Δεν παρατηρείται υπερσυγκέντρωση στον τραπεζικό κλάδο της Ελλάδας, καθώς τα μερίδια αγοράς των τεσσάρων συστημικών τραπεζών παραμένουν σταθερά εδώ και πάνω από μία δεκαετία, υπογράμμισε η Acting Γενική Διευθύντρια της Ελληνική Ένωση Τραπεζών, Χαρούλα Απαλαγάκη, κατά την Α’ Δημόσια Διαβούλευση για την Κλαδική Έρευνα στις Τραπεζικές Καταθέσεις που διοργάνωσε η Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Στοιχεία για τη συγκέντρωση
Όπως ανέφερε, με βάση τα δεδομένα του Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSM), στην ευρωζώνη εποπτεύονται άμεσα 112 συστημικά σημαντικά πιστωτικά ιδρύματα με μερίδιο ενεργητικού 85% σε 21 κράτη-μέλη. Από αυτά, τέσσερα είναι ελληνικά (με προοπτική και για πέμπτο).
Συγκριτικά:
-
Στην Ιταλία αντιστοιχεί μία συστημική τράπεζα ανά 10 εκατ. κατοίκους.
-
Στην Ισπανία μία ανά 4 εκατ. κατοίκους.
-
Στην Ελλάδα μία ανά 2,5 εκατ. κατοίκους.
Επιπλέον, σήμερα λειτουργούν στην Ελλάδα 34 αδειοδοτημένα πιστωτικά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων τριών συνεταιριστικών τραπεζών, για τις οποίες αναμένεται εντός του 2026 η κατάργηση των γεωγραφικών περιορισμών.
Θεσμικό πλαίσιο και εποπτεία
Η κ. Απαλαγάκη επισήμανε ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα λειτουργεί σε αυστηρό εποπτικό και κανονιστικό πλαίσιο, ιδίως σε θέματα καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (AML), με ιδιαίτερα θετικές επιδόσεις.
Παράλληλα, οι ελληνικές τράπεζες στηρίζουν κρίσιμες δημόσιες υποδομές, όπως:
-
την πλατφόρμα «πόθεν έσχες»,
-
το Σύστημα Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών (ΣΜΤΛ),
-
καθώς και την εφαρμογή Bancapp.
Συνολικά συντηρούν περίπου 31 εκατ. καταθετικούς λογαριασμούς, γεγονός που συνεπάγεται αυξημένο διαχειριστικό κόστος.
Επιτόκια και καταθέσεις
Αναφερόμενη στα επιτόκια, σημείωσε ότι η διαμόρφωσή τους είναι πολυπαραγοντική και επηρεάζεται κυρίως από:
-
τα επιτόκια της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα,
-
τις διεθνείς αγορές,
-
τους γεωπολιτικούς κινδύνους,
-
τη συμπεριφορά αποταμιευτών και τις ευρωπαϊκές τάσεις.
Υπογράμμισε ότι οι προθεσμιακές καταθέσεις αποτελούν συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερό επιτόκιο, σε αντίθεση με τα κυμαινόμενα επιτόκια που εφαρμόζονται στη συντριπτική πλειονότητα των χορηγήσεων, άρα δεν είναι συγκρίσιμα μεγέθη.
Σύμφωνα με τα συγκριτικά στοιχεία για την περίοδο 2006-2025, τα ελληνικά επιτόκια προθεσμιακών καταθέσεων έως ενός έτους δεν υπολείπονται του μέσου όρου της ευρωζώνης.
Ευρωπαϊκές εξελίξεις
Η κ. Απαλαγάκη σημείωσε ότι κάθε πρόταση για ευνοϊκότερη διαχείριση των καταθέσεων πρέπει να συνεκτιμά και την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union), καθώς και τις εξελίξεις γύρω από το ψηφιακό ευρώ, το οποίο θα λειτουργεί ως wallet με μηδενικό επιτόκιο και περιορισμούς αποταμίευσης.
Τέλος, υπενθύμισε ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του SSM για το τρίτο τρίμηνο του 2025, από τα 111 συστημικά πιστωτικά ιδρύματα της ευρωζώνης, τέσσερα βρίσκονται στην Ελλάδα, ενώ δέκα χώρες –μεταξύ αυτών Φινλανδία, Πορτογαλία, Κύπρος και Λουξεμβούργο– διαθέτουν από ένα έως τρία συστημικά ιδρύματα.