Δεν βγήκαν αλώβητες οι ελληνικές τράπεζες από τις δύσκολες συνθήκες που διαμορφώθηκαν φέτος στις αγορές ομολόγων, με τις τιμές των τίτλων να υποχωρούν, καθώς αυξάνονταν συνεχώς οι αποδόσεις. Οι τράπεζες έχουν ποντάρει πολλά στα ομόλογα, με τις τοποθετήσεις τους να ξεπερνούν τα 100 δισ. ευρώ και να συγκεντρώνονται κυρίως σε τίτλους χωρών της ευρωζώνης, εκτός Ελλάδας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τα συνολικά αποτελέσματα από χρηματοοικονομικές πράξεις και συναλλαγές των τεσσάρων συστημικών τραπεζών μειώθηκαν κατά 195 εκατ. ευρώ σε απόλυτο ποσό στο 9μηνο του 2026, καταγράφοντας ποσοστιαία πτώση 57,5% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Η «προσγείωση» των εσόδων
Η κερδοφορία των τεσσάρων συστημικών τραπεζών από χρηματοοικονομικές πράξεις και λοιπά έσοδα υπέστη σημαντική «προσγείωση» το 9μηνο του 2026, με μία τράπεζα, την Πειραιώς, να καταγράφει ζημιές. Η εικόνα των εσόδων από τις συγκεκριμένες πηγές διαμορφώθηκε ως εξής:
- Τράπεζα Πειραιώς: Το αποτέλεσμα από χρηματοοικονομικές συναλλαγές και λοιπά έσοδα γύρισε σε αρνητικό έδαφος, καταγράφοντας συνολικές ζημιές 32 εκατ. ευρώ (15 εκατ. ζημιές από συναλλαγές και 17 εκατ. αρνητικά λοιπά έσοδα), έναντι κερδών 70 εκατ. ευρώ το εννεάμηνο του 2025.
- Alpha Bank: Τα αντίστοιχα έσοδα ανήλθαν στα 40,3 εκατ. ευρώ (10,3 εκατ. από χρηματοοικονομικές πράξεις και 30 εκατ. από λοιπά έσοδα), σημειώνοντας κατακόρυφη πτώση 39,3% σε σχέση με τα 66,4 εκατ. ευρώ του 2025.
- Εθνική Τράπεζα: Τα έσοδα από χρηματοοικονομικές πράξεις και λοιπά έσοδα περιορίστηκαν στα 97 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας πτώση 35% από τα 150 εκατ. ευρώ της αντίστοιχης περσινής περιόδου.
- Eurobank: Τα αποτελέσματα χαρτοφυλακίου συναλλαγών και τα λοιπά έσοδα διαμορφώθηκαν αθροιστικά στα 105 εκατ. ευρώ (58 εκατ. και 47 εκατ. ευρώ αντίστοιχα).
Τα έσοδα των τραπεζών από συναλλαγές
Ξεπερνούν τα 100 δισ. οι τοποθετήσεις σε ομόλογα
Σύμφωνα με την πρόσφατη Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, η κάμψη αυτή εξηγείται από τις δυσμενέστερες συνθήκες χρηματοδότησης και την ανατιμολόγηση στις αγορές ομολόγων.
Η άνοδος των διεθνών αποδόσεων, σε συνδυασμό με την αυξημένη αβεβαιότητα για τον πληθωρισμό και τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, προκάλεσαν αυξημένη μεταβλητότητα. Οι αυξήσεις των βασικών επιτοκίων από την ΕΚΤ επέδρασαν άμεσα στις αποτιμήσεις των ομολογιακών τίτλων, με αποτέλεσμα τα έσοδα των τραπεζών από χρηματοοικονομικές πράξεις να μειωθούν, κυρίως λόγω ζημιών από πράξεις αντιστάθμισης κινδύνου (hedging).
Σχολιάζοντας τον κίνδυνο αγοράς, η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει αναλυτικά τη σύνθεση των χαρτοφυλακίων ομολόγων των ελληνικών τραπεζών, τα οποία τον Ιούνιο του 2026 έφτασαν συνολικά τα 101,2 δισ. ευρώ:
- Κρατικά Ομόλογα Λοιπών Χωρών: Αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία με 42,9 δισ. ευρώ (περίπου 45% του συνόλου), σημειώνοντας αύξηση 27,8% από τον Δεκέμβριο του 2025, με στόχο τη διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου.
- Τίτλοι Ελληνικού Δημοσίου: Ανέρχονται σε 34,7 δισ. ευρώ (περίπου 36% του συνόλου), αυξημένοι κατά 1,7%.
- Μη Κρατικά Ομόλογα: Οι τράπεζες κατέχουν επιπλέον τραπεζικά ομόλογα 7,9 δισ. ευρώ, εταιρικά ομόλογα 5,1 δισ. ευρώ και ομόλογα υπερεθνικών οργανισμών 2,2 δισ. ευρώ.
Λογιστική προστασία
Η επίδραση της πτώσης των τιμών των ομολόγων μετριάζεται λογιστικά, καθώς το 86% των ελληνικών κρατικών ομολόγων και το 83% των ξένων κρατικών ομολόγων διακρατούνται μέχρι τη λήξη τους και αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος, συνεπώς οι ημερήσιες διακυμάνσεις δεν επηρεάζουν τη λογιστική τους αξία.
Οι τίτλοι που είναι ευάλωτοι στις διακυμάνσεις των αγορών, καθώς αποτιμώνται στην εύλογη αξία, ανέρχονται σε 17,1 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 4,7 δισ. ευρώ αφορούν ελληνικά κρατικά ομόλογα. Μια θεωρητική αύξηση των επιτοκίων κατά 1 μονάδα βάσης (PV01) θα επέφερε άμεση ζημία 3,8 εκατ. ευρώ σε αυτά τα χαρτοφυλάκια.