Περισσότερα από ένα στα τρία στεγαστικά δάνεια ελβετικού φράγκου έμειναν εκτός της κυβερνητικής ρύθμισης για μετατροπή σε ευρώ με ευνοϊκή ισοτιμία, σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία των τραπεζών που δημοσιεύθηκαν μετά τη λήξη της προθεσμίας για συμμετοχή στη ρύθμιση. Οι δανειολήπτες που είπαν «όχι» στη μετατροπή προσβλέπουν πλέον μόνο στον Άρειο Πάγο, που αναμένεται να κρίνει συλλογικές αγωγές.
Η προθεσμία υπαγωγής των στεγαστικών δανείων σε ελβετικό φράγκο στον Νόμο 5264/25 έληξε στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, ολοκληρώνοντας τον κύκλο της νομοθετικής παρέμβασης για τη μετατροπή των συγκεκριμένων οφειλών σε ευρώ. Η ρύθμιση παρείχε κλιμακωτή έκπτωση 15% έως 50% επί της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας με εισοδηματικά κριτήρια, σταθερό επιτόκιο 2,3% - 2,9% και δυνατότητα επιμήκυνσης αποπληρωμής κατά 5 έτη.
Ο απολογισμός και το ποσοστό συμμετοχής
Η επιτυχία της ευνοϊκής ρύθμισης που έφερε η κυβέρνηση δεν αποδείχθηκε καθολική. Με βάση τα καταγεγραμμένα στοιχεία της Eurobank (οικονομικές καταστάσεις 9μήνου 2026), η οποία διέθετε ιστορικά το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο στεγαστικών δανείων σε ελβετικό φράγκο, προκύπτει ότι:
- Από τη συνολική περίμετρο των επιλέξιμων δανείων ύψους 1,575 δισ. ευρώ (μεικτή λογιστική αξία στο τέλος του 2025), υποβλήθηκαν αιτήσεις υπαγωγής συνολικού ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ.
- Έτσι, το ποσοστό των δανείων που εντάχθηκαν στη ρύθμιση προσεγγίζει το 63,5%.
- Ωστόσο, περισσότερα από ένα στα τρία δάνεια (ποσοστό 36,5%) δεν μετατράπηκαν σε ευρώ, αφήνοντας εκτός ρύθμισης εναπομείναντα μη καταγγελμένα ανοίγματα ύψους 580 εκατ. ευρώ.
Η εικόνα των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων
Η διαδικασία μετάβασης και αναγνώρισης αυτών των χαρτοφυλακίων ως μη εξυπηρετούμενων, λόγω της αλλαγής των όρων τους, επηρέασε άμεσα τους δείκτες ποιότητας του εγχώριου ενεργητικού το πρώτο εξάμηνο του 2026. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος:
- Στο χαρτοφυλάκιο των νοικοκυριών το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων ανήλθε σε 8,6%.
- Το απόθεμα των ΜΕΔ αυξήθηκε κατά 14,0% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025.
- Η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στα στεγαστικά δάνεια (+14,6%) και, σε μικρότερο βαθμό, στα καταναλωτικά δάνεια (+11,7%).
- Επισημαίνεται ότι μέρος της αύξησης των μη εξυπηρετούμενων στεγαστικών δανείων συνδέεται με πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση για τη διευθέτηση των δανείων σε ελβετικό φράγκο (CHF), καθώς και με πρωτοβουλίες των τραπεζών για ορισμένες κατηγορίες ρυθμισμένων στεγαστικών δανείων ευάλωτων νοικοκυριών (σ.σ.: αναγνώριση στεγαστικών με ρυθμίσεις step-up ως μη εξυπηρετούμενων).
Η αναμονή για τον Άρειο Πάγο
Όσοι δανειολήπτες δεν μπήκαν στη ρύθμιση στηρίζουν πλέον τις ελπίδες τους στην απόφαση που αναμένεται από τον Άρειο Πάγο, μετά τη συζήτηση της συλλογικής αγωγής χιλιάδων δανειοληπτών (ΣΥΔΑΝΕΦ). Το κεντρικό νομικό διακύβευμα της δίκης είναι το αίτημα των δανειοληπτών να αποσταλεί προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), προκειμένου να κριθεί οριστικά η καταχρηστικότητα και η αδιαφάνεια της ρήτρας ισοτιμίας που εγκλώβισε τα νοικοκυριά σε υπέρογκα χρέη.
Ωστόσο, τα νομικά δεδομένα δείχνουν ότι ο Άρειος Πάγος πιθανότατα δεν θα προχωρήσει στην αποστολή προδικαστικού ερωτήματος. Ο βασικός λόγος είναι ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει ήδη κρίνει το συγκεκριμένο θέμα (με την προδικαστική απόφαση του 2021), αποφαινόμενο ότι οι ρήτρες αποπληρωμής με βάση την τρέχουσα συναλλαγματική ισοτιμία συνιστούν δηλωτικές διατάξεις που απλώς επαναλαμβάνουν κανόνες του εθνικού δικαίου (ενδοτικό δίκαιο).
Κατά συνέπεια, το ΔΕΕ έχει αποφανθεί ότι οι συγκεκριμένοι όροι εξαιρούνται από τον έλεγχο καταχρηστικότητας βάσει της Κοινοτικής Οδηγίας 93/13/ΕΟΚ, κλείνοντας ουσιαστικά τον δρόμο για μια διαφορετική ευρωπαϊκή ερμηνεία και περιορίζοντας δραστικά τα περιθώρια δικαστικής ανατροπής για όσους δανειολήπτες έμειναν εκτός της τραπεζικής ρύθμισης.
