Ευχάριστες εκπλήξεις για τους μετόχους των ελληνικών τραπεζών, με τη μορφή της διανομής μεγάλων μερισμάτων από τα κέρδη του 2025, ενδεχομένως μεγαλύτερα από τις έως τώρα προσδοκίες, προοιωνίζεται η αλλαγή εποπτικής πολιτικής από την ΕΚΤ. Χωρίς να προχωρά σε γενική, οριζόντια αλλαγή των κανόνων εποπτείας για την κεφαλαιακή επάρκεια, η ΕΚΤ δηλώνει ότι θα εξετάζει με μεγαλύτερη ελαστικότητα, κατά περίπτωση, όσες τράπεζες έχουν σημειώσει πρόοδο στην εξυγίανση των ισολογισμών τους, κάτι που σημαίνει ότι και οι ελληνικές τράπεζες θα έχουν μεγαλύτερη ευχέρεια στις διανομές στους μετόχους.
Όπως προκύπτει από συνέντευξη της Σάνον Ντόνερι, μέλους του Εποπτικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, στην ιρλανδική Business Post, η περίοδος της οριζόντιας αυστηρότητας δίνει τη θέση της σε μια εποχή «εξατομικευμένης» αντιμετώπισης των τραπεζών, γεγονός που ενισχύει τις προσδοκίες των μετόχων για αυξημένες μερισματικές διανομές.
Η κ. Ντόνερι ξεκαθάρισε ότι η ΕΚΤ προσανατολίζεται σε μια πιο ελαστική αντιμετώπιση των ιδρυμάτων που έχουν επιδείξει ουσιαστική πρόοδο στην εξυγίανση των ισολογισμών τους. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις ιρλανδικές τράπεζες, οι οποίες, έχοντας αντιμετωπίσει το βάρος των κόκκινων δανείων (NPLs) από την κρίση του 2008, βρίσκονται πλέον σε πλεονεκτική θέση. Το ίδιο, βεβαίως, ισχύει για τις ελληνικές τράπεζες, που έχουν μειώσει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια από το 50% στο 3% τα τελευταία χρόνια.
«Αν υπάρχουν μεμονωμένες τράπεζες που έχουν δει μείωση στα επίπεδα των μη εξυπηρετούμενων δανείων και έχουν αποκαταστήσει τα κενά στα μοντέλα τους, τότε φυσικά αυτές οι τράπεζες θα βλέπουν χαμηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις», υπογράμμισε η κ. Ντόνερι. Η δήλωση αυτή αποτελεί «πράσινο φως» για τα τραπεζικά ιδρύματα με ισχυρή οικονομική θέση, καθώς η μείωση των απαιτούμενων κεφαλαιακών «μαξιλαριών» απελευθερώνει κεφάλαια, που μπορούν να διοχετευθούν προς τους μετόχους μέσω μερισμάτων ή επαναγοράς μετοχών.
Στοχευμένη εποπτεία αντί για «βάρος»
Η νέα προσέγγιση της ΕΚΤ εστιάζει στην ουσιαστική διαχείριση του κινδύνου παρά στην τυπική γραφειοκρατική συμμόρφωση. Η κ. Ντόνερι σημείωσε ότι η εποπτεία γίνεται πλέον «πολυετής», που σημαίνει ότι οι αρχές δεν θα εξετάζουν κάθε πτυχή κάθε χρόνο, αλλά θα επικεντρώνονται στους πλέον κρίσιμους κινδύνους για κάθε ίδρυμα ξεχωριστά.
Παρά την τάση απλούστευσης, η κ. Ντόνερι έθεσε ως «κόκκινη γραμμή» τη διατήρηση της συνολικής ανθεκτικότητας του συστήματος, απορρίπτοντας κάθε ενδεχόμενο άκριτης απορρύθμισης. Ωστόσο, η παραδοχή ότι οι τράπεζες που έχουν «πληρώσει τα χρέη τους» προς το σύστημα μέσω της εξυγίανσης θα αντιμετωπίζονται με λιγότερη πίεση, αλλάζει τα δεδομένα για τον ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο, ευνοώντας τη διεθνή ανταγωνιστικότητά του.
Τα σχέδια των ελληνικών τραπεζών
Αυτές οι δηλώσεις από την πλευρά του SSM έρχονται σε μια περίοδο προετοιμασίας εκ μέρους των ελληνικών τραπεζικών διοικήσεων για την ανακοίνωση της μερισματικής πολιτικής για το 2026 (κέρδη 2025), η οποία θα πρέπει να εγκριθεί και από την εποπτική αρχή. Παρά τις προκλήσεις, οι συστημικές τράπεζες (Πειραιώς, Eurobank, Εθνική, Alpha) στοχεύουν σε καθαρά κέρδη που θα προσεγγίσουν ξανά τα 5 δισ. ευρώ αθροιστικά το 2025.
Οι διοικήσεις έχουν ήδη ανακοινώσει πρόθεση για αύξηση των μερισμάτων που θα διανείμουν στους μετόχους το 2026, με το ποσοστό διανομής (payout ratio) να ξεπερνά, πιθανότατα, και το 50%. Η στρατηγική των τεσσάρων συστημικών τραπεζών (Alpha, Eurobank, Εθνική, Πειραιώς) για το 2026 χαρακτηρίζεται από τους αναλυτές ως «χιονοστιβάδα μερισμάτων».
Οι τράπεζες περνούν πλέον σε μια φάση «ώριμης ανταμοιβής» των μετόχων, με τις διανομές να αναμένεται να αγγίξουν ή και να ξεπεράσουν τα 2,3 - 2,5 δισ. ευρώ αθροιστικά (για τη χρήση του 2025). Ειδικότερα, ο γενικός κανόνας για φέτος είναι η διανομή τουλάχιστον 50% των κερδών στους μετόχους. Η διανομή θα γίνει συνδυαστικά: ένα μέρος ως μετρητά (cash dividend) και ένα μέρος μέσω επαναγοράς ιδίων μετοχών (share buyback):
Eurobank: Σχεδιάζει τη διανομή περίπου 700 εκατ. ευρώ. Η διοίκηση έχει θέσει στόχο για payout ratio (ποσοστό διανομής επί των κερδών) μεταξύ 50% και 60%.
Εθνική Τράπεζα: Αναμένεται να διανείμει το υψηλότερο ποσό, επίσης κοντά στα 700 εκατ. ευρώ, με το ποσοστό διανομής να εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει έως και το 60% (από τις πιο γενναιόδωρες πολιτικές).
Τράπεζα Πειραιώς: Στοχεύει σε διανομή περίπου 550 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 50% των κερδών της.
Alpha Bank: Υπολογίζεται να διανείμει περίπου 425 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, η Alpha Bank κάνει τη διαφορά εισάγοντας μια σημαντική καινοτομία στο χρονοδιάγραμμα. Ενώ παραδοσιακά οι τράπεζες πλήρωναν μια φορά (το καλοκαίρι), η Alpha Bank ανακοίνωσε πρόθεση να δίνει δύο φορές τον χρόνο χρήματα στους μετόχους, τακτική που αναμένεται να ακολουθήσουν και οι άλλες τράπεζες.