Τον τρόπο με τον οποίο η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης αναμένεται να επηρεάσει τη λειτουργία, την ανθεκτικότητα αλλά και τον ανταγωνισμό στον ελληνικό τραπεζικό τομέα αναλύουν σε κοινό τους άρθρο η πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κλαούντια Μπουχ, και ο πρόεδρος του Ενιαίου Συμβουλίου Εξυγίανσης, Ντομινίκ Λαμπουρέιξ.
Αφορμή για την τοποθέτησή τους αποτελεί η πρόσφατη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την ανταγωνιστικότητα του χρηματοπιστωτικού κλάδου. Οι δύο αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι, παρά τα σημαντικά βήματα προόδου, το εγχείρημα παραμένει ατελές.
Η διατήρηση εθνικών ρυθμίσεων σε πολλές πτυχές της τραπεζικής δραστηριότητας –παρά τους κοινούς εποπτικούς κανόνες– βάζει φρένο στις διασυνοριακές υπηρεσίες, δυσκολεύει τη διαφοροποίηση κινδύνων και εμποδίζει την ανάπτυξη σχημάτων μεγάλης κλίμακας.
Οι τρεις κεντρικοί άξονες των προτεινόμενων αλλαγών
Για την υπέρβαση των εμποδίων και τον περιορισμό του κατακερματισμού στην ευρωπαϊκή αγορά, το άρθρο εστιάζει σε τρία κομβικά σημεία:
-
Ενιαίο Σύστημα Εγγύησης Καταθέσεων: Αποτελεί το τρίτο σκέλος της τραπεζικής ένωσης που παραμένει σε εκκρεμότητα. Στόχος είναι η αποσύνδεση της προστασίας των καταθετών από την οικονομική ευρωστία κάθε κράτους. Όπως υπογραμμίζουν οι δύο αξιωματούχοι, σε συνθήκες σοβαρής κρίσης, η εμπιστοσύνη στην κάλυψη των καταθέσεων επηρεάζεται άμεσα από την κατάσταση της εκάστοτε εθνικής οικονομίας.
-
Ελεύθερη μεταφορά κεφαλαίων και ρευστότητας: Προτείνεται η ευκολότερη διακίνηση πόρων εντός των τραπεζικών ομίλων. Για τις ελληνικές τράπεζες με παρουσία στο εξωτερικό, η ρύθμιση αυτή επιτρέπει την ταχύτερη διοχέτευση κεφαλαίων εκεί όπου καταγράφεται ανάγκη, με την απαραίτητη προϋπόθεση ότι υφίστανται ισχυρές εποπτικές εγγυήσεις για την προστασία των θυγατρικών που πιέζονται.
-
Παροχή ρευστότητας σε καθεστώς εξυγίανσης: Ζητείται η θεσμοθέτηση ενός αξιόπιστου ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης, ώστε ένα ίδρυμα που τίθεται σε καθεστώς εξυγίανσης να συνεχίζει να λειτουργεί ομαλά αμέσως μετά την ανακεφαλαιοποίησή του, χωρίς εκπτώσεις στα διεθνή πρότυπα ασφαλείας.
Τι σημαίνουν οι μεταρρυθμίσεις για την ελληνική αγορά
Η ενοποίηση της τραπεζικής αγοράς έχει άμεση πρακτική σημασία για την Ελλάδα, αν και το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις που θα ληφθούν σε θεσμικό επίπεδο.
Η διαμόρφωση μιας πραγματικά ενιαίας αγοράς θα επιτρέψει σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά να αποκτούν πρόσβαση σε τραπεζικά προϊόντα εκτός των εθνικών συνόρων, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό. Ωστόσο, όπως διευκρινίζεται, η εξέλιξη αυτή δεν εγγυάται αυτομάτως φθηνότερο δανεισμό ή ευνοϊκότερους όρους για τους πελάτες.
Το κεντρικό μήνυμα των Μπουχ και Λαμπουρέιξ προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι η ανάγκη για γρήγορη ευθυγράμμιση και απλοποίηση των κανόνων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Για τις ελληνικές συστημικές τράπεζες, η ολοκλήρωση της διαδικασίας προσφέρει ένα πιο προστατευμένο περιβάλλον και ισχυρότερους μηχανισμούς διαχείρισης κρίσεων, εφόσον οι νέες ελευθερίες συνοδευτούν από τις κατάλληλες ασφαλιστικές δικλείδες.
