Στην τελική ευθεία μπαίνει ο σχεδιασμός της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, με την πιλοτική εφαρμογή του να τοποθετείται χρονικά εντός του 2027. Όπως έχει διευκρινίσει η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, το νέο μέσο δεν πρόκειται να αντικαταστήσει τα μετρητά, τα οποία θα συνεχίσουν να κυκλοφορούν παράλληλα.
Σε τοποθετήσεις της στο Euronews, η επικεφαλής της ΕΚΤ τόνισε ότι τα δύο μέσα θα συνυπάρχουν, υπογραμμίζοντας ότι το εγχείρημα αποτελεί κομβικό βήμα για τη στρατηγική και οικονομική αυτονομία της Ευρώπης.
Η εξάρτηση από ξένα δίκτυα και ο τρόπος λειτουργίας
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ, περίπου έξι στις δέκα συναλλαγές με κάρτα στην Ευρώπη εκτελούνται μέσω υποδομών που ελέγχονται από ξένα κεφάλαια, κυρίως αμερικανικά και δευτερευόντως κινεζικά. Με το ψηφιακό ευρώ επιδιώκεται η δημιουργία μίας αυτόνομης ευρωπαϊκής υποδομής πληρωμών που θα περιορίσει την εξάρτηση από εξωτερικούς παρόχους.
Το ψηφιακό ευρώ σχεδιάζεται ως δημόσιο χρήμα με δωρεάν βασική χρήση για τους καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρωζώνη. Οι πληρωμές θα πραγματοποιούνται χωρίς να απαιτείται η κάλυψη από τα εκάστοτε ιδιωτικά δίκτυα των επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η δυνατότητα για offline πληρωμές, δηλαδή συναλλαγές χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο. Στις περιπτώσεις αυτές, τα στοιχεία της συναλλαγής θα παραμένουν αποκλειστικά μεταξύ πληρωτή και αποδέκτη, διασφαλίζοντας ιδιωτικότητα αντίστοιχη με εκείνη των μετρητών.
Παράλληλα με το ψηφιακό νόμισμα, η ΕΚΤ θα παρουσιάσει έως το τέλος του 2026 τη στρατηγική της για τα νέα τραπεζογραμμάτια ευρώ και τον επανασχεδιασμό τους.
Ισχυρή η παρουσία των μετρητών στην αγορά
Έρευνα της ΕΚΤ σε 8.205 επιχειρήσεις από 21 χώρες της Ευρωζώνης (που διεξήχθη το διάστημα Φεβρουαρίου - Απριλίου 2026) αποτυπώνει την ανθεκτικότητα των μετρητών. Το 92% των επιχειρήσεων με φυσικά καταστήματα δηλώνει ότι αποδέχεται χαρτονομίσματα και κέρματα, σημειώνοντας άνοδο από το 90% που καταγράφηκε το 2024.
Την ίδια ώρα:
-
Η αποδοχή καρτών παρέμεινε σταθερή στο 88%.
-
Οι πληρωμές μέσω κινητών τηλεφώνων εκτινάχθηκαν στο 68% το 2026, από 36% το 2024.
-
Μία στις τέσσερις επιχειρήσεις ενισχύει τις ψηφιακές πληρωμές (ηλεκτρονικά ταμεία, περιορισμός μετρητών), ενώ το 13% διαθέτει συστήματα self-checkout.
Παρά τη στροφή στις ψηφιακές λύσεις, οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να εκτιμούν τα μετρητά για την αξιοπιστία και την προστασία της ιδιωτικότητας που προσφέρουν.
Έως το τέλος του 2026 αναμένεται η οριστικοποίηση του ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τις πρώτες πιλοτικές δοκιμές το 2027.
