Η διακοπή φαρμάκων απώλειας βάρους όπως το Ozempic και το Wegovy έχει συνδεθεί με τον φόβο της επαναπρόσληψης κιλών. Ωστόσο, νέα μεγάλη μελέτη από την Cleveland Clinic έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την πεποίθηση, δείχνοντας ότι η πραγματικότητα μπορεί να είναι πολύ πιο σύνθετη και λιγότερο ανησυχητική.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Diabetes, Obesity and Metabolism, παρακολούθησε σχεδόν 8.000 ενήλικες που διέκοψαν ενέσιμες θεραπείες με σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη μέσα σε έναν χρόνο από την έναρξή τους. Πρόκειται για δραστικές ουσίες που κυκλοφορούν με εμπορικές ονομασίες όπως Ozempic, Wegovy, Mounjaro και Zepbound και ανήκουν στην κατηγορία των GLP-1 αγωνιστών, οι οποίοι μειώνουν την όρεξη και επιβραδύνουν την πέψη.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: οι ασθενείς που λάμβαναν τα φάρμακα για παχυσαρκία ανέκτησαν κατά μέσο όρο λιγότερο από 1% του σωματικού τους βάρους μέσα στον επόμενο χρόνο.
Όσοι τα χρησιμοποιούσαν για Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2 συνέχισαν να χάνουν μικρή ποσότητα βάρους ακόμη και μετά τη διακοπή.
Μεγάλη απόκλιση από τις κλινικές δοκιμές
Τα ευρήματα αυτά διαφοροποιούνται σημαντικά από όσα έχουν καταγραφεί σε κλινικές δοκιμές, όπου οι ασθενείς που διέκοπταν τη σεμαγλουτίδη ανέκτησαν έως και τα δύο τρίτα του χαμένου βάρους. Σε αντίστοιχη μελέτη για την τιρζεπατίδη, μόλις το 17% των συμμετεχόντων διατήρησε τουλάχιστον το 80% της απώλειας βάρους μετά τη διακοπή.
Η βασική διαφορά φαίνεται να βρίσκεται στο τι κάνουν οι ασθενείς μετά τη διακοπή της θεραπείας.
Τι κάνουν οι ασθενείς μετά τη διακοπή
Η μελέτη βασίστηκε σε ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία από μονάδες της Cleveland Clinic σε Οχάιο και Φλόριντα, καλύπτοντας την περίοδο 2021–2025. Οι συμμετέχοντες είχαν μέση ηλικία 56 ετών, σχεδόν το 64% ήταν γυναίκες και αντίστοιχο ποσοστό διέθετε ιδιωτική ασφάλιση.
Μέσα σε έναν χρόνο από τη διακοπή:
- Το 20% επανεκκίνησε την ίδια θεραπεία
- Το 35% στράφηκε σε εναλλακτικές λύσεις
- Περισσότεροι από τους μισούς συνέχισαν ενεργά κάποια μορφή διαχείρισης βάρους
Οι εναλλακτικές περιλάμβαναν άλλες φαρμακευτικές αγωγές (περίπου 27%), προγράμματα διατροφής και άσκησης υπό ιατρική καθοδήγηση (14%) και σε ελάχιστες περιπτώσεις βαριατρική χειρουργική.
Αυτή η συνεχής ενασχόληση με τη διαχείριση βάρους φαίνεται να εξηγεί γιατί τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα από εκείνα των κλινικών δοκιμών, όπου οι συμμετέχοντες δεν είχαν παρόμοιες επιλογές μετά τη διακοπή.
Περιορισμένη επαναπρόσληψη, αλλά με μεγάλες αποκλίσεις
Πριν τη διακοπή, οι ασθενείς με παχυσαρκία είχαν χάσει κατά μέσο όρο 8,4% του βάρους τους, ενώ οι διαβητικοί 4,4%. Στον επόμενο χρόνο:
- Οι πρώτοι ανέκτησαν μόλις 0,5% κατά μέσο όρο
- Οι δεύτεροι έχασαν επιπλέον 1,3%
Ωστόσο, πίσω από τους μέσους όρους κρύβονται σημαντικές διαφορές. Περίπου το 55% των ασθενών με παχυσαρκία πήρε βάρος, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η αύξηση ξεπέρασε το 20%. Άλλοι, αντίθετα, συνέχισαν να χάνουν κιλά.
Γιατί οι διαβητικοί τα πήγαν καλύτερα
Οι ασθενείς με διαβήτη είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να ξαναρχίσουν τη θεραπεία (23,5% έναντι 14,2%), κάτι που αποδίδεται κυρίως στην ευρύτερη ασφαλιστική κάλυψη σε σχέση με την παχυσαρκία.
Όσοι άλλαξαν θεραπεία, συνήθως μετακινήθηκαν από σεμαγλουτίδη σε τιρζεπατίδη ή το αντίστροφο, ενώ άλλες επιλογές περιλάμβαναν ουσίες όπως φαιντερμίνη και τοπιραμάτη.
Ένα ακόμη κρίσιμο εύρημα είναι ότι πολλοί ασθενείς διέκοψαν πριν φτάσουν στην πλήρη θεραπευτική δόση. Για παράδειγμα, μόνο το 27% όσων λάμβαναν σεμαγλουτίδη για παχυσαρκία είχε φτάσει σε δόση τουλάχιστον 1,7 mg πριν διακόψει, γεγονός που πιθανόν εξηγεί και τη σχετικά περιορισμένη απώλεια βάρους σε ορισμένες περιπτώσεις.
Τα όρια της μελέτης και το βασικό συμπέρασμα
Η μελέτη περιορίζεται γεωγραφικά σε δύο πολιτείες των ΗΠΑ και δεν καταγράφει τους λόγους διακοπής (όπως κόστος ή παρενέργειες), ούτε τις αλλαγές στον τρόπο ζωής των ασθενών.
Παρ' όλα αυτά, το βασικό μήνυμα είναι σαφές: η διακοπή αυτών των φαρμάκων δεν οδηγεί αναπόφευκτα σε επιστροφή του βάρους.
Για όσους παραμένουν ενεργοί στη διαχείριση της υγείας τους, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι σημαντικά καλύτερα από ό,τι υποδείκνυαν μέχρι σήμερα οι κλινικές δοκιμές.
