Παρά τις ενδείξεις πίεσης σε δανειολήπτες και τις προειδοποιήσεις για κρυμμένους κινδύνους, οι επενδυτές συνεχίζουν να τοποθετούν κεφάλαια σε private credit (ιδιωτικό δανεισμό), μετατρέποντάς το σε δομικό πυλώνα του χρηματοπιστωτικού συστήματος
Οι επενδυτές δεν φαίνονται να συμμερίζονται τις ανησυχίες για χαλαρότερα κριτήρια δανεισμού, αυξημένη μόχλευση και κρυφούς κινδύνους στην αγορά private credit, καθώς δισεκατομμύρια δολάρια συνεχίζουν να κατευθύνονται σε νέα και υφιστάμενα funds, παρά τις προειδοποιήσεις κορυφαίων τραπεζιτών και επενδυτών για πιθανά «ατυχήματα» όταν επιδεινωθούν οι οικονομικές συνθήκες.
Η υπόθεση της First Brands Group τον Σεπτέμβριο του 2025 αποτέλεσε σημείο καμπής για τους επικριτές του private credit. Η υπερχρεωμένη αμερικανική εταιρεία ανταλλακτικών αυτοκινήτων βρέθηκε σε οικονομική δυσχέρεια, φέρνοντας στο φως επιθετικές δομές χρέους που είχαν συσσωρευτεί σιωπηρά κατά τα χρόνια της άφθονης και φθηνής χρηματοδότησης. Το επεισόδιο ενίσχυσε τους φόβους ότι παρόμοιοι κίνδυνοι μπορεί να κρύβονται στην ευρύτερη αγορά.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase, Τζέιμι Ντάιμον, έχει προειδοποιήσει ότι οι κίνδυνοι του ιδιωτικού δανεισμού είναι «κρυμμένοι σε κοινή θέα», σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι οι «κατσαρίδες» θα εμφανιστούν όταν οι οικονομικές συνθήκες επιδεινωθούν.
Αντίστοιχα, ο ιδρυτής της Bridgewater, Ρέι Ντάλιο, έχει προειδοποιήσει για αυξανόμενη πίεση σε venture capital και private credit, καθώς τα υψηλότερα επιτόκια συμπιέζουν τα υπερμοχλευμένα ιδιωτικά assets.
Τα κεφάλαια συνεχίζουν να εισρέουν
Παρότι, σύμφωνα με πληροφορίες, επενδυτές απέσυραν πάνω από 7 δισ. δολάρια από μεγάλα ονόματα της Wall Street – όπως οι Apollo, Ares και Blackstone – τους τελευταίους μήνες του περασμένου έτους, η συνολική εικόνα παραμένει εντυπωσιακά ανθεκτική.
Η KKR ανακοίνωσε μόλις την προηγούμενη εβδομάδα ότι ολοκλήρωσε άντληση 2,5 δισ. δολαρίων για το Asia Credit Opportunities Fund II. Η TPG, ένας από τους μεγαλύτερους παίκτες του κλάδου, έκλεισε τον Δεκέμβριο περισσότερα από 6 δισ. δολάρια για το τρίτο flagship Credit Solutions fund, ξεπερνώντας τον αρχικό στόχο των 4,5 δισ. και διπλασιάζοντας το μέγεθος του προηγούμενου fund.
Τον Νοέμβριο, η Neuberger Berman ανακοίνωσε το τελικό κλείσιμο του πέμπτου flagship private debt fund της στα 7,3 δισ. δολάρια, πάνω από τον αρχικό στόχο, χάρη στη σταθερή ζήτηση από θεσμικούς επενδυτές παγκοσμίως. Παράλληλα, η Granite Asia προχώρησε τον Δεκέμβριο στο πρώτο κλείσιμο της πρώτης παν-ασιατικής στρατηγικής private credit, αντλώντας πάνω από 350 εκατ. δολάρια με τη στήριξη των Temasek, Khazanah Nasional και Indonesia Investment Authority.
Γιατί οι επενδυτές επιμένουν
Παρότι ο Ντάιμον έχει σημάνει συναγερμό, η ίδια η JPMorgan εμφανίζεται πιο ισορροπημένη στην πρόσφατη αποτίμησή της. Στο Alternative Investments Outlook 2026, η τράπεζα αναγνωρίζει ότι σε ορισμένα τμήματα της αγοράς τα κριτήρια underwriting έχουν χαλαρώσει, επισημαίνει όμως ότι η ζήτηση για private credit στηρίζεται σε ισχυρές δομικές τάσεις.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι διαρκείς χρηματοδοτικές ανάγκες των εταιρειών μεσαίας κεφαλαιοποίησης, των έργων υποδομών και των asset-backed δανειοληπτών.
Σύμφωνα με τη Goldman Sachs, το private credit έχει εξελιχθεί σε αγορά πολλών τρισεκατομμυρίων δολαρίων και αποτελεί πλέον βασική κατανομή χαρτοφυλακίου για συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές και πανεπιστημιακά endowments, που δεν το αντιμετωπίζουν πια ως εναλλακτική "niche" επένδυση.
Η Goldman σημειώνει ότι οι ανησυχίες για «φούσκα» επανήλθαν τον Σεπτέμβριο του 2025, όταν ορισμένοι αμερικανικοί δανειολήπτες, κυρίως στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας, αθέτησαν μεγάλες υποχρεώσεις. Ωστόσο, τόσο η ίδια όσο και η JPMorgan εκτιμούν ότι πρόκειται περισσότερο για μεμονωμένες περιπτώσεις εκδοτών παρά για συστημικό πρόβλημα, με τη ζήτηση για αποδόσεις να εξακολουθεί να υπερβαίνει την προσφορά, ιδίως σε συναλλαγές private equity.
Καθοριστικό ρόλο παίζει και η υποχώρηση των παραδοσιακών τραπεζών από ορισμένες μορφές δανεισμού λόγω κανονιστικών περιορισμών. Οι μεταρρυθμίσεις μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 -υψηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις και αυστηρότεροι κανόνες στάθμισης κινδύνου- έχουν καταστήσει πιο δαπανηρή τη διακράτηση ριψοκίνδυνων εταιρικών δανείων στους ισολογισμούς των τραπεζών, ανοίγοντας χώρο για τα private credit funds.
Οι ενδείξεις πίεσης δεν εξαφανίζονται
Παρά την έντονη επενδυτική κινητικότητα, τα σημάδια κόπωσης πληθαίνουν. Η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι τα υψηλά επιτόκια έχουν αυξήσει σημαντικά το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, με περίπου το 15% των δανειοληπτών να μην παράγουν πλέον επαρκείς ταμειακές ροές για να καλύψουν πλήρως τους τόκους. Πολλοί άλλοι κινούνται με ελάχιστα περιθώρια ασφαλείας.
Ακόμη και αν υπάρξουν μειώσεις επιτοκίων, αυτές αναμένεται να προσφέρουν μόνο περιορισμένη ανακούφιση, χωρίς να επιλύσουν τις βαθύτερες αδυναμίες. Η Morningstar, από την πλευρά της, προειδοποιεί για επιδείνωση των πιστωτικών προφίλ τόσο σε υψηλής, όσο και σε χαμηλής ποιότητας δανειολήπτες μέσα στο 2026, καθώς τα επιτόκια παραμένουν αισθητά υψηλότερα σε σχέση με την περίοδο 2010-2021.
Η Ασία ως εξαίρεση
Οι ανησυχίες δεν κατανέμονται ομοιόμορφα γεωγραφικά. Στις ΗΠΑ και την Ευρώπη η έντονη ανταγωνιστικότητα έχει οδηγήσει σε υψηλότερη μόχλευση και χαλαρότερους όρους. Στην Ασία, ωστόσο, η εικόνα είναι διαφορετική.
«Δεν βλέπουμε το ίδιο επίπεδο μόχλευσης ή διάβρωσης όρων που ανησυχεί την αγορά στις ΗΠΑ», δήλωσε η Ming Eng, managing director της Granite Asia, τονίζοντας ότι η ασιατική αγορά βρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Πολλές επιχειρήσεις παραμένουν οικογενειακές ή στηριζόμενες στον ιδρυτή τους και βασίζονται κυρίως σε τραπεζική ή μετοχική χρηματοδότηση.
«Τα περισσότερα deals που βλέπουμε είναι ακόμη πολύ συντηρητικά – με χαμηλότερη μόχλευση, ισχυρότερα covenants και πραγματική επιχειρησιακή βάση, όχι χρηματοοικονομική μηχανική», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι αυτές οι διαφορές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς οι ανησυχίες για την ποιότητα του underwriting στις ανεπτυγμένες αγορές εντείνονται.