Η εμφάνιση του Ted Sarandos ενώπιον της αμερικανικής Γερουσίας δεν ήταν μια τυπική ακρόαση. Ήταν, στην ουσία, μια πρόβα για τη μεγάλη νομική μάχη που θα ακολουθήσει, εφόσον η εξαγορά της Warner Bros. Discovery από τη Netflix, ύψους 82,7 δισ. δολαρίων, καταλήξει στα δικαστήρια. Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο μια ακόμη συγχώνευση στη βιομηχανία των media, αλλά τον ίδιο τον ορισμό της αγοράς στην ψηφιακή εποχή: ποιος ανταγωνίζεται ποιον και με ποια κριτήρια.
Στην αίθουσα της υποεπιτροπής αντιμονοπωλιακής πολιτικής βρέθηκαν στελέχη και νομικοί της Warner Bros. Discovery, παρακολουθώντας στενά τις τοποθετήσεις του CEO της Netflix. Οι γερουσιαστές, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί, δεν έκρυψαν τη δυσπιστία τους. Το ερώτημα ήταν σαφές: πρόκειται για μια συμφωνία που ενισχύει τον ανταγωνισμό ή για ακόμη ένα βήμα προς τη δημιουργία ενός πανίσχυρου media κολοσσού;
Ο Sarandos επέμεινε σε ένα βασικό αφήγημα: ότι η Netflix δεν ανταγωνίζεται απλώς άλλες πλατφόρμες streaming, αλλά τις μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες που αποσπούν τον χρόνο και την προσοχή των θεατών.
«Το YouTube δεν είναι πια μόνο βίντεο με γάτες. Είναι τηλεόραση», είπε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι ο ανταγωνισμός αφορά το ίδιο κοινό, τα ίδια διαφημιστικά έσοδα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και παρόμοιο περιεχόμενο.
Η θέση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Ο πρόεδρος της υποεπιτροπής, Μάικ Λι, αμφισβήτησε ευθέως την εξίσωση YouTube και Netflix, τονίζοντας ότι η Google δεν παράγει πρωτότυπο κινηματογραφικό και τηλεοπτικό περιεχόμενο με τον ίδιο τρόπο. Ο Sarandos αντέτεινε ότι πλέον σχεδόν η μισή κατανάλωση του YouTube γίνεται μέσω τηλεόρασης στο σαλόνι, καθιστώντας τον ανταγωνισμό «μηδενικού αθροίσματος»: την ώρα που βλέπεις YouTube, δεν βλέπεις Netflix ή HBO.
Η στρατηγική είναι ξεκάθαρη. Αν η υπόθεση φτάσει στα δικαστήρια, η Netflix θα επιχειρήσει να ορίσει την αγορά όσο το δυνατόν ευρύτερα, ως μια μάχη για τον χρόνο και την προσοχή του κοινού – απέναντι σε YouTube, TikTok και social media.
Αντίθετα, το υπουργείο Δικαιοσύνης αναμένεται να περιορίσει τη συζήτηση αυστηρά στο streaming.
Τα ποσοστά και το νομικό όριο
Τα νούμερα είναι κρίσιμα. Σύμφωνα με τη Netflix, η πλατφόρμα αντιπροσωπεύει περίπου το 9% της συνολικής τηλεθέασης στις ΗΠΑ, πίσω από το YouTube και τη Disney. Αν όμως η αγορά οριστεί αποκλειστικά στο streaming, το μερίδιο της Netflix ανέρχεται περίπου στο 19% και θα αυξηθεί στο 21% με την εξαγορά της Warner Bros. Discovery.
Αν και το ποσοστό αυτό ξεπερνά το όριο του 30% που συχνά θεωρείται προβληματικό σε αντιμονοπωλιακές υποθέσεις, απέχει από το 50% που δημιουργεί τεκμήριο δεσπόζουσας θέσης. Το ερώτημα, όπως υπογράμμισαν γερουσιαστές όπως ο Τεντ Κρουζ, είναι ποιος ορισμός της αγοράς θα επικρατήσει.
Εργασία, δικαιώματα και «πολύπλοκες απαντήσεις»
Ιδιαίτερη ένταση προκλήθηκε όταν η συζήτηση στράφηκε στα εργασιακά και στα δικαιώματα των δημιουργών. Ο γερουσιαστής Τζος Χόουλι πίεσε τον Sarandos να δεσμευτεί για την αποκατάσταση των πλήρων residuals (οι μεταγενέστερες αμοιβές που λαμβάνουν δημιουργοί και συντελεστές -σεναριογράφοι, ηθοποιοί, σκηνοθέτες κ.ά- κάθε φορά που ένα έργο επαναχρησιμοποιείται μετά την αρχική του εκμετάλλευση).
Η απάντηση του CEO – «είναι πολύ περίπλοκο» – ερμηνεύτηκε ως άρνηση, ενισχύοντας τους φόβους ότι μια ακόμη συγχώνευση θα αποδυναμώσει περαιτέρω τη διαπραγματευτική δύναμη των εργαζομένων στο Χόλιγουντ.
Η Netflix, πάντως, απάντησε με στοιχεία, υποστηρίζοντας ότι τα residuals βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και ότι σχεδόν το 45% τους προέρχεται από το streaming, με τη μερίδα του λέοντος να αποδίδεται στην ίδια την πλατφόρμα.
Πολιτιστικοί πόλεμοι και «woke» περιεχόμενο
Η ακρόαση δεν έμεινε μόνο στα οικονομικά. Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές, όπως ο Έρικ Σμιτ, επιτέθηκαν στη Netflix για «woke» περιεχόμενο και προώθηση της DEI ατζέντας, επικαλούμενοι παραδείγματα ιστορικών χαρακτήρων που παρουσιάζονται ως μαύροι.
Ο Sarandos απάντησε ότι η πλατφόρμα απευθύνεται σε όλο το πολιτικό φάσμα, με το κοινό της να κατανέμεται σχεδόν ισομερώς μεταξύ συντηρητικών και φιλελεύθερων.
Η ουσία της μάχης
Πίσω από τις αντιπαραθέσεις, το διακύβευμα είναι ένα: αν η Netflix θα καταφέρει να πείσει ότι δεν είναι ένας μονοπωλιακός γίγαντας, αλλά ένας παίκτης σε έναν υπερκορεσμένο, πολυμέτωπο ανταγωνισμό για την προσοχή του κοινού.
Η ακρόαση στη Γερουσία έδειξε ότι ο δρόμος προς την έγκριση της συμφωνίας θα είναι μακρύς και πιθανότατα θα περάσει και από τις αίθουσες των δικαστηρίων.
A.N