Καθοριστικής σημασίας για τις οικονομίες των Βαλκανίων θα είναι η αξιοποίηση του αμερικανικού φυσικού αερίου.
Το θέμα συζητήθηκε στην σύνοδο της Πρωτοβουλίας και του Οικονομικού Φόρουμ των Τριών Θαλασσών στη Κροατία, όπου συμμετείχε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.
Μιλώντας στις εργασίες της συνόδου, ο κ. Παπασταύρου ανέδειξε τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ελλάδας στον Κάθετο Διάδρομο, και στις ενεργειακές συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στο P-TEC που διαμορφώνουν το ενεργειακό τοπίο στην περιοχή μας.
Τη συζήτηση διοργάνωσε ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ και συμμετείχαν ομόλογοι των Υπουργών από την Κροατία, την Πολωνία, τη Λιθουανία, τη Βουλγαρία, τη Μολδαβία, τη Λετονία και άλλες χώρες της ΝΑ Ευρώπης, καθώς και αξιωματούχοι της Επιτροπής, μεταξύ των οποίων η Γενική Διευθύντρια Ενέργειας, Ditte Juul Jørgensen.
Στην τοποθέτησή του ο ΥΠΕΝ αναφέρθηκε σε τέσσερα βασικά σημεία:
Πρώτα, ενημέρωσε τους ομολόγους για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε πριν από λίγες εβδομάδες μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η συμφωνία σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό άλμα ωρίμανσης για τον Κάθε Διάδρομο.
Οπως τόνισε, η συμφωνία διασφαλίζει κανονιστική σαφήνεια, ανταγωνιστικά και προβλέψιμα τιμολογία, καθώς και δυνατότητα μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων δυναμικότητας, ενισχύοντας την εμπορική βιωσιμότητα του διαδρόμου. Το αποτέλεσμα είναι η μετάβαση από αποσπασματικές ροές σε ένα αξιόπιστο και χρηματοδοτικό ενεργειακό δίκτυο, που ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού στην ευρύτερη περιοχή.
Δεύτερον, χαιρέτησε τα χειροπιαστά και αποφασιστικά βήματα που έγιναν χθες αφενός με τη σημαντική 20ετή συμφωνία, που υπογράφηκε μεταξύ της AKTOR LNG USA και της αλβανικής AlbGaz, και αφετέρου με τη συμφωνία για τον αγωγό φυσικού αερίου της Νότιας Διασύνδεσης Βοσνίας–Κροατίας, «αποφασιστικά βήματα που οδηγούν στην περαιτέρω ανεξαρτησία από το ρωσικό φυσικό αέριο».
Τρίτον, επισήμανε την ανάγκη της να περιφρουρήσει την παράκαμψη μέσω του Turkstream και την τήρηση της απαγόρευσης από την Τουρκία, και κάλεσε την Επιτροπή να προχωρήσει σε γενναίες χρηματοοικονομικές δομές για έργα ενεργειακών υποδομών αλλά και προσαρμογή του ρυθμιστικού πλαισίου, τονίζοντας πως «οι υποδομές ακολουθούν το ρυθμιστικό πλαίσιο και οι επενδύσεις ακολουθούν τη βεβαιότητα».
Τέλος, προανήγγειλε ότι θα υπάρξει, το επόμενο διάστημα, συνάντηση με τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, για την επίσπευση των έργων διασύνδεσης των τριών χωρών στο πλαισίου του διευρυμένου Κάθετου Άξονα.