηση μέσω βιντεοκλήσης.
Για τον Σαλαμέ και τη Ζεντάγια, η τριλογία έχει και μια ιδιαίτερη προσωπική διάσταση. Όταν ξεκίνησαν τα γυρίσματα της πρώτης ταινίας, το 2018, ήταν μόλις 22 και 23 ετών αντίστοιχα. Έκτοτε, όπως παραδέχονται, μεγάλωσαν ουσιαστικά μαζί με τους χαρακτήρες τους και μέσα από μια κοινή κινηματογραφική διαδρομή.
Η Ζεντάγια θυμάται τους εαυτούς τους τότε ως πολύ νεότερους, γεμάτους ενθουσιασμό, αγωνία και διάθεση να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της παραγωγής. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στον Βιλνέβ, τον οποίο περιγράφει ως έναν σκηνοθέτη που ηγείται με καλοσύνη και γενναιοδωρία. Η στάση του, όπως επιβεβαιώνουν και οι υπόλοιποι ηθοποιοί, δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου όλοι θέλουν να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό.
Η Άνια Τέιλορ-Τζόι μιλά για τη σπάνια εμπειρία να δουλεύει κανείς με έναν δημιουργό που μπορεί να καθοδηγεί μια τεράστια κινηματογραφική παραγωγή, χωρίς να επιβάλλεται μέσω του φόβου. Η Φλόρενς Πιου, από την πλευρά της, αστειεύεται ότι όλοι στο καστ θέλουν να είναι οι αγαπημένοι μαθητές του σκηνοθέτη.
Η έρημος, η ζέστη και οι απαιτήσεις μιας τεράστιας παραγωγής
Η επιστροφή στο Αράκις δεν θα μπορούσε να είναι εύκολη υπόθεση. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στην Ουγγαρία και στις ερήμους των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, με τις κλιματολογικές συνθήκες να δοκιμάζουν τις αντοχές των ηθοποιών. Η Ζεντάγια περιγράφει τη δυσκολία να διατηρήσει ακόμη και μια φυσιολογική έκφραση μπροστά στην έντονη ηλιοφάνεια, καθώς η ζέστη και ο ιδρώτας καθιστούσαν απαιτητική κάθε σκηνή. Η προετοιμασία ξεκινούσε πριν από την ανατολή του ηλίου, ώστε τα γυρίσματα να πραγματοποιούνται όσο το δυνατόν νωρίτερα, πριν ανέβει η θερμοκρασία. Στη συνέχεια ακολουθούσαν οι χρονοβόρες διαδικασίες με τα προσθετικά και το μακιγιάζ, που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της αισθητικής του "Dune".
Ο Πάτινσον, ο οποίος εντάσσεται στο καστ ως νέος αντίπαλος του Πολ Ατρείδη, περιγράφει μια εντυπωσιακή σκηνή με διαστημόπλοιο, κινητή πλατφόρμα και ένα ομοίωμα αμμοσκώληκα μήκους περίπου 107 μέτρων. Για τον ίδιο, η κλίμακα των κατασκευών και των τεχνικών μέσων δημιουργούσε την αίσθηση ενός πραγματικού θεματικού πάρκου αφιερωμένου στο "Dune". Παρά τις ακραίες συνθήκες, υποστηρίζει ότι η συνεργασία με τον Βιλνέβ έκανε την εμπειρία απολαυστική.
Η Τέιλορ-Τζόι, που είχε εμφανιστεί για λίγο στη δεύτερη ταινία, αποκτά πλέον πολύ πιο ουσιαστικό ρόλο ως Αλία, η αδελφή του Πολ. Πρόκειται για έναν χαρακτήρα που διαθέτει τη γνώση προηγούμενων γενεών γυναικών και αναπτύσσει μια σχεδόν ενστικτώδη, ανεξέλεγκτη σχέση με τον κόσμο γύρω της. Η ηθοποιός περιγράφει τον ρόλο ως έναν από τους πιο «άγριους» που έχει δημιουργήσει, παραδεχόμενη ότι την εξέπληξε ακόμη και η τελική θέση της ηρωίδας στην ιστορία.
Το πολιτικό μήνυμα πίσω από το κινηματογραφικό υπερθέαμα
Πέρα από τα εντυπωσιακά σκηνικά και τις απαιτητικές σκηνές δράσης, το "Dune" διατηρεί στον πυρήνα του μια πολιτική και ηθική προειδοποίηση. Ο Φρανκ Χέρμπερτ είχε γράψει τη συνέχεια του πρώτου μυθιστορήματος, μεταξύ άλλων, επειδή θεωρούσε ότι οι αναγνώστες της δεκαετίας του 1960 δεν είχαν αντιληφθεί πλήρως το μήνυμα της αρχικής ιστορίας: τους κινδύνους που κρύβονται πίσω από τη λατρεία ενός χαρισματικού ηγέτη και την ανάδειξή του σε μεσσιανική φιγούρα.
Αυτή ακριβώς η διάσταση αποκτά μεγαλύτερη σημασία στην τρίτη ταινία. Ο Πολ Ατρείδης, τον οποίο υποδύεται ο Σαλαμέ, έχει πλέον εξελιχθεί σε διαπλανητικό αυτοκράτορα, σχεδόν 20 χρόνια μετά τα γεγονότα της δεύτερης ταινίας. Βρίσκεται αντιμέτωπος με νέες απειλές, ενώ η σχέση του με την Τσάνι, την οποία ενσαρκώνει η Ζεντάγια, έχει διαρραγεί. Εκείνη εξακολουθεί να αγωνίζεται για τον λαό των Φρέμεν, ενώ ο νέος χαρακτήρας του Πάτινσον επιχειρεί να ανατρέψει την εξουσία του.
Για τον Σαλαμέ, τα θέματα που πραγματεύεται ο Χέρμπερτ παραμένουν εντυπωσιακά επίκαιρα, καθώς έχουν επιβιώσει από τη δεκαετία του 1960 μέχρι σήμερα. Ο ηθοποιός επισημαίνει ότι, όσο προχωρούσε η δουλειά του πάνω στην ταινία, τόσο περισσότερο εμπιστευόταν τον Βιλνέβ να διαχειριστεί τις ευρύτερες πολιτικές προεκτάσεις. Ιδιαίτερα στο τρίτο μέρος, τον ενδιέφερε να κατανοήσει την ψυχολογική φθορά που συνεπάγεται η άσκηση εξουσίας και η διαρκής λήψη αποφάσεων με τεράστιες συνέπειες.
Η Πιου εκτιμά ότι η σύγχρονη πραγματικότητα αντανακλάται όλο και περισσότερο στην κινηματογραφική δημιουργία, καθώς οι καλλιτέχνες αποτυπώνουν μέσα από τα έργα τους την ατμόσφαιρα και τις ανησυχίες της εποχής. Η Τέιλορ-Τζόι προσθέτει ότι η τρίτη ταινία είναι απαραίτητη, για να γίνει αντιληπτό πως ο Πολ δεν αποτελεί απαραίτητα το ηθικό πρότυπο που μπορεί να υποθέσει κανείς παρακολουθώντας τις προηγούμενες ιστορίες.
Οι επιστροφές, οι νέοι χαρακτήρες και το τέλος μιας εποχής
Η τρίτη ταινία φέρνει επίσης μια ιδιαίτερη πρόκληση για τον Τζέισον Μομόα. Ο χαρακτήρας του, Ντάνκαν Άινταχο, είχε σκοτωθεί στην πρώτη ταινία, όμως επιστρέφει σε μια διαφορετική εκδοχή, δημιουργημένη από το γενετικό του υλικό, χωρίς τις αναμνήσεις και την προσωπικότητα του αρχικού ήρωα. Ο Μομόα χαρακτηρίζει τον ρόλο έναν από τους πιο περίπλοκους της καριέρας του, καθώς έπρεπε να υποδυθεί έναν χαρακτήρα που εξωτερικά μοιάζει με εκείνον που είχε ενσαρκώσει, αλλά ουσιαστικά δεν γνωρίζει τίποτα για την προηγούμενη ταυτότητά του. Επιπλέον, χρειάστηκε να αντιμετωπίσει τον Πολ σε σκηνές μάχης, με τον Σαλαμέ να αποδεικνύεται ιδιαίτερα γρήγορος και ικανός στη χορογραφία της δράσης.
Όσο για το κατά πόσο η ταινία ακολουθεί πιστά τα βιβλία, η Ζεντάγια αναγνωρίζει ότι υπάρχουν τόσο στοιχεία που παραμένουν κοντά στο πρωτότυπο, όσο και σημαντικές αποκλίσεις. Ωστόσο, οι πρωταγωνιστές εμφανίζονται καθησυχαστικοί απέναντι στους φίλους του λογοτεχνικού έργου, υπογραμμίζοντας ότι ο Βιλνέβ είναι ο ίδιος ένας από τους μεγαλύτερους θαυμαστές του "Dune". Ο Πάτινσον, μάλιστα, περιγράφει το τελικό αποτέλεσμα ως μια πολιτική και ηθική παραβολή με πολύ μεγαλύτερη συναισθηματική ένταση από εκείνη που περίμενε διαβάζοντας το σενάριο. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στη θεματική της γονεϊκότητας, η οποία, όπως λέει, τον συγκίνησε.
Ο Σαλαμέ δηλώνει ικανοποιημένος από την ολοκλήρωση της ιστορίας, τονίζοντας ότι ο Βιλνέβ δεν χαμήλωσε τον πήχη, αλλά άλλαξε τη θέση του. Για τον Μομόα, η προβολή έχει και μια οικογενειακή διάσταση: θα παρακολουθήσει την ταινία μαζί με τον γιο του, Νακόα-Γουλφ Μομόα, ο οποίος συμμετέχει στην παραγωγή ως γιος του Πολ και της Τσάνι. Είναι, άλλωστε, η πρώτη κινηματογραφική εμφάνιση του νεαρού ηθοποιού.
Η σημασία της τριλογίας, πάντως, δεν περιορίζεται στην εμπορική της επιτυχία. Η Φλόρενς Πιου θεωρεί ότι οι ταινίες συνέβαλαν στην επιστροφή του κοινού στις κινηματογραφικές αίθουσες, ιδιαίτερα με τη δεύτερη ταινία, η οποία εξελίχθηκε σε πραγματικό κινηματογραφικό γεγονός. Τη χαρακτηρίζει, μάλιστα, μια παραγωγή που θα μπορούσε να έχει για τη δική της γενιά τη θέση που είχε το "Star Wars" για προηγούμενες γενιές.
Για τη Ζεντάγια, αυτή είναι και η ουσία της κινηματογραφικής εμπειρίας: η δυνατότητα μιας ταινίας να φέρνει ξανά το κοινό στις αίθουσες και να διατηρεί ζωντανή μια συλλογική εμπειρία που αποτελεί μέρος της ίδιας της ιστορίας του σινεμά. Το "Dune" ετοιμάζεται, έτσι, να κλείσει τον κύκλο του, όχι απλώς ως μια επιτυχημένη σειρά επιστημονικής φαντασίας, αλλά ως ένα κινηματογραφικό εγχείρημα που συνδύασε το θέαμα με ένα διαχρονικό ερώτημα για την εξουσία, την πίστη και τα όρια της ανθρώπινης φιλοδοξίας.