Σε τροχιά εντατικών πολιτικών διαβουλεύσεων εισέρχεται το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ελλάδας–Ισραήλ, με το ενδιαφέρον να εστιάζει στην επιστροφή των ερευνητικών σκαφών στη θάλασσα. Είχε προηγηθεί η κομβική συμφωνία της 5ης Αυγούστου μεταξύ του ελληνικού δημοσίου και του γαλλικού επενδυτικού ταμείου Meridiam.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η εφημερίδα «Φιλελεύθερος», το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο τηλεφωνικών επικοινωνιών που είχε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, και τον Γάλλο Πρόεδρο, Εμμανουέλ Μακρόν. Οι τρεις ηγέτες εξέτασαν τον βηματισμό του Great Sea Interconnector υπό το φως της εισόδου της Meridiam, αλλά και της ενεργού εμπλοκής της γαλλικής Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή και την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Όπως αναφέρουν πληροφορίες της DW, κατά τις επαφές τους οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν ότι η έκδοση νέας NAVTEX για την επανέναρξη των βυθομετρήσεων μεταξύ Κρήτης και Κύπρου θα γίνει αφού προηγηθούν ορισμένες κρίσιμες επιχειρησιακές αποφάσεις από τους γαλλικούς ομίλους. Κυριότερη εκκρεμότητα αποτελεί η επιλογή της εταιρείας ή της κοινοπραξίας που θα φέρει σε πέρας το εναπομείναν τμήμα των ερευνών.
Το γεωπολιτικό ρίσκο νοτίως της Κάσου
Το θαλάσσιο τμήμα που απομένει φέρει έντονο πολιτικό και διπλωματικό βάρος. Η Τουρκία ισχυρίζεται ότι μέρος της περιοχής νοτίως της Κάσου εμπίπτει στη δική της υφαλοκρηπίδα, επικαλούμενη τα όρια του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.
Στην ίδια ακριβώς περιοχή, τον Ιούλιο του 2024, οι βυθομετρήσεις του υπό ιταλική σημαία σκάφους «Ievoli Relume» είχαν πυροδοτήσει σοβαρή ελληνοτουρκική κρίση, όταν η Άγκυρα ανέπτυξε πολεμικά πλοία αμφισβητώντας το δικαίωμα διεξαγωγής των εργασιών.
Η έκδοση της NAVTEX θα έπεται μιας σειράς κρίσιμων αποφάσεων των γαλλικών κολοσσών σε σχέση με το επιχειρησιακό κομμάτι.
Η αμερικανική στήριξη και ο διάδρομος IMEC
Την ίδια στιγμή, σαφή στήριξη στο εγχείρημα εκφράζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σημείωσε ότι η Ουάσιγκτον ενθαρρύνει την ενεργειακή ασφάλεια και τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ παραμένει αφοσιωμένη στην ενίσχυση ενεργειακών εταιρικών σχέσεων που ωφελούν την παγκόσμια επάρκεια και τους εταίρους των ΗΠΑ.
Η τοποθέτηση αυτή ήρθε ως συνέχεια διακομματικής επιστολής μελών του Αμερικανικού Κογκρέσου προς τον Υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο. Οι Αμερικανοί νομοθέτες ζήτησαν να δοθεί προτεραιότητα στον Great Sea Interconnector, συνδέοντας άμεσα την υλοποίησή του με τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) και τα ευρύτερα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή.