Την πολιορκία της ευρωπαϊκής οικονομίας από τις υψηλές τιμές του ντίζελ, που είχαν ξεπεράσει στην Ελλάδα και τα 2,2 ευρώ/λίτρο, λύνει η παρέμβαση της Ομάδας των Επτά (G7) για την αποδέσμευση 100 εκατ. βαρελιών αργού πετρελαίου και ντίζελ, που ήδη προκαλεί «βουτιά» της τιμής του ντίζελ στην Ευρώπη κατά 5%.
Ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν ανακοίνωσε την καθοριστική παρέμβαση των G7 στις αγορές ενέργειας, που προβλέπει τη συντονισμένη απελευθέρωση έως και 100 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου και, πρωτίστως, ντίζελ κατά τη διάρκεια των επόμενων τεσσάρων μηνών, υπό τον συντονισμό του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).
Η κίνηση αυτή, όπως επεσήμανε ο Εμανουέλ Μακρόν, δεν αποτελεί απλώς μια γενικόλογη δέσμευση, αλλά μια στοχευμένη προσπάθεια συγκράτησης των τιμών. Ωστόσο, η πραγματική αξία της συμφωνίας έγκειται σε αυτό που αποτράπηκε στο παρασκήνιο.
Αποτρέπεται το «εμπάργκο» από Τραμπ
Η συμφωνία στο G7 δεν περιλαμβάνει μόνο μια τεράστιας κλίμακας απελευθέρωση αποθεμάτων από την Ευρώπη. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι αποτρέπει το εφιαλτικό σενάριο της επιβολής απαγόρευσης εξαγωγών ντίζελ από τις ΗΠΑ, μια προοπτική που είχε αφήσει ανοιχτή ο Ντόναλντ Τραμπ, ασκώντας έντονη πίεση στους Ευρωπαίους να αποδεσμεύσουν στρατηγικά αποθέματα.
Με την τιμή του ντίζελ στην αμερικανική αγορά να έχει εκτοξευθεί στο επίπεδο ρεκόρ των 6,50 δολαρίων ανά γαλόνι —πλήττοντας βαρύτατα τις εμπορικές μεταφορές και τον αγροτικό τομέα των ΗΠΑ— η αμερικανική κυβέρνηση άσκησε ασφυκτικές πιέσεις προς τους Ευρωπαίους συμμάχους να διαθέσουν ταχύτερα τα αποθέματά τους.
Ενδεχόμενο αμερικανικό εμπάργκο στις εξαγωγές θα αποτελούσε καταστροφικό χτύπημα για τη Γηραιά Ήπειρο, η οποία καταναλώνει συστηματικά περισσότερο ντίζελ από αυτό που παράγει, βασιζόμενη σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές, κυρίως από τις ΗΠΑ, για να καλύψει το έλλειμμα παραγωγής.
«Δεσμευτήκαμε όλοι μαζί να διασφαλίσουμε ότι δεν θα υπάρξουν απαγορεύσεις εξαγωγών, και ο πρόεδρος Τραμπ ήταν πολύ σαφής σε αυτό το σημείο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ε.Μακρόν, επιβεβαιώνοντας τη λήξη του συναγερμού.
Σε συνδυασμό με τη μείωση των κινεζικών εξαγωγών καυσίμων και τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές συγκρούσεις σε Ουκρανία και Ιράν —οι οποίες έχουν περιορίσει τον αριθμό των εν λειτουργία διυλιστηρίων διεθνώς— τα ευρωπαϊκά αποθέματα αποτελούσαν τη μοναδική ρεαλιστική διέξοδο.
Άμεση αντίδραση και πτώση των τιμών
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα και εντυπωσιακά στην είδηση. Η διεθνής τιμή του ντίζελ, μέσω των ευρωπαϊκών συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, κατέγραψε ραγδαία πτώση που ξεπέρασε το 5%. Το μπρεντ υποχώρησε περίπου κατά 2,5%, κάτω από τα 100 δολ. το βαρέλι.Το premium διύλισης στο ντίζελ, που είχε εκτοξευθεί σε πρωτοφανή ύψη, μειώθηκε από 76,77 σε 69 δολ. το βαρέλι.
Οι παραπάνω εξελίξεις έρχονται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία για την Ευρώπη. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η μέση τιμή του ντίζελ στην Ευρωπαϊκή Ένωση είχε σκαρφαλώσει στο ιστορικό υψηλό των 2,24 ευρώ το λίτρο. Σε 12 από τις 27 χώρες-μέλη καταγράφηκαν ρεκόρ, με κράτη όπως η Δανία, η Ολλανδία και η Φινλανδία να βλέπουν τις τιμές να ξεπερνούν τα 2,50 ευρώ. Στις προθεσμιακές αγορές, οι τιμές στην Ευρώπη ξεπέρασαν πρόσφατα και τα 200 δολάρια το βαρέλι.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την ελληνική οικονομία, τα νέα από το G7 αποτελούν «ανάσα». Στην Ελλάδα, η μέση τιμή αντλίας ξεπερνά τα 2,2 ευρώ, διατηρούμενη ελαφρώς χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο χάρη στα μέτρα για επιδοτήσεις.
Το ντίζελ αποτελεί την κύριο καύσιμο των οδικών εμπορευματικών μεταφορών και της αγροτικής παραγωγής. Μια παρατεταμένη έκρηξη των τιμών (ή ακόμη χειρότερα, μια τεχνητή έλλειψη λόγω αμερικανικού εμπάργκο) θα μετακυλιόταν ακαριαία στο κόστος των βασικών αγαθών, εκτινάσσοντας ακόμη υψηλότερα τον πληθωρισμό, που ήδη τον Σεπτέμβριο ανέβηκε στο 5,1%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.
Η παρέμβαση των 100 εκατομμυρίων βαρελιών, εξασφαλίζοντας την επάρκεια και ρίχνοντας τις διεθνείς τιμές, θωρακίζει προς το παρόν την εφοδιαστική αλυσίδα και παρέχει τον απαραίτητο χρόνο στις ευρωπαϊκές οικονομίες να ανασυνταχθούν ενόψει του χειμώνα, όπως εκτιμούν αναλυτές.